Петербург және Сібірдегі Португал азаматы: Антон Мануилович Девиер өмірі мен қызметі
Anton de Vieira
Антон Девиер: Петр I-нің әріптесі, Санкт-Петербургтің алғашқы полиция бастығы. Сібірдегі әкімшілік қызметі, Екатерина I сарайындағы өмірбаяны туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Антонио Мануэль де Виейра, Ресейде граф Антон Мануилович Девиер (кейде Дивьер деп те жазылады; Антон Мануилович Девиер) – шамамен 1682 жылы туып, 6 шілдеде 1745 жылы (ескі стиль бойынша 24 маусымда 1745 жылы) қайтыс болған, Петр I-нің шетелдік серіктерінің бірі. Санкт-Петербург және Сібірде тиімді әкімші екенін дәлелдеді. Ол Санкт-Петербургтің алғашқы полиция бастығы болды және Екатерина I сарайында Александр Данилович Меншиковтың басты қарсыласы ретінде танылды. Де Виейра Питер Девьердің әкесі болды.
António Manuel de Vieira, known in Russia as Count Anton Manuilovich Devier (also spelled Divier; Антон Мануилович Девиер – c. 1682 – 6 July 1745 [O. S. 24 June 1745]), was one of Peter I's foreign associates, who proved to be an efficient administrator in St Petersburg and Siberia. He was St. Petersburg's first chief of police and was identified as a main rival of Alexander Danilovich Menshikov at Catherine I's court. De Vieira was the father of Peter Devier.
Өмірбаян
Оның туған күні мен орны белгісіз. Көздер оның 1673–1674 жылдары Португалияның Миньо провинциясында туғанын, немесе 1682 жыл шамасында Амстердамда туғанын айтады. Бір мәліметте оның португалдық мараньолардың ұрпағы болғаны көрсетілген. 1697 жылы Петр I-нің Еуропаға жасаған елшілік сапарында голланд теңізшілері патшаға кеме басқаруға рұқсат берді, сол кезде Виейра кемеде кабиналық болып қызмет етті. Ол патшаның жеке хатшысы және көмекшісі ретінде Ресейге әкелінді, 1718 жылға қарай генерал-адъютант шеніне дейін көтерілді. Сол жылы ол князь Меншиковтың қарындасына ғашық болып, оны ұсыну арқылы баурап алды. Оларды оның бауыры ұстап алып, Виейраны өлтіруге бұйрық берді. Бірақ Виейра патшадан рақым сұрады, Петр I оны босатып, келесі күні Меншиковтың қарындасына үйлендіруге бұйырды. Бір айдан кейін ол Санкт-Петербург полициясының алғашқы бастығы болып тағайындалды. Қызмет істеген кезеңінде Виейра жаңа салынған Ресей астанасына жиналған қарақшылар мен заңсыздықтарға қатысты қатаңдығымен көзге түсті. Петр I қайтыс болғаннан кейін Виейра әйелінің, Екатерина I сарайындағы қызметкердің ықпалы арқасында лауазымын сақтап қалды. 1726 жылдың 24 қазанында ол граф титулы алды және Сенатқа қабылданды. Дегенмен, оның жеңістігінің басты себебі оның қайын інісінің императрицаға тигізген ықпалы болды. Виейра Меншиковтың қызын болашақ Петр II-ге үйлендіру жоспарына қарсы шыққандықтан, тұтқындалып, азаптауға ұшырады. 10 күндік тергеуден кейін Виейраның иеліктері мен шендері тартылып алынып, Якутияға жер аударылды, онда ол төрт жыл бойы толыққанды ұмытылды. 1731 жылы Витус Берингке Охотск үшін жеке үкімет құру тапсырылғанда, ол Қиыр Шығыста Виейрадан жақсырақ білімі мен тәжірибесі бар адамды таба алмады. Сондықтан Виейра Охотскқа шақырылып, 1739 жылы губернатор болып тағайындалды. Ол қызмет істеген кезеңінде кеме жасау шеберханасы мен теңізшілер мектебін құрды, ол бір ғасыр бойы жұмыс істеді. 1741 жылы Елизавета Петровна таққа отырғанда, оған оның әкесінің серігі әлі де Тынық мұхитының жағалауында өмір сүріп жатқаны хабарланды. Қарлы шал Санкт-Петербургке қайтарылып, полиция бастығы лауазымына қайта тағайындалды. Граф титулы қайта беріліп, Әулие Александр Невский орденімен марапатталған Виейра 1745 жылы қайтыс болды.
His date and place of birth are uncertain sources differ on whether he was born in Portugal, in the province of Minho, in 1673–1674, or less likely in Amsterdam c. 1682. An account cited that he was an alleged descendant of the Portuguese Marranos. During the Grand Embassy of Peter the Great to Europe (1697), the tsar was allowed by the Dutch sailors to command a ship, where Vieira served as a cabin boy. He was taken by the tsar to Russia in the capacity of his page and orderly, gradually rising to the rank of adjutant general in 1718. That same year, he fell in love with Prince Menshikov's sister and seduced her. They were apprehended by her brother, who ordered Vieira to be beaten to death. The latter, however, appealed to the tsar for mercy, and Peter ordered Vieira to be liberated and married to Menshikov's sister the very next day. A month later, he was appointed the first chief of St Petersburg Police. During his term in office, Vieira gained renown for his strict attitude towards brigands and outlaws who had previously crowded to the newly built Russian capital. After Peter's death, Vieira managed to maintain his position, chiefly through the influence of his wife, a lady in waiting at the court of Catherine I. On 24 October 1726 he was made count and admitted to the Senate. His brother in law's influence on the Empress, however, was paramount. As Vieira dared to oppose Menshikov's plan of marrying his daughter to the future Peter II of Russia, he was arrested and put to the torture. After 10 days of inquest, Vieira was stripped of his estates and titles and exiled to Yakutia, where he would live in utter oblivion for four years. In 1731, when Vitus Bering was commissioned to set a separate government for Okhotsk, he could not find anywhere in the Far East a more capable and experienced man than Vieira. The latter was summoned to Okhotsk and appointed its governor in 1739. During his term in office, he established a shipyard and a nautical school, which would continue for a century. Upon Elizaveta Petrovna's ascension to the throne in 1741, she was told that the associate of her father was still living on the shores of the Pacific. The old man was recalled to St Petersburg and reinstated as its police chief. Having been restituted in his comital title and invested with the Order of St. Alexander Nevsky, Vieira died in 1745.