Жохан Жинағының 2-тарауы: Суды шарапқа айналдыру және ғибадатхананы тазалау

Кіріспе

Жохан 2 – Христиан Киелі кітаптарының Жаңа Келісіміндегі Жохан Ізгі хабарының екінші тарауы. Онда Исаның суды шарапқа айналдыру керекулі және ғибадатханадан ақша ауыстырушыларды қуу туралы белгілі оқиғалар баяндалған. Бұл тарауды қамтитын кітаптың авторы анонимді, бірақ ерте христиан дәстүрі бірауыздан Жохан осы Ізгі хабарды жазғанын айтады. Тараулар мен тармақтарға бөлу түпнұсқа мәтіндерде болған жоқ, олар Киелі кітаптың парамәтінінің бөлігін құрайды. 13 ғасырдың басынан бері, Киелі кітаптың көптеген түптемелері мен басылымдарындағы барлық кітаптар, ең қысқаларын қоспағанда, тарауларға бөлінген. 16 ғасырдың ортасынан бастап редакторлар әр тарауды тармақтарға бөліп келеді.

Мәтін

Бастапқы мәтін Койне грек тілінде жазылған. Бұл тарау 25 аятқа бөлінген.

Ескі Келісімге сілтемелер

: .

Контекст

Жохан Евангелиясының бірінші тарауындағы оқиғалар Бэтабарада (немесе Бетанияда), "Иорданның ар жағында" өтеді, бірақ Жохан 1:43-те "Иса Ғалилеяға баруды қалады" делінген. Екінші тарау Иса, Оның анасы және Оның шәкірттері Ғалилеяда, Қана ауылында болған кезде басталады. Жохан 1-де төрт "күн" туралы айтылған, τῇ επαυριον (tē epaurion, "ертеңгі күні") 29, 35 және 43-тарауларда кездеседі. Жохан 2 "үшінші күні" басталады. Екінші/үшінші ғасырдың теологы Ориген бұл күнді Жохан 1:44-те аталған соңғы күнден бастап үшінші күн деп ұсынған, ал Джеймисон Фаусет Браунның Киелі кітапқа түсіндірмесі Исаның Переядағы Бэтабарадан Ғалилеядағы Қанаға саяхат етуіне үш күн қажет болғанын айтады. Лютерандық пиетист Иоганн Бенгель бұл күнді 1-тараудың соңында Натанаилге берілген уәденің үшінші күні деп санайды, сондай-ақ Қанадағы белгі "оның орындалуының үлгісі" екенін айтады.

Суды шарапқа айналдыру (2:1 - 11)

Жоханның екінші тарауы Исаның анасы (Жоханның ізгі хабарында оның аты аталмаған) мен оның шәкірттері – қазір "бес-алты адам" – Әндір, Жохан, Петір, Філіп, Натанайыл және, мүмкін, Жақып қатысқан Қанадағы "үйлену тойынан" басталады. Тойға шақырылғандардың шарабы бітіп, Исаның анасы одан көмек сұрайды. Иса оған: «Маған сенің не қатысы бар?» (τί εμοι και σοι) деп жауап береді. Кейбір түсіндірулерге сәйкес, Исаның одан керемет жасауын сұрағаны үшін ренжіді және оның «уақыты» әлі келмегенін айтты. Холман христиан стандарты кітабы екі түсіндіру ұсынады: «Бұл сенің маған не қатысы бар?» немесе «Біздің көзқарастарымыз әртүрлі» десе, Веймут Жаңа Келісімінде Исаның сөздері «Бұл мәселені маған қалдыр» деп аударылған. Исаның «сағатының» (4-аят) келуі туралы да Жохан 7:6, 30 және 8:20-де айтылған, бұл оның даңқталған және Әкесіне оралу сағаты. «Иерусалим кітабы» былай деп жазады: «Осы «сағатты» Әке белгілейді және оны алдын ала білуге болады». Бенгельдің айтуынша, тіпті Исаның негізгі «сағаты» әлі келмеген болса да, оның «оларға көмектесу сағаты» әлдеқашан келді. Дегенмен, Исаның анасы қызметшілерге: «Бос ыдыстарды сумен толтырыңдар!» – дейді. Содан кейін тойдың бас официанты шарапты дәмдеп, күйеу жігітке ең жақсы шарапты соңына сақтағандарын айтады. Жохан тыңдаушыларына бұл судың яһудилердің тазару рәсімі үшін қолданылғанын хабарлайды. Жоханның айтуынша, бұл оның алғашқы керекулі (Қана қаласында) болды. Бұл оқиға Исаның Натанайылға: «Одан да зор нәрсені көресің» деген сөзінен кейін орын алады. «Белгілер Евангелиясы» гипотезасына сәйкес, бұл керекул бастапқыда сол құжатта болған. Жохан грек сөзін *semeion* (белгі) немесе *ergon* (іс) деп қолданады, ал синоптиктер керекул үшін *dynamis* (күшті іс) терминін қолданады. Бұл керекул тек Жоханның Ізгі хабарында ғана кездеседі, басқа синоптиктерде жоқ. Бұл оқиғаны Жоханның Ескі Келісімдегі пайғамбарлықтардың орындалуы ретінде түсінуге болады, мысалы, Амос 9:13–14 және Жаратылыс 49:10–11-де мессия кезінде шараптың мол болуы туралы айтылған. Ишая 62:4–5-те Мәсіхтің тойы туралы айтылған. Мұны, мысалы, Марқ 2:21–22-дегі синоптиктерде де көруге болады, онда Иса «жаңа шарап қыбы» туралы айтады. Исаның анасы, Евангелияда ешқашан аты аталмаған, ол қайтадан Жохан 19:25–27-де Иса айқышқа шегеленген кезде пайда болады. Бұл Исаның жаңа жол ретіндегі рөлі туралы әңгімелер сериясын бастайды, ол оның екінші керекуліне немесе белгісіне дейін, яғни Жохан 4-тегі лауазымды адамның ұлын сауықтыруға дейін жалғасады.

The second chapter of John begins at "a village wedding" celebrated in Cana attended by the mother of Jesus (she is not named in the gospel), Jesus himself and his disciples, who are now "five or six in number, Andrew, John, Peter, Philip, Nathanael, and probably James". The hosts run out of wine, and Jesus' mother asks him to help. Jesus replies "What [is that] to me and to you?" (τι εμοι και σοι). Some interpretations suggest that Jesus is annoyed that she would ask him for a miracle, and he replies that it is not his "time" yet. The Holman Christian Standard Bible presents two interpretations, either "What has this concern of yours to do with Me?" or "You and I see things differently" whereas in the Weymouth New Testament, Jesus' words are "Leave the matter in my hands". The coming of Jesus' "hour" (verse 4) is also referred to in John 7:6, 30 and 8:20, meaning the hour of his glorification and his return to his father. The Jerusalem Bible notes that "this 'hour' is determined by the Father and can be anticipated". Bengel suggests that, even if Jesus' fundamental "hour" has not yet come, his "hour of assisting them" has certainly arrived. Nevertheless, Jesus' mother still tells the servants to do whatever he asks, so he tells them to fill up the empty wine containers with water. Afterwards, the head waiter of the wedding tastes it and remarks to the groom that they have saved the best wine for last. John tells his audience that the water was there for the Jewish rite of purification. According to John, this was his first sign or miracle (in Cana). It occurs immediately after Jesus has told Nathanael in John 1:50 that "You shall see greater things than that." According to the hypothesis of the Signs Gospel, this miracle was originally in that document. John uses the Greek word semeion meaning sign, or ergon meaning work, instead of the term the synoptics use, dynamis or act of power, for miracle. This miracle only occurs in the Gospel of John, not in any of the synoptics. The story can be understood as John's fulfillments of prophecies in the Old Testament, such as in Amos 9:13–14 and Genesis 49:10–11 about the abundance of wine that there will be in the time of the messiah. Messianic wedding festivals are mentioned in Isaiah 62:4–5. One can also perhaps see this in the synoptics in for instance Mark 2:21–22, where Jesus speaks about "new wineskins". Jesus' mother, never named in the gospel, appears again in John 19:25–27 at Jesus' crucifixion. This begins a series of stories about Jesus' role as the new way that last until his second miracle or sign, the healing of the official's son in John 4.

Интерлюдия (2:12)

Содан кейін Исаның анасы, бауырлары және шәкірттерімен бірге Қапарнаумға барып, "кейбір күндер" тұратынын айтады, бірақ онда не болғанын баяндамайды. Қана (Кафр Канна) қазіргі заманғы жолдармен шамамен Қапарнаумнан қашықтықта орналасқан. Генрих Майер Исаның Қапарнаумға аттанбас бұрын Назаретқа қайтып келгенін айтады, себебі оның бауырлары Қанадағы тойда есімдері тізілмеген, бірақ олар онымен және анасымен бірге Қапарнаумда болады. Синоптық Евангелиялар Исаның Қапарнаумға барғанға дейін тойға қатысқаны туралы немесе анасы мен бауырларының осы сапарда онымен бірге болғаны туралы ешқандай мәлімет бермейді. Лұқа 4 және Матай 4 Исаның крещениеден және тәлкеуден кейін Назаретке, содан кейін Қапарнаумға барғанын хабарлайды. Марк 1-де Исаның шөлден (шайтан оны тәлкеуге тырысқан жер) Ғалилеяға барып, Қапарнаумға жеткенше Ғалилеядағы бірнеше жерлерді аралағаны айтылады (1:31 9 (31), 1:34 9 (34)). Исаның билігі мен құдіреті көрсетілгеннен кейін, Ол және Оның шәкірттері уағыз айтып, демон шығару арқылы бүкіл Ғалилеяны аралады. Кейін Марк олардың көршілес аймақтарды аралағаннан кейін Қапарнаумға оралғанын жазады.

Иса ғибадатхананы тазартады (2:1 - 22)

Исаның екінші ғибадатханадағы ақша айырбастаушылардың үстелдерін аударып тастағаны туралы әңгіме келесідей баяндалады. Иса және оның шәкірттері «Иудейлердің Пасха мерекесіне» Иерусалимге барады, бұл осы Ізгі хабарда айтылған Иерусалимге жасаған үш сапардың біріншісі. Қалғандары – Жохан 7-де, ол Шатырлар мерекесіне барады, және соңғы Пасха, онда ол айқышқа шегеленіп өлді. Иса ғибадатхана ауласына кіргенде, мал сатушылар мен ақша айырбастаушыларды көреді. Ол ашуланып:

The story of Jesus overturning the tables of the money changers in the Second Temple is related next. Jesus and his disciples go to Jerusalem for the "Passover of the Jews", the first of three visits to Jerusalem recounted in this gospel, the others being in John 7, where he goes for the Feast of Tabernacles, and the final Passover during which he is crucified. He enters the Temple courts and sees people selling livestock and exchanging money. He explodes:
So he made a whip out of cords, and drove all from the temple area, both sheep and cattle; he scattered the coins of the money changers and overturned their tables. To those who sold doves he said, "Get these out of here! How dare you turn my Father's house into a market! Alfred Plummer notes that Jesus acts directly with the sheep and cattle, driving them out, but as the doves could not be driven out, he gives instructions that they be removed. He thinks the traders who sold the sheep and cattle would probably have fled immediately Jesus began to act. John says that Jesus' disciples remembered the words of Psalm 69:9, "zeal for your house will consume me", perhaps a bit of wordplay interposing the ideas of "'demanding all my attention' and 'leading to my destruction'". Whether the disciples remembered this during the incident or afterwards is not clear: theologian Hermann Olshausen suggested that the recollection took place afterwards, but Meyer disagreed: this saying was remembered "at the very time of the occurrence", in contrast to their recollection about Jesus' foretelling of his resurrection , which happened afterwards. The disciples remembered this after his resurrection: the majority of texts state that "Jesus had said this", but where the reading in verse 22 has "Jesus had said this to them (the disciples), Meyer suggests that the additional wording is "feebly supported". This introduces the antagonism between Jesus and "the Jews", as John calls them, a sign perhaps of a non Jewish audience. This is over the nature of the Temple. The Temple is already destroyed by the time of the writing of John, and John is trying to show right from the start that the old Temple has been replaced by the new Temple, Jesus' resurrected body and the new Christian and Johannine community. This shows to most scholars the split between John's community and Judaism in general. Some of the Dead Sea scrolls also speak of the community as the temple. Matthew 21:12 17, and Luke 19:45 48. John potentially relocates the story to the beginning to show that Jesus' arrest was for the raising of Lazarus in John 11, not the incident in the Temple. While Jesus stayed in Jerusalem for the Passover feast, he performed various unrecorded signs, and many "believed in His name". Swedish based commentator René Kieffer suggested that the evangelist "probably includes what [had] happened in Cana" among these signs. This theme is continued into chapter 3, where the Pharisee Nicodemus acknowledges that "no one can do these signs that You do unless God is with him" (John 3:2).

Арқандардан қамшы жасап, ғибадатхана ауласынан барлығын – қой-ешкілерді, сиырларды қуып шықты, ақша айырбастаушылардың тиындарын төгіп, үстелдерін аударды. Көгершін сатушыларға: «Бұларды мұнан алып кетіңдер! Әкемнің үйін неге базарға айналдырып жатырсыңдар?» деді. Альфред Пламмер Исаның қой-ешкілер мен сиырларды тікелей қуып шығарғанын, бірақ көгершіндерді қуып шығару мүмкін болмағандықтан, оларды алып кетуді бұйырғанын айтады. Ол мал сатушылардың Исаның әрекетін бастағанда бірден қашқан болар деп ойлайды. Жоханның айтуынша, Исаның шәкірттері 69-Забурдың 9-тармағындағы: «Менің үйіңе деген құлшыныс мені жейді», – деген сөздерді еске түсірген. Бұл сөздердің «Менің назарымды толығымен аударуды талап етеді» және «Менің жолыма кедергі келтіріп, құлпытады» деген мағынаны білдіретін сөз тіркесі болуы мүмкін. Шәкірттер оқиға кезінде немесе кейін еске түсіргені белгісіз: теолог Герман Олшаузен еске алу кейін болғанын болжады, бірақ Мейер келіспеді: бұл сөз «оқиға болған сәтте» еске түскен, бұл олардың Исаның қайта тірілуін алдын ала айтқандығы туралы естеліктерінен өзгеше. Шәкірттер оның қайта тірілгеннен кейін еске түсірді: көптеген мәтіндер «Иса осылай айтқан» дейді, бірақ 22-тармақтағы «Иса оларға (шәкірттерге) осылай айтқан» деген нұсқада Майер қосымша сөздердің «нақты дәлелдемесіз» екенін айтады. Бұл Иса мен «иудейлер» арасындағы қарама-қайшылықты көрсетеді, бұл ғибадатхананың мәніне байланысты. Жохан жазған кезде ғибадатхана бұрыннан-ақ қиратылған, және Жохан ескі ғибадатхананың орнын жаңа ғибадатхана – Исаның қайта тірілген денесі және жаңа христиандық және Иоанндық қауым алғанын көрсетуге тырысады. Бұл көптеген ғалымдарға Иоанн қауымы мен жалпы яһуди діні арасындағы айырмашылықты көрсетеді. Өлі теңізден табылған кейбір мәтіндерде де қауым ғибадатхана деп аталады. Матай 21:12-17 және Лұқа 19:45-48. Жохан бұл оқиғаны басына орналастыру арқылы, Исаның тұтқындалуының себебі ғибадатханадағы оқиға емес, Лазардың қайта тірілуі болғанын (Жохан 11) көрсетуге тырысады. Иса Пасха мерекесі үшін Иерусалимде болған кезде, жазбада тіркелмеген түрлі кереметтер жасады, және көптеген адамдар «оның есіміне сенді». Швециялық комментатор Рене Киффер евангелисттің «вероятно, Канада болған оқиғаны да» осы кереметтердің қатарына жатқызғанын айтады. Бұл тақырып 3-тарауда жалғасады, онда парызшыл Никодим «ешкім Сенің істегендей кереметтерді жасай алмайды, егер Құдай онымен болмаса» (Жохан 3:2) деп мойындайды.