Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі американ агенттігі

Цензура кеңсесі – АҚШ федералды үкіметінің 1941 жылғы 19 желтоқсанда құрған, АҚШ-қа, оның аумақтарына және Филиппинге келіп-кетуін қамтамасыз ету үшін құрылған төтенше соғыс агенттігі. Цензура кеңсесінің соғысқа қатысты құпия ақпаратты қорғау мен баспасөз бостандығының конституциялық құқықтарын теңгертудегі күш-жігері үлкен жетістікке жеткен деп есептеледі. "Тілді босаңсытсаң, кеме батып кетеді" деген сөз Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде кеңінен таралды, бұл американдықтардың соғысқа қатысты ақпаратты қорғауға деген ұмтылысын көрсетеді. Цензура кеңсесінің 1945 жылғы қарашада жабылуы Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуымен сәйкес келді.

Тез алдыңғылары

Америка баспасөзінің цензурасы Американың Екінші дүниежүзілік соғысқа ресми түрде кіруі алдында, ерікті түрде басталды. 1939 жылы, Еуропада соғыс басталғаннан кейін, Америка журналистері Канада әскерлерінің қозғалысы туралы ақпаратты жасыра бастады. 1939 жылдың қыркүйегінде президент Рузвельт ұлттық төтенше жағдай жариялады. Соғыс қаупіне жауап ретінде, АҚШ үкіметінің құрамында цензураны тікелей реттейтін бөлімдер Әскери және Әскери-теңіз күштері ішінде пайда болды. Бұл бөлімдер – 1939 жылдың қыркүйегінде құрылған Әскери-теңіз операцияларының бас кеңсесі және 1941 жылдың маусымында құрылған Әскери барлау бөлімінің цензура бөлімі болды. Сондай-ақ, 1939 жылдың қыркүйегінде АҚШ үкіметінің Әскери және Әскери-теңіз департаменттері арасында цензура жоспарлауды үйлестіру үшін Бірлескен кеңес құрылды. Заңда атқарушы билікке кең өкілеттіктер берілді, оның ішінде цензураға қатысты ереже де бар болды.

Атом бомбасының цензурасы

Прайс Манхэттен жобасын, АҚШ-тың атом бомбасын жасау жобасын, соғыстың ең жақсы сақталған құпиясы деп атады. Ол және радар – егер код бұзылса, кеңсе басқа БАҚ-тарға осы ақпаратты жариялауға мүмкіндік беру үшін прецедент ретінде пайдалануға рұқсат бермеген екі әскери тақырып еді. 1943 жылғы сәуірде үкімет радар туралы жалпы хабарлама жасады, үкімет және әскери шенеуніктер бұл тақырыпта жиі ақпарат беріп отырды, бірақ 1945 жылғы тамызда Жапонияның капитуляциясынан кейін ғана шектеулер алынды. Сондай-ақ, "полоний, уран, иттербий, гафний, протактиний, радий, рений, торий, дейтерий" элементтері тізімде болды, олардың ішінде тек уран ғана маңызды болды, бірақ оның маңыздылығын жасыру үшін басқа элементтермен бірге көрсетілді. Цензура кеңсесінің Джек Локхарт Манхэттен жобасының баспасөз хатшысы болудан бас тартқаннан кейін, 1945 жылдың көктемінде бұл қызмет Нью-Йорк Таймс газетінің ғылым саласындағы алғашқы тілшісі Уильям Л. Лоуренске берілді; ол соғыстан бұрын Оппенгеймермен сұхбаттасқан болатын. Осылайша, "Таймс" 1945 жылғы 7 тамызда Хиросимадан кейін Манхэттен жобасының ерекшеліктері туралы алғашқы хабарды жариялады. Газет "бомба "жалпы саны 100 000 тұрғыны бар үш 'жасырын қалада'", Лос-Аламос, Оук-Ридж (Теннесси штаты) және Ханфорд (Вашингтон штаты) салынғанын жазды; баспасөз хатшысы ретінде Лоуренс барлық ірі нысандарды аралап көрді. "Мэн штатынан Калифорнияға дейінгі үйлерден келген адамдардың ешқайсысы өздері көрген алып мемлекеттік зауыттарда не жасап жатқанын білмеді", - делінген "Таймс" газетінде.