Кіріспе

Құс түрлері

Чатем сортауығы немесе Чатем аралы сортауығы (Haematopus chathamensis) – сортауықтардың бір түрі. Бұл Жаңа Зеландияның Чатем аралдарына ендемик, суға батып жүретін құс. Халықаралық табиғатты қорғау одағы (IUCN) бұл түрді жойылу қаупі төніп тұрған түр ретінде бағалаған, және 2004 жылғы санақ бойынша қазіргі таралған саны 310-325 құсқа жетеді. Басты қауіп – кіргізілген жыртқыштар.

Сипаттама

Чатэм остригасы ерекше қара және ақ түсті қауырсынымен және ұзын, жуан қызыл-сары қарлығашымен ерекшеленеді. Басы, мойны, кеудесі, арқасы, қанаттары және құйрығы қара түсті. Көдесі ақ түсті, бірақ кеудесінде шекарасы анық емес. Көздері қызыл, ал көздің айналасындағы шеңбер сары түсті. Қысқа, жуан аяқтары қызғылт түсті. Ересек остригалардың ұзындығы шамамен…

Тарату

Чатем сайрақтары Чатем аралдарында ғана кездеседі, бұл аралдар Жаңа Зеландияның оңтүстік-шығысында орналасқан. Бас аралдардың төртеуінің әрқайсысында шағын көбейту популяциялары бар.

Мінез-құлық

Чатэм острицасы моллюскалармен және теңіз құрттарымен қоректенеді, оларды құмнан өзінің тұмсығымен қазып шығарып, қабықтарын ашу үшін соққымен ұрады. Олар көбінесе лагуна жағалауына қарағанда жағажайда азық іздеуді ұнатады, көбінесе су астындағы тасты платформаларда және құмды жағажайларда (бірақ кейбір құстар жайылымды артық көреді). Ұя жағажайда, құмды немесе тасты жағалауда салынады және қарапайым шұңқырдан тұрады. Кейде ол төменгі өсімдіктердің арасында салынып, көбірек күрделі болуы мүмкін. Әдетте екі-үш жұмыртқа салады. Жас құстар ұядан ұшып шыққаннан кейін шамамен 33 күн өткен соң туған жерін тастап кетеді. Бұл құстың басты қауіптері – жыртқыштар, әсіресе жабайы мысықтар, олар жұмыртқаларын және балапандарын жейді, сондай-ақ жағажайда еркіндікпен жүретін мал (ірі қара және қой), олар ұяларды таптап кетуі мүмкін. Сонымен қатар, келтірілген, ұшпайтын уэка (Gallirallus australis) да ұяны жойғыш болып табылады.