Англо-Бирмалықтар: Тарихы мен мәдениеті

Кіріспе

Этностық топ

Англо-бирмандықтар, сондай-ақ англо-бирмандықтар деп те аталатын, 1826 жылдан бастап Мьянма Ұлыбритания империясынан тәуелсіздік алғанға дейін британдықтар мен басқа еуропалықтар және бірмандықтар арасындағы аралас қарым-қатынастар (кейде тұрақты, кейде уақытша) арқылы қалыптасқан еуразиялықтар қауымдастығы. Тәуелсіздік алғаннан кейін жаңа өмір салтына бейімделе алмаған және әскери диктатура орнаған адамдар әлемге тарап кетті. Мьянмада қаншасы қалғаны туралы нақты мәлімет жоқ. "Англо-бирман" термині еуропалық және басқа бірмандық этникалық азшылық топтарының (мысалы, Карен, Мон, Шан және Сино-бирмандықтар) еуразиялық тегін де білдіреді. Сонымен қатар, 1937 жылдан кейін Мьянмада тұратын ағылшын-үнділіктер де осы топқа кірді. Бірме тілінде еуразиялықтарды жалпы "бо кабя" деп атайды; "кабя" термині аралас текті немесе екі этникалық тобына жататын адамдарды білдіреді.

Ең ерте қоныстану

Алғашқы "Еуро-Бирма" қауымдастығы 17 ғасырдың басында португалдар мен бамарлардың аралас некелесуінен пайда болды. Бұл көпмәдениетті қоғам Ба ин ги деп белгілі болды. Қоғам қазіргі Янгонның шетінде, Сириам (қазіргі Танлин) маңында құрылды. Елді мекенді Филипе де Брито е Никоте негіздеген. Де Брито өзін Төменгі Бирманың патшасы деп жариялап, Сириамға шабуыл жасаған Натшиннаунгты тұтқындады, оның бекінісі жойылды және 1613 жылы Бирма патшасы Анаукпетлун оны өлімге кесті. Оның еуропалық қоныс аударушылар мен олардың отбасыларынан құралған шағын қауымдастығының көпшілігі Шюбоға, бұрын Моксобо деп аталған жерге жер аударылды; олар патшаның артиллериялықтері ретінде жұмыс істеді және олардың ұрпақтары Му өзенінің бойында қоныстанды. 1937 жылы Британдық Бирма армиясы құрылғанда, жалғыз зениттік батареяны англо-бирмалықтар құрады. Сонымен қатар, 18 ғасырдың соңында Конбаунг әулетінің негізін қалаушы Алангпая француз сарбаздарының тобын бамар әйелдерімен қамтамасыз етіп, жаңа еуразиялық француз-бирма қауымдастығын құрды. Олар Пьер де Милард басшылығымен элиталық артиллериялықтер ретінде жұмыс істеді. 18 ғасырдағы мон-бамар қақтығысы кезінде Сиер де Бруно мондарға әскери кеңесші ретінде қызмет етті және француз әскери кемелері Сириам мен Дагон шайқастарында бирмалықтарға қарсы күреске қатысты. Оның екі кемесінен Алангпая 35 24 фунттық ұзын зеңбірек, бес далалық зеңбірек, 1300 мылтық және көп мөлшерде оқ-дәрілерді қолға түсірді. Француз әскерлері зеңбірек пен мылтықтарымен Конбаунг армиясына артиллериялықтер ретінде қосылды және бирмалықтар мен мондар арасындағы кейінгі шайқастарда маңызды рөл атқарды. Олар жақсы қабылданып, бамар әйелдеріне үйленді. Олар Тайланд пен Цин Қытайына қарсы бирмалық шайқастарда маңызды рөл атқарған элиталық корпусқа айналды. Олардың бірі, Пьер де Милард, ақырында Конбаунг әулетінің гвардия капитаны және қару-жарақ шебері болып тағайындалды. Қартайғанда, бұл француз сарбаздары католик шіркеуінің дін қызметкерінің рухани қолдауымен Шюбо ауылдарына зейнетке шықты. Бүгінгі күнге дейін аймақта еуропалық тегі туралы хабардар болатын бірнеше католик ауылдары сақталған.

The first "Euro Burmese" community emerged in the early 17th century as the Portuguese and Bamar intermarried. This multicultural community was collectively known as the Ba yin gyi. The community was established near Syriam (modern Thanlyin) on the outskirts of modern day Yangon. The settlement was founded by Filipe de Brito e Nicote. De Brito is said to have gone mad, having declared himself king of Lower Burma and captured Natshinnaung in an attack on Syriam, causing his outpost to be destroyed and himself executed by the Burmese king Anaukpetlun in 1613. Most of his small community of European settlers and their families were banished inland to Shwebo, then known as Moksobo; they were employed as gunners by the king and their descendants settled along the Mu River. When the British Burma Army was established in 1937, it was the Anglo Burmans who comprised the only anti aircraft battery. Additionally, a band of French soldiers in the late 18th century by Alaungpaya, founder of the Konbaung Dynasty, was provided with Bamar wives and established a new Eurasian community French Burmese. They were employed as elite gunners under Pierre de Milard. During the Mon Bamar conflict in the 18th century, Sieur de Bruno was acting as a military advisor to the Mons and French warships participated in fighting against the Burmese in Syriam and Dagon. From his two ships, Alaugpaya managed to put his hands on 35 24 pounder long guns, five field guns, 1300 muskets and a large quantity of ammunitions. The French troops with their guns and muskets were incorporated in the Konbaung army as gunners and played a key role in the later battles between the Burmese and the Mons. They were treated well and received Burmese wives. They became an elite corps, which was to play an important role in the Burmese battles against Thailand and Qing China. One of them, Pierre de Milard, was ultimately nominated Captain of the Guard and Master of the Ordnance for the Konbaung Dynasty. When they reached old age, these French soldiers were able to retire to Shwebo villages with the spiritual support of a priest of the Catholic Church. To this day, some Catholic villages are still extant in the area where an awareness of some European ancestry remains.

Британдық әкімшілік

Бірінші ағылшын-бирма соғысы 1826 жылы Яндабо шартымен ресми түрде аяқталды, нәтижесінде Аракан және Теннасеримнің жағалау провинциялары британдық билікке қосылды, ал Мулмейн жаңа колонияның астанасы болды. 1852 жылы Екінші ағылшын-бирма соғысы Баго аймағын «Төменгі» немесе «Британдық» Бирма деп аталған аймаққа қосып алумен аяқталды. Үшінші ағылшын-бирма соғысы 1886 жылы бірқатар әлеуметтік және құқықтық мәселелермен, сондай-ақ король Тхиба Миннің француздықтармен жасаған коммерциялық келісімінің жариялануымен басталды. Кейбір еуропалықтар бирмалық әйелдерді «уақытша» жұбайлар ретінде алып, көбінесе қызмет мерзімі аяқталғаннан кейін оларды және олардың балаларын тастап кетті, бұл испандық және француздық пласаж практикасына ұқсас болғанымен, заңды некелер де жасалды. Көп жағдайда «уақытша» қарым-қатынас аяқталғанда, еуропалық әке балаларының күтіміне ақша қалдыратын. Кейде балалар аналарынан алынып, еуропалықтар басқаратын монастырь мектептеріне орналастырылып, олардың бирмалық мұрасы жиі жойылды. Аралас некелер мәселесі, әсіресе бамар әйелдері мен британдық ерлер арасындағы, тәуелсіздік қозғалысы дамыған сайын маңызды мәселеге айналды. Англо-бирмандықтар өте алуан түрлі мұраға ие, олардың азиялық мұрасы негізінен бамарлар, сондай-ақ карендер, шандар және мондар, сонымен қатар куки, цзинпо және рахин сияқты кіші бирма этностары. Еуропалық элементке ағылшындардан басқа гректер, голландтар, скандинавиялықтар, ирландтар (Ұлы ашаршылық салдарынан елдерін тастаған), немістер, австриялықтар, француздықтар, португалдар, италиялықтар және басқа да еуропалық емес ресейліктер кірді. Армян, сириялық, египеттік және англо-үндістер де англо-бирмандықтардың арасында болды. Араласқандардың ерекше тобы – Бағдад яһудилері. 1920 жылдарға қарай англо-бирман қауымдастығы Бирмада жеке этникалық топқа айналды. 1935 жылы, колониялық Бирма ел Үнді империясына қосылғандықтан, бүліктерге ұшырады. Жауап ретінде, 1937 жылы Бирма Раджтан ресми түрде бөлініп, жеке патшалық колония құрғанда, англо-бирмандықтар Бірма үкіметі заңы бойынша ресми түрде этникалық топ ретінде танылды. Еуропалық қаны бар англо-бирмандықтар жеңілдік алған топқа жатты және бирмалық өмірдегі басты этникалық топтардың біріне айналды. Олар еуропалық әдет-ғұрыптарды ынтамен қабылдай бастады. Көптеген англо-бирмандықтар (англо-үндістерден және Шри-Ланкадағы бургерлерден айырмашылығы) кем дегенде бір ата-бабасының, тіпті ата-анасының, Бирма шекарасының сыртынан шыққандығын анықтай алды. Осылайша, Батыспен байланыс күшті болды және көптеген англо-бирмандықтар шынайы бирмалық этнос ретінде орнықпады. Әрине, кейбір англо-бирмандықтар солай жасады және қауымның көпшілігі Бирманы өз елі деп санады, еуропалық отанына «қайта оралуды» қаламады. Шындығында, тәуелсіздік алғаннан кейін, Англо-Бирман одағы қауымның ұлттық сезімін бағалау үшін қауым арасында зерттеу жүргізді. Олардың шамамен 60% Бирмада қалып, бирмалық азаматтық алуға ниеттенгені анықталды, ал қалған 40% Бирмада қалу мен Австралияға немесе Ұлыбританияға кету арасында бөлінді. Британдық иммигранттармен бірге, англо-үндістер колониялық дәуірде теміржол және кеден басқармаларында жұмыс істеу үшін Бирмаға келді; екі топ арасындағы аралас некелер жиі болды, әсіресе Янгонда («Рангун»), өйткені екі қауым да бір-біріне табиғи түрде тартылды. Қоғамдық клубтар британдық билік кезінде өмірдің маңызды бөлігі болды, көптеген адамдар «Англо-үнді/тұрақты еуропалық клуб» деп белгілі бір орынға қатысты. 1935-1948 жылдар аралығында Бирма Шығыстың маржанына айналды, экономикасы ауыл шаруашылығы өнімдеріне (негізінен күріш, мұнай, ағаш, асыл тастар және басқа да табиғи ресурстар) негізделген. Осы кезде Янгон Суэц каналының шығысындағы ең космополиттік қала деп есептелді; қала мен оның айналасында англо-бирман қауымдастығының кем дегенде 50% -ы шоғырланған деп есептелді. Британдық билік кезінде Янгон және Маймё (қазіргі Пинь-О Лвин) англо-бирмандықтардың негізгі халық орталықтарына айналды, бірақ Іравади өзенінің дельтасында, сондай-ақ Мандалай, Мауламине, Амхерст (қазіргі Кьяикками), Таунги, Калау, Таунгу, Пинмана, Мейктила, Енангяунг және Шан мемлекеттерінің тау-кен қалаларында да маңызды қауымдастықтар болды. Еуропалық иммигранттар мен жергілікті бирмалықтар арасында англо-бирмандықтарға қатысты көзқарас болғанымен, олар Үндістандағы англо-үндістер сияқты, олардың шығу тегі мен мұрасына қарамастан, бірдей жек көруге ұшырамады. Бұл бирмалықтардың «британдықтардай ойлайтын қоқыс түсті үндістер» деген мағынадағы бо кьет чи кала деген жеккөру сөзінде көрінді, ал англо-бирмандықтарды білдіретін бо кабядан өзгеше. Бирмадағы көптеген англо-үндістер бирма тілін үйренбеді және хиндустанимен күнкөріс жасады, бұл жергілікті тұрғындарды жатқызып жіберді. Бирма қауымдастығының көзқарасы бойынша, араласуға немесе сіңіп кетуге дайын болғандар, бирма патшаларының кезіндегі кез келген кабя сияқты қабылдалды, бірақ бирмалықтарды кемсіткендер өзара жек көруге ұшырады.

The First Anglo Burmese War formally ended in 1826 with the Treaty of Yandabo, which resulted in the coastal provinces of Arakan and Tenasserim being annexed by the British rule with Moulmein being established as the capital of the new colony. In 1852, the Second Anglo Burmese War concluded with the annexation of the Bago Region to what became known as Lower or "British" Burma. The Third Anglo Burmese War began in 1886 after a number of social and legal issues combined with the revelation of a commercial trade agreement King Thibaw Min had made with the French. Some European men took Burmese women as "temporary" wives, often abandoning them and their offspring after their tours of duty ended in Burma, not dissimilar to the Spanish and French practice of plaçage, but legal marriages did take place. Frequently, when a "temporary" relationship ended, the European father left behind a sum of money for the upkeep of their children. Sometimes the children were removed from their mothers and placed into convent schools run by Europeans, where their Burmese heritage was often undermined. The issue of mixed marriages, particularly between Bamar women and British males, was to become a major issue in the independence movement as it further developed. Anglo Burmans represent a very diverse heritage, their Asian heritage primarily Bamar, but also Karen, Shan and Mon as well as other smaller Burmese ethnic groups like the Kuki, Jingpo and Rakhine. The European element included, aside from the English, other European influence, chiefly Greeks, the Dutch, Scandinavians, Irish (who left their country due to the Great Famine), Germans, Austrians, the French, the Portuguese, Italians and other non European Russians. Armenians, Syrian, Egyptians and the Anglo Indian were also represented among Anglo Burmans. One unusual addition to the mix was Baghdadi Jews. By the 1920s, the Anglo Burman community was a distinct ethnic group in Burma. In 1935, colonial Burma was plagued with riots due to the country having been absorbed into the Indian Empire. In response, in 1937, as Burma separated officially from the Raj and formed a separate crown colony, Anglo Burmans were officially recognised as an ethnic group under the Government of Burma Act. Having European blood, Anglo Burmans were a privileged class and became one of the dominant ethnic groups in Burmese life. They began assimilating to European customs with vigour. Most Anglo Burmans (unlike Anglo Indians and the Burgher people in Sri Lanka) were able to trace at least a grandparent, if not a parent, originating from outside of Burma's borders. As such, the connection with the West was strong, and many Anglo Burmans did not settle down as a truly Burmese ethnic group. Of course, some Anglo Burmans did, and most of the community felt Burma was their own country, with no wish to "repatriate" back to their European homeland. In fact, after Independence, the Anglo Burman Union carried out research among the community to gauge the feeling of its people with regard to nationality. It was discovered that around 60% intended to remain in Burma and take Burmese citizenship with the remaining 40% split between staying in Burma or leaving for Australia or the UK. Along with the British immigrants to Burma, Anglo Indians came into Burma during the colonial era to work on the railways and customs departments; intermarriage between the groups (Anglo Indian and Anglo Burmese) was frequent, especially in Yangon ("Rangoon") as both communities were innately drawn to one another. Community clubs were a mainstay of life during British rule, with most attending what was commonly called the "Anglo Indian/Domiciled European Club". Between 1935 and 1948, Burma quickly became the jewel of the East, with a flourishing economy based on agricultural produce (primarily rice, oil, timber, gems and other natural resources). At this time, Rangoon was said to be the most cosmopolitan city east of the Suez Canal; the city and its environs were estimated to hold at least 50% of the Anglo Burmese community. During British rule, Yangon and Maymyo (modern Pyin Oo Lwin) became principal population centres for the Anglo Burmese, although substantial communities existed in the Irrawaddy River delta towns as well as in Mandalay, Mawlamyine, Amherst (now Kyaikkami), Taunggyi, Kalaw, Taungoo, Pyinmana, Meiktila, Yenangyaung and the mining towns of the Shan States. Although prejudice existed towards the Anglo Burmese populace among both European immigrants and the local Burmese, they were not held in the same contempt as the Anglo Indians were in India, despite their similar origins and heritage. This was reflected in the Burmese derogatory term bo kyet chee kala ("shit colored Indians who think they are British") to refer to Anglo Indians, in contrast to bo kabya which referred to Anglo Burmans. Many Anglo Indians in Burma never learnt to speak Burmese and managed to get by with Hindustani, which tended to alienate the locals. As far as the Burmese community was concerned, those willing to intermingle or blend in were as readily accepted as any kabya in the days of the Burmese kings, but those who looked down on the Burmese themselves were held in mutual contempt.

Жапондықтар басып алған жер және одақтастар азат еткен жер

1942 жылы жапондықтар Азияда өз империясын құру ниетімен Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азияға, оның ішінде Бирмаға шапқындады. Еуропалық байланыстары мен сыртқы түріне және жапон үкімшілігінен сескеніп, көптеген ағылшын-бирмандықтар елден қауіпсіздік үшін Үндістанға, британ әскерімен бірге кетуге асығыс дайындық жасады. Ағылшын-бирмандықтардың көп бөлігі өз қаражатымен, бірі теңіз арқылы, енді бірі әуе арқылы Бирмадан шығып кетті. Көптегендер үкіметтік мекемелерде жұмыс істеген немесе үкімет қызметкерлеріне үйленген, сол себепті ресми эвакуациялық колонналармен қашуға мүмкіндік алды. Ал кейбіреулері өз қызметтерінде қалып, телеграф және телефон байланысын, теміржолды және басқа да инфрақұрылымдық жүйелерді қашып кету үшін кеш болар дейін басқарды. Анық айтқанда, артта қалғандардың көпшілігі Үндістанға қауіпсіздікке жету үшін джунгли арқылы қадам басты. Бұл жаппай көші-қон тарихта "Жол" деп белгілі болды, және көптеген ағылшын-бирмандықтар, еуропалықтар, үндістер және қытайлықтар жол жүрісінде қаза тапты. Ал қалғандар зор қиындықтарға тап болды. Отарлық дәуірде көптеген ағылшын-бирмандықтар Маймё қаласы мен айналасында шоғырланды. Жапондықтар елді бақылауға алған кезде, олардың көптерін тауып, британдықтарға деген адалдығынан қорқып, концлагерьлерге қамады. Дегенмен, бамарларға ұқсайтын ағылшын-бирмандықтар жасырын өмір сүрді және бирмалықтар сияқты әрекет ете отырып, көзге түспеуге тырысты. Шындығында, көптеген бамарлар өздерінің еуразиялық достары мен туыстарын жапондықтардан қорғады, ал соғыс аяқталғаннан кейін көптеген ағылшын-бирмандықтар оны ешқашан ұмытпады, еуропалық есімдерін және киімдерін қайтарудан бас тарды, оларға көрсетілген қорғау мен қауіпсіздікке риза болды және британдықтардың елден эвакуацияны және қауымдастықты тастауын ұятты санады. Соғыста бақытсыздыққа ұшырағандар түрме лагерьлеріне қамалды, ал басқалары, әсіресе ағылшын-бирман әйелдері, жапон әскерімен күңдер мен жақын достар ретінде, көбінесе өз еркінен тыс алынды. 1944 жылы Бирманың отарлық үкіметі Үндістандағы Шимла қаласында эмиграцияда кездесті. Осы жиынға Бирманың губернаторы сэр Реджинальд Дорман Смит, сондай-ақ ағылшын-бирмандық көшбасшылары (соның ішінде тәуелсіздіктен кейінгі Бирманың АҚШ және Канададағы алғашқы елшісі Джеймс Баррингтон) қатысты, олар соғыстан кейінгі Бирманың болашағы мен ағылшын-бирмандық қауымдастықтың мәртебесін талқылады. Жапония жеңілгеннен кейін, Үндістанға қашқан көптеген ағылшын-бирмандықтар Бирмаға оралды.

In 1942, the Japanese invaded East and Southeast Asia, including Burma, in hopes of creating an Empire for itself throughout Asia. Because of their European connections and appearance and fearful of Japanese rule, most Anglo Burmans began making frantic preparations to leave the country for safety in India alongside the retreating British forces. A vast majority of Anglo Burmans made their way out of Burma by their own means, some by sea and others by air. Many were employed by government departments or were married to government employees and were able to flee on official evacuation convoys. Others stayed at their posts and ran the telegraphs and phone operations, railways and other infrastructure systems until it was too late to escape. Sadly, of those who were left behind, many opted to walk through the jungles to safety in India. This exodus has become historically known as "The Trek", and many Anglo Burmans alongside Europeans, Indians and Chinese died en route. Those who remained behind suffered horrendously. Many Anglo Burmese during colonial times were concentrated in and around the town of Maymyo. As the Japanese took control of the country, they found many there and simply incarcerated them in concentration camps for fear of their loyalty to the British. However, Anglo Burmese who resembled Bamar were incognito and managed to pass, acting like the Burmans. Indeed, many Bamar sheltered their Eurasian friends and relatives from the Japanese and after the war, many Anglo Burmans were not to forget this, refusing to take back their European names and dress, appreciative of the security and protection offered to them, and disgraced with the manner in which the British handled the evacuation of the country and the abandonment of the community. Others less fortunate during the war were interned in prison camps whilst others, particularly the Anglo Burman women, were taken as servants and mistresses by the Japanese army, most often unwillingly. In 1944, Burma's colonial government met in exile at Simla, India. Among those who attended were the governor of Burma, Sir Reginald Dorman Smith, along with Anglo Burman leaders (including James Barrington who was to become the first ambassador for post independence Burma to the US and Canada), to discuss the future of Burma after the war and the status of the Anglo Burmese community. After Japan was defeated, most Anglo Burmans who had fled to India returned to Burma.

Тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең

1948 жылдың 4 қаңтарында Бірма одағы Ұлыбританиядан тәуелсіздігін жариялады, дереу Ұлттар Достастығынан шығып, британдық империямен барлық байланыстарын үзді. Британдықтар конституцияда және тәуелсіз Бірманың заңнамалық құрамында англо-бирмандықтарды ескере отырып, қорғау шараларын қалдырды, соның ішінде ең маңыздысы – жаңадан құрылған Бірма одағының Парламентінде орындарды резервтеу және күнделікті үкіметтік және әскери операцияларды басқаратын англо-бирмандықтардың үлесінің артық болуы. Аун Сан англо-бирмандық одағына жүгініп, қабылдану мәселесін және тәуелсіз Бірмада олардың болашағына қатысты алаңдаушылықтарын көтерді. Оның сендіруі британдықтардың кетуінен кейін көптегендердің Бірмада қалу шешіміне ықпал етті. Алайда, Аун Сан мен оның бүкіл кабинеті тәуелсіздікке қол жеткізбей жатып қаза тапты. Бұл елде және Аун Сан жаңа мемлекеттегі орнын табуға сендірген этникалық азшылықтардың арасында қозғалыс тудырды. 1948 жылдың ақпан айында Бірманың барлық аймақтарында этникалық көтерілістер басталды, кейіндер Карин тайпасы елдің орталық бөлігінің көп бөлігін, соның ішінде Мандалайды басып алды. Бір кезде Рангун көтерілісшілердің қолына түседі деп қорқыныш болды. Көтеріліс пен азаматтық соғыстың басталуына байланысты, көптеген англо-бирмандықтар елден кетуге мәжбүр болды, олар британдық биліктің аяқталуынан кейін болашақтан қорқып, алаңдады. Сол кезде Рангун халқының шамамен 30% англо-бирмандықтарды құрады. Бұл көрсеткіш 1960 жылдардың соңына дейін тұрақты түрде төмендеді. 1948 жылы британдықтардың кетуінен кейін, бірқатар англо-бирмандықтар, негізінен Ұлыбританияға кетті. Көптегендері Бірмада қалып, өмірлерін жалғастырды. 1950 жылдары елдегі жағдай нашарлай берді, қарулы көтерілістер мен бүліктер, әсіресе Карин халқы арасында жиі болды. Бамарлардың басқа этникалық топтарға қарағанда кемсінуіне байланысты, 1950 жылдары У Ну үкіметі белгілі бір деңгейде қолдау шараларын енгізді, себебі англо-бирмандықтар үкіметтік мекемелерде және елді басқаруда пропорционалсыз үстемдікке ие болды. Көптеген англо-бирмандықтар жұмыстарын жоғалта бастады, олардың орнына таза бирмалықтар келді, елдің бюрократиясы бірте-бірте бирмалықтандырылды. Бірман тіліне қатысты қосымша шаралар қабылданды, Рангун университетіне түсу үшін абитуриенттер жазбаша бірман тілінде еркін сөйлей білуі керек болды (мұны көптеген англо-бирмандықтарға үйретпеген), тіпті барлық оқулықтар мен көптеген сабақтар әлі де ағылшын тілінде жүргізілді.

On 4 January 1948, the Union of Burma declared its independence from the United Kingdom, immediately leaving the Commonwealth and severing all ties with the British Empire. The British left protection clauses in the Constitution and the legislative makeup of independent Burma to take account of the Anglo Burman people including, most importantly, reserved seats in the Parliament of the newly established Union of Burma and a disproportionate number of Anglo Burmans running the bureaucracy of day to day government and military operations. Aung San addressed the Anglo Burman Union to press the issue of acceptance and the fears the community had for their presence in independent Burma. His assurances went to help with the decision by most of the community to remain in Burma after British withdrawal. However, Aung San and his entire cabinet were assassinated before independence could occur. This sent a ripple effect through the country and among all ethnic minority groups, who Aung San had personally addressed to reassure them of their place in the new country. In February 1948, ethnic rebellions immediately erupted throughout Burma, with the Kayin taking most of the central part of the country, including Mandalay. For a time, it was feared that Rangoon would fall to the rebels. Due to the insurrection and erupting civil war, there immediately followed, however, a stream of Anglo Burmans leaving the country, who were fearful of what awaited them and the country since the end of British rule. At this time, about 30% of the population of Rangoon were reckoned as Anglo Burmese. This proportion was to decline steadily through to the late 1960s. Following the British withdrawal in 1948, some Anglo Burmans left Burma, primarily for the United Kingdom. Many more remained behind in Burma and carried on with their lives. Through the 1950s, the situation steadily declined in the country, with armed insurrections and rebellions, principally among the Kayin people. Due to the perceived discrimination that the Bamar had faced compared to other ethnic groups in Burma, affirmative action of sorts was introduced by the government of U Nu in the 1950s, primarily due to the disproportionate control the Anglo Burmans had in government departments and the running of the country. Many Anglo Burmese began to lose their jobs, to be replaced with pure Burmans as the bureaucracy of the country became increasingly Burmanized. Additional measures relating to the Burmese language were introduced so that to take the matriculation exam to enter Rangoon University, prospective students were required to be fluent in written Burmese (which many Anglo Burmans had not been taught), even though all books and most teaching were still carried out in English.

Әскери билік

1962 жылы генерал Не Вин У Ну үкіметін құлатып, қатаң әскери билік орнатты. Көп ұзамай, бұл жаңа әскери үкіметтің басқа жоспарлары бар екені белгілі болды, себебі социалистік, шетелге қарсы және оқшауланған режим құрылды. Азшылық топтарына, әсіресе әскерилер отаршылдық дәуірдің қалдықтары деп санайтын англо-бирмандықтар мен карендерге қатысты кемсіту шаралары салдарынан көптеген англо-бирмандықтар елден кетіп қалды. Бұрыннан әскери қызметте болған англо-бирмандықтар қызметтен босатылды, ал енді тілек білдіргендерге рұқсат берілмеді. Англо-бирмандықтар бұрын үстемдік құрған ведомстволардан, мысалы, Темір жолдар басқармасы, Бирма әуе компаниясы, Кеден департаменті, Орман және кен өнеркәсібі бөлімі, Пошта және телеграф министрлігінен жаппай босатылды. Барлық мектептер мемлекеттік меншікке алынды, ең басты назар миссионерлік мектептерге аударылды, ал ағылшын тілі балабақшадан бастап оқытылмады. Білім беру жүйесіндегі сапа төмендеді және бұрын жоғары бағаланған Рангун университеті біраз уақытқа жабылды, содан кейін 1930 және 1940 жылдардағы ұлттық қозғалыстың ошағы болған Рангун университетінің студенттік одағы (РУСУ) әскерилер тарапынан таратылды. Университет қайта ашылғаннан кейін ағылшын тілі негізгі оқыту тілі ретінде алынып тасталды және шетелдік білім беру мекемелері университеттен алынған дипломдарды мойындамады. Рангундағы англо-бирмандықтардың әлеуметтік клубы кейіннен әскерилер тарапынан иеліктен алынып, офицерлер үйіне айналдырылды, ал англо-бирмандықтар одағына тыйым салынды. Осы кезеңде көптеген англо-бирмандықтар Австралия мен Жаңа Зеландияға, ал аз бөлігі Канада мен АҚШ-қа көшіп кетті.

Қазіргі заман

Бүгінде өзін ағылшын-бирман деп жариялаған адамдардың бір бөлігі Бирмада қалған деп саналады. Ортақ тамырлары мен атқарған рөлдерінің ұқсастығы және Бирманың Британ үстемдігі орнағаннан кейін Үндістанның бір бөлігі ретінде Британ империясына кіргендігіне байланысты, бұрынғыда англо-бирмандықтар англо-индиялықтар қатарында есептелген. Бүгінде англо-индиялықтар англо-бирмандықтарды өздерінің "туған-туысқандары" деп қабылдайды. Әлемдік англо-индиялықтардың қайта кездесулерінде, көбінесе олардың бірмандық қанына байланысты, англо-бирмандықтар деп дұрыс жіктелетін адамдар көптеп қатысады.

Белгілі диаспоралар

Дүниежүзіне әйгілі жазушы Джордж Оруэлл бастапқыда англо-бирмандық болды – ол 1922 жылдан 1927 жылға дейін бес жыл Бирмадағы Үнді Императорлық полициясында полиция офицері болып қызмет етті және елдегі Императорлық офицер ретіндегі тәжірибесі туралы «Бирма күндері» кітабын жазды. Британ жазушысы Гектор Хью Мунро, Saki псевдонимімен әйгілі, Британдық Бирманың Акиаб қаласында дүниеге келді және Оруэлл сияқты Бирмадағы Үнді Императорлық полициясында қызмет етті. Англо-бирмандық футболшы Фред Пэгсли Үндістан клубы үшін ойнаған алғашқы шетелдік футболшы саналады (1942 жылы Шығыс Бенгалиямен келісімшарт жасады). Бүгінде ең танымал англо-бирмандықтар Бирма шекарасынан тыс жерлерде кездеседі, мысалы, Болливуд актрисасы Хелен, қазіргі заманғы британдық телеактер Ричард Беккинсейл, оның қыздары – актрисалар Кейт Беккинсейл мен Саманта Беккинсейл, британдық жазушы және журналист Сью Арнольд, жапон-британдық музыка сыншысы Питер Баракан, британдық тележүргізуші Мелани Сайкс, джаз музыканты Джейми Каллум және оның інісі Бен Каллум, әнші Аннабелла Лвин. Альтернативті музыкант Get Cape. Wear Cape. Fly (настоящее имя Сэм Дакворт) де англо-бирмандық. Аун Сан Су Чжи мен Майкл Аристің ұлдары Александр мен Ким, колониялық дәуірден тумағанына қарамастан, техникалық тұрғыдан англо-бирмандықтар болып саналады. Тайланд пен Малайзияда бірмалық-үнді анасы мен ағылшын әкесі тәрбиелеген британдық актриса Зюлейха Робинсон да бар. Бірмалық анасы мен неміс және ирландтық әкесінен туған американдық тележүргізуші және либералды комментатор Алекс Вагнерді де тегі бойынша англо-бирмандық деп санауға болады. Бірмалық жазушы Венди Лоу Йоне және оның қызы Джоселин Сигрейв, АҚШ актрисасы, сондай-ақ англо-бирмандықтар. Австралиялық әнші және Xfactor байқауының бұрынғы қатысушысы Рейган Дерри англо-бирмандық тегінен шыққан. Дегенмен, Бирмада әлі де англо-бирмандықтар тұрады. Олардың қатарында әйгілі әнші және актриса Рита Фэрмен (Майнт Майнт Кхин), сондай-ақ танымал әншілер Мари Конвей (Тин Мое Кхаинг) және Джойс Вин (Нве Ин Вин) бар.

The world famous writer George Orwell was an Anglo Burman by its original definition – he spent five years from 1922 to 1927 as a police officer in the Indian Imperial Police force in Burma, and wrote the book Burmese Days on his experiences as an Imperial officer in the country. British writer Hector Hugh Munro, better known by his pen name Saki, was born in Akyab, British Burma, and like Orwell served in the Indian Imperial Police in Burma. Anglo Burmese football player Fred Pugsley is considered as the first ever foreign footballer to play for an Indian club (signing with East Bengal in 1942). The most famous Anglo Burmans today are to be found outside of Burma's borders such as the Bollywood actress Helen, the late British television actor Richard Beckinsale, his daughters the actresses Kate Beckinsale and Samantha Beckinsale, British writer and journalist Sue Arnold, Japanese British music critic Peter Barakan , the British TV personality Melanie Sykes, the jazz musician Jamie Cullum and his brother Ben Cullum and the singer Annabella Lwin. The alternative musician Get Cape. Wear Cape. Fly (né Sam Duckworth) is also Anglo Burmese. The sons of Aung San Suu Kyi and Michael Aris, Alexander and Kim, are technically Anglo Burmese, despite not stemming from the colonial era. There is also Zuleikha Robinson, a British actress raised in Thailand and Malaysia by a Burmese Indian mother and an English father. American television host and liberal commentator Alex Wagner, who was born to a Burmese mother and a father of German and Irish descent, can be called Anglo Burmese by basis of heritage. Burmese writer Wendy Law Yone and her daughter Jocelyn Seagrave, who is a U. S. actress, are also Anglo Burmese. Australian singer and former Xfactor contestant Reigan Derry is of Anglo Burmese descent. However, there are also Anglo Burmese people still living in Burma. They include famous singer and actress Rita Fairmen (Myint Myint Khin), and famous singers Marie Conway (Tin Moe Khaing) and Joyce Win (Nwe Yin Win).