Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Неміс лютерандық теолог (1761–1851)
German Lutheran theologian (1761–1851)
Генрих Эберхард Готтлоб Паулюс (1 қыркүйек 1761 – 10 тамыз 1851) – неміс теологы және Киелі кітапты сынаушы. Ол Исаның ғажайыптарына табиғи түсіндірмелер берген рационалист ретінде белгілі.
Heinrich Eberhard Gottlob Paulus (1 September 1761 – 10 August 1851) was a German theologian and critic of the Bible. He is known as a rationalist who offered natural explanations for the biblical miracles of Jesus.
Мансап
Паулюс 1789–1803 жылдары Йена университетінде теология және шығыс тілдері профессоры, ал 1803–1807 жылдары Вюрцбург университетінде профессор болды. Ол Бамберг, Нюрнберг және Ансбах қалаларында уақыт өткізгеннен кейін 1811–1844 жылдары Гейдельберг университетінде экзегезис және шіркеу тарихы профессоры болды, онда ол 1816 жылы Гегельді жұмысқа алуда маңызды рөл атқарды. Оның теологиялық рационализмі Гегельдің теологиясына зор әсер етті. Ағарту дәуіріндегі лютеран ретінде ол жеке адамның дербестігіне және ақыл арқылы шіркеу догмаларынан бостандыққа берік сенді. Оның ерекше еңбегі – ежелгі және жаңа өсиеттерді шығыс білімінің жарығында және "табиғи түсіндіру" қағидасына сәйкес түсіндіру болды. Паулюс Евангелиелік баяндамаларын түсіндіргенде, басқа түсіндірушілер керемет деп санайтын нәрселерді Киелі кітаптан жоюға тырысты. Ол үшін ол баяндалған факт пен автордың пікірін ажыратып, автордың жіберген жағдайларын толықтырып, автордың қазір басқаша түсіндірілетін оқиғаларды керемет ретінде көрсетіп беретінін еске түсірді. Паулюсқа göre, кереметтерді түсініспеушіліктермен түсіндіруге болады: табиғи түрде орын алған оқиға, бірақ Исаның шәкірттері жағдайды дұрыс түсінбеген. Мысалы, Паулюс Исаның су үстінде жүруі туралы баяндамасын натуралистік тұрғыдан қарап, περιπατῶν ἐπὶ τὴν θάλασσαν сөзінің "жағалауда" деген мағынаны білдіретінін, теңізде емес екенін айтты. Паулюс ұстанған рационализм оның өмірінде сәннен шығып, Дэвид Штраустың жазбаларды мифология ретінде сипаттау көзқарасымен алмастырылды. Паулюс еврейлерді неміс мәдениетіне ассимиляциялауды жақтағаны үшін антисемитизм айыбына ұшырады. Оның "Иудейлердің ұлттық бөлінуі: оның шығу тегі, салдары және оны түзету жолдары" атты жарияланған кітапшасында ол "еврейлер ерекше ұлт болды және діндеріне берік болғанша солай болып қала береді, олардың негізгі мақсаты мен мақсаты оларды осы күйде сақтау еді. Сондықтан еврейлер өздеріне тиесілі емес елде тек өмірлері мен мүлкін қорғауға құқылы болды. Олар саяси теңдік талап етуге құқылы емес" деген пікірді білдірді.
Paulus was a professor of theology and oriental languages at the University of Jena (1789–1803), then professor at the University of Würzburg (1803–1807). He spent time in Bamberg, Nürnberg and Ansbach before becoming professor of exegesis and church history at the University of Heidelberg (1811–44), where he was instrumental in hiring Hegel in 1816. His theological rationalism greatly influenced Hegel's own theology. As a Lutheran in the Age of Enlightenment, he firmly believed in the autonomy of the individual and freedom of the individual (through reason) from the dogma of the church. His special work was the exposition of the Old and New Testaments in the light of his oriental learning and according to his characteristic principle of "natural explanation". In his explanation of the Gospel narratives, Paulus sought to remove what other interpreters regarded as miracles from the Bible by distinguishing between the fact related and the author's opinion of it, by supplying circumstances omitted by the author, by remembering that the author produces as miracles occurrences which can now be explained otherwise, such as exorcisms. According to Paulus, the miracles can be explained as misunderstandings: something perfectly natural took place, but Jesus' disciples were confused by the circumstances. For example, Paulus' naturalistic exegesis of the narrative of Jesus walking on water is that περιπατῶν ἐπὶ τὴν θάλασσαν really means by the shore and not on the sea. The rationalism espoused by Paulus went out of fashion during his lifetime and was replaced by David Strauss' view that held that scripture can be best characterized as mythology. Charges of antisemitism have been levelled at Paulus for his advocacy of assimilation of Jewish people into German culture. In his published pamphlet "The Jewish National Separation: Its Origin, Consequences, and the Means of its Correction." he argued that "Jews were a nation apart, and would remain so as long as they were committed to their religion, whose basic intent and purpose were to preserve them in that condition. In a country that was not their own, therefore, Jews could not claim more than the bare protection of their lives and possessions. They might certainly not claim political equality."