Кіріспе

Южа ча (hangul=유자차) немесе южа шайы – ыстық суға южа чеонг (южа мармелады) қосып дайындалатын дәстүрлі корей шайы. Южа шайы Кореяның барлық аймақтарында, әсіресе қыс мезгілінде кең таралған. Бұл шай южаны тәтті, қою, жемісті сиропқа айналдыру арқылы жасалады. Оның құрамында кофеин жоқ. Южаның хош иісі күшті. Оның иісі қабығынан, шырынынан және эфир майларынан шығады. Южа шайының дәмі ащы-тәтті болады. Сонымен қатар, южа шайы сақтағыш ретінде де қолданылады, сондықтан оны сөреде немесе үстел үстінде тұрғызуға болады.

Тарих

Бір адам Қытайдан Кореяға южа ағаштарының партиясын тасып әкеліп жатқанда, дауыл шығып, қайығына тиді. Южа ағаштары қирады, бірақ бірнеше тұқымдары адамның киіміне жабысты. Адам Корея жерімен саяхалағанда, тұқымдар жерге түсіп, южа ағаштарына айналды. Кореялықтар жапырақтарының пайдасын байқап, оларды ұнтақтап, суық тигенде қолдана бастады. Ащы дәміне байланысты, олар жапырақтарды қант пен балға салып сақтауға көшті, содан кейін бұл южа шайына айналды.

Аттар

Кейде "южа ча" термині шай жасауға қолданылатын банкадағы южа мармеладын көрсету үшін де қолданылады. Бұл сусынның атауы кейде ағылшын тілінде "цитрон шайы" немесе "бал цитрон шайы" деп аударылады, бірақ южа мен цитрон – әртүрлі цитрус жемістері. Қытай тілінде сөйлейтін аймақтарда шай "柚子茶" деп аталады, бірақ қытай тіліндегі 柚子 сөзі южа емес, греипфрутты білдіреді. "柚子茶" сөзі – шайдың корей тіліндегі атауынан тікелей аударма.

Артықшылықтары

Южа шайының денсаулыққа пайдалы екені белгілі, бірақ медициналық тұрғыдан дәлелденбеген. Оның құрамындағы С витаминінің мөлшері шикі лимон шырынынан 2,3 есе артық дейді. Южа шайындағы С витамині иммунитетті инфекциялармен және басқа да аурулармен күресуге көмектеседі деп есептеледі.

Дайындық

Южа шайын үйде бастап дайындауға болады. Ол үшін цитрус жемісі (лимон немесе грейпфрут) немесе южа, бал және қант керек. Алғашқы қадам – жемістерді жақсылап жуу. Содан кейін южаны жұқалап кесіп, дәнектерін шығарып тастаңыз. Южа кесіктерін ыдысқа салып, бал мен қантты қосып араластырыңыз. Соңында, қоспаны контейнерге салып, сірне пайда болғанша салқын, қараңғы жерде сақтаңыз (шамамен алты ай). Дайын болған соң, бір-екі ас қасық южа шайын ыстық суға салып араластырыңыз. Южа шайының сірнесі коктейльдерге, тостқа жағуға немесе балмұздаққа да қолданылады.