Кіріспе

«Ешнәрсе туралы көп шумақ» пьесасының кейіпкері – жеміс.

Догберри – Уильям Шекспирдің «Ешнәрсе туралы көп шумақ» пьесасы үшін жаратқан кейіпкері. Натталл энциклопедиясы оны өзін-өзі бағалайтын түнгі констебль деп сипаттайды, өзінің маңыздылығын, комедиялық қателіктерге бой алдыратын қарауылшылар тобының басшысы ретінде жоғары бағалайды. Догберри көптеген сөз жаңылыстарымен (малапропизмдермен) белгілі, оларды кейде «догберризмдер» немесе «догберри» деп атайды. Бұл кейіпкер Уильям Кемп үшін жаратылған, ол Шекспирдің «Лорд Чемберленнің адамы» театрында комедиялық рөлдерді ойнаған.

Пьесада

Пьесада Догберри Мессина қаласының азаматтық полициясының бастығы болып табылады. Ол алғаш рет өзінің констебльдеріне олардың міндеттерін түсіндіріп жатыр. Оларға қызмет барысында ұйықтауға болатынын, ал егер ұрыны көрсе, қылмыспен байланыстырып, өзін ластамау үшін оған тиіспеу керектігін айтады. Қызмет кезінде констебльдер Бораччо мен Конрад есімді екі адамның әңгімесін естиді, олардың бірі Героның абыройын жоқ ету үшін Дон Джонның жоспарына қатысқан. Олар әңгімені дұрыс түсінбей, Дон Джонды жамандыққа айтқандары үшін екеуін сол жерде "қылмыс жасады" деп тұтқындайды. Олар губернатор Леонатоның алдына жеткізіледі, ол Догберридің айтылған қылмыстар туралы түсініксіз сипаттамасын түсіне алмайды, бірақ Догберриге оларды тексеруге рұқсат береді. Оның абсурдты, заңдық емес сөздері жағдайды одан да нашарлатады, бірақ ханзада Дон Джон туралы шындықты білгенде, жоспар ашылып, тұтқынға алынған адам кінәсін мойындайды. Догберри өзінің тың күш жұмсағаны үшін марапат алады және кетеді.

Елизаветалық құқық қорғау органдары

Тарихшы Джон В. Дрейпердің айтуынша, Догберридің констебль ретіндегі мінез-құлқы сол кездегі әуесқой полиция жүйесіндегі нақты проблемаларды күшейтіп көрсетеді. Онда түнгі күзетте ұйықтау жиі кездесетін, ал күзетшілер қылмыскерлермен қақтығысудан қашуға тырысатын. «Констебль лауазымы жалпы халық арасында ауысып отыруы керек болғандықтан, әркім оның міндеттерін білуі тиіс еді, демек, Шекспирдің пародиясын түсінуге барлығының мүмкіндігі болды. Мейрамханаларда кешкісін ішімдік ішкен адал адамдар үйіне қайтар жолда оған кезесуі мүмкін болғандықтан, оның өкілеттіктері мен іс-әрекеттері қазіргі мемлекеттік полицияның тас жолдардағы жұмысына ұқсас деңгейде түсінілді. Шындығында, королеваның әзілкеші Тарлтон кеш сағат оннан кейін көшеде болғаны үшін екі рет ұсталды және түрмеге түспеу үшін есін жинап, тапқырлық танытуға мәжбүр болды. 1880 және 1890 жылдары Лондонның Лицей театрында Генри Ирвинг үшін танымал комедия актері Сэмюэл Джонсон Догберри рөлін ойнады. Джон Мартин Харви оны заманының танымал шекспирлік клоуны деп сипаттады, ал оның Догберридегі (1882 және 1893) бейнесі осы мәлімдемені растайды. 1976 жылы Британдық үстемдік кезінде Үндістанда қойылған Royal Shakespeare Company (RSC) өндірісінде Джон Вудвайн Догберриді «Питер Селлерстің үнді акцентімен жергілікті полиция қызметкері ретінде» ойнады. Кристофер Бенджамин 1982 жылы Терри Хэндстің RSC үшін салған қойылымында Терри Вудспен рөлді алмастырды. RSC-нің 2014 жылғы «Love's Labour's Won» атты қойылымында Ник Хаверсон Догберри рөлін ойнады. Оның орындауы мақталып, сынға да ілікті, себебі ол Догберридің ерекшеліктерін және тіл қателерін ПТСР немесе Дон Педро мен оның әскерлері соғысқан соғыстан (осы қойылымда Бірінші дүниежүзілік соғыс) кейінгі шоқтың салдары ретінде көрсету арқылы рөлге күрделілік қосты.

Кино және теледидар

Догберриді Майкл Китон Кеннет Брананың 1993 жылғы фильмдегі бейімдеуінде ойнады, ал телеарналарда Майкл Элфик, Фрэнк Финлей және Барнард Хьюз орындады. Джосс Уэдонның 2012 жылғы фильм нұсқасында оны Нейтан Филлион сомдады.