Кіріспе

Британдық азаматтық (Гонконг) іріктеу схемасы, Гонконгта көбінесе Британдық азаматтық іріктеу схемасы (BNSS) деп аталады, бұл Гонконг губернаторының Гонконгтың тұрақты тұрғындары болып табылатын, 1981 жылғы Британдық азаматтығы туралы заң бойынша британдық ұлттықтар саналатын, бірақ Ұлыбританияда тұру құқығы бар британдық азаматтар емес, белгілі бір санаттағы адамдарды шақыру процесі болды. Олар британдық азаматтыққа тіркелу үшін қарастырылып, іріктеуге түсуге мүмкіндік алды. 1990 жылғы Британдық азаматтығы (Гонконг) заңы бойынша кем дегенде 50 000 адам және олардың жұбайлары мен балалары тіркеу арқылы британдық азаматтыққа ие болды. Гонконгтың тұрақты тұрғыны болған және белгілі бір талаптарға сай келетін британдық ұлттықтар 1990 жылғы заңның 1-тарауына сәйкес, екі үш айлық кезеңде британдық азамат ретінде тіркелуге іріктеуге өтініш бере алады:
1 желтоқсан 1990 жылдан 28 ақпан 1991 жылға дейін
3 қаңтар 1994 жылдан 31 наурыз 1994 жылға дейін.

Гонконг губернаторы мен үкіметі 1994 жылғы 31 наурыздан кейін де өтініштерді шақыру, қабылдау, өңдеу және бекіту құқығын сақтап қалды. Дегенмен, 1997 жылғы 30 маусымнан кейін Ұлыбританияның Ішкі істер министрі 1990 жылғы заңның осы тарауы бойынша ешбір адамды британдық азамат ретінде тіркеуге құқылы болмады. 1-тарау бойынша британдық азаматтық алғандардың жұбайлары мен балалары заңның 1(4)-тарауы бойынша тіркелуге өтініш бере алады. Жұбайлар мен балалардың 1(4)-тарауы бойынша тіркелуге барлық өтініштері 1996 жылғы 31 желтоқсанға дейін немесе одан бұрын берілуі тиіс болды.

Азаматтық мәртебесі

1990 жылғы Британдық азаматтығы (Гонконг) заңының 2(2) тармақшасына сәйкес, BNSS арқылы британдық азамат ретінде тіркелген BDTC автоматты түрде BDTC мәртебесінен айырылды. Заңда өтініш берушінің британдық (Overseas) мәртебесінің жоғалуы туралы тікелей көрсетілмегенімен, 1986 жылғы Гонконг (британдық азаматтығы) жарлығының 4(3) тармақшасы өтініш беруші BDTC мәртебесін тоқтатқан жағдайда BN(O) мәртебесінің жоғалатынын белгілеген. Осылайша, BNSS арқылы британдық азамат ретінде тіркелгендер тек бір британдық азаматтық санатына ие болады. Қытай азаматтығына қатысты заңнама және Ұлттық Халық Конгресінің Тұрақты Комитетінің түсіндірмелеріне сәйкес, Қытай азаматтарының Гонконгта BNSS арқылы алған британдық азаматтығы мойындалмайды. Олар Гонконг және Қытай Халық Республикасының басқа аймақтарында британдық консулдық қорғауға құқықтары жоқ.