1921 жылғы «Қара жұма» және тасымалшылар мен кенішілер арасындағы келіспеушіліктер
Black Friday (1921)
1921 ж. «Қара жұма» - тасымал және теміржолшылар кәсіби одақтары шахтерлерді қолдау үшін ереуіл шаруашылығын өткізбеу туралы шешім қабылдаған күні. Тарих, еңбек күресі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қара жұма, британдық еңбек тарихында, 1921 жылдың 15 сәуіріне сілтеме жасайды, сол күні көлік және теміржол кәсіподақтарының басшылары шахтерлерді қолдау үшін ереуіл шақырудан бас тарту туралы шешім қабылдады. "Қара" деген сөз тіркесі еңбек радикалдарының арасында кең таралған, бұл шешімнің ынтымақтастықты бұзу және шахтерлерге жасалған сатқындық екендігі туралы сезімінен туындаған. Қара жұма күні 1921 жылғы Ұлыбритания халық санағының күнін, бұрын 24 сәуірге жоспарланған, маусымға ықпалдастырды.
Black Friday, in British labour history, refers to 15 April 1921, when the leaders of transport and rail unions announced a decision not to call for strike action in support of the miners. The epithet 'black' derives from a widespread feeling amongst labour radicals that the decision amounted to a breach of solidarity and a betrayal of the miners. Black Friday caused the 1921 United Kingdom census, which had been planned for 24 April, to be pushed back to June.
Үшжақты одақ
1890 жылдары және 20 ғасырдың алғашқы екі онжылдығында шағын, жергілікті кәсіподақтарды біріктіруге және ортақ іс-қимыл жасау үшін әртүрлі ұйымдар арасында байланыс орнатуға күш-жігер артты. 1910 жылы Ұлттық көлік жұмысшылары федерациясы порт жұмысшылары, теңізшілер, трамвай жұмысшылары және басқаларын өкілдік ететін кәсіподақтардың іс-қимылдарын үйлестіру мақсатында құрылды. Ал 1912 жылы теміржолшылардың Ұлттық одағы теміржол саласындағы жұмыскерлерді өкілдік ететін көптеген жергілікті және салалық ұйымдардың бірігуі нәтижесінде құрылды. 1914 жылы теміржол және көлік кәсіподақтары Ұлыбритания кеншілер федерациясымен бірігіп, Үштік одақты құрды. Бұл келісімдер міндетті сипатта болмаса да, одақтың құрылуы ең ірі және ең күшті өнеркәсіптік топтардың біріккен іс-қимылы үшін құрал ретінде мойындалды.
In the 1890s and the first two decades of the 20th century, increasing efforts were made to bring about amalgamations of small, local trade unions and to forge links between different organisations, with a view to securing united action. The National Transport Workers' Federation was created in 1910 to co ordinate the actions of trade unions representing dockers, seamen, tramwaymen and others and in 1912 the National Union of Railwaymen was created as an amalgamation of a large number of local and sectional organisations representing rail workers. In 1914, the rail and transport unions came together with the Miners' Federation of Great Britain to form the Triple Alliance. Although the agreements did not constitute a binding agreement, the formation of the alliance was recognised as a vehicle for united action by the largest and most powerful industrial groups.
1921 жылдың наурыз айындағы тау-кен дағдарысы
Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін көптеген кәсіподақ өкілдері Үштік одақты және жалпы біріккен әрекеттерді экономикалық дағдарыстың басталуына байланысты жалақының төмендеу қаупіне қарсы қорғаныс шарасы деп қарастырды. Жағдайды усложниткен фактор – көмір және теміржол өнеркәсібі соғыс кезінде мемлекеттік бақылауда болғандықтан, олар дереу жеке меншікке қайтарылмады. Дэвид Ллойд Джорджтың коалициялық либералдық үкіметі жалақыны төмендетуге бармауға тырысты, себебі бұл саяси тұрғыдан маңызды үкіметке қарсы ереуілге алып келуі мүмкін еді. Кеншілердің жалақысын төмендету 1921 жылдың 31 наурызында өнеркәсіп мемлекеттік бақылаудан босатылғанға дейін кейінге шегерілді. Жалақының төмендеуін қабылдамаған кеншілер жұмыстан шығарылды.
In the aftermath of the First World War, the Triple Alliance and united action in general were regarded by many trade unionists as a defence against the threat of wage reductions occasioned by the onset of economic depression. A complicating factor was that both the coal industry and railways had been controlled by the state during the war and were not immediately returned to private hands. The Coalition Liberal Government of David Lloyd George was unwilling to impose wage reductions, as this would provoke strike action against the government, with political implications. Reductions for miners were postponed until the industry was de controlled on 31 March 1921. Miners who refused to accept the reductions were locked out of employment.
Шешім
Төлемдерді қысқарту шарасы енгізілгеннен кейін, көлік және теміржол кәсіподақтарының кеншілерді қолдап ереуілге шығуы күтілген. Бірақ 15 сәуірде NTWF және NUR басшылары ереуілді ұсынбайтындарын мәлімдеді. Одақ басшылары атап көрсеткен себептердің бірі – кеншілер өкілдерінің өзі қысқартуларға қарсы ереуілге дайын емес екендіктерін айтқандығы. Сонымен қатар, көлік және теміржол кәсіподақтарының басшылары МФГБ-ны басқа одақтардың қолдауын күтіп, бірақ оларды дауды талқылауға қатыстырмаумен айыптады. Басты теңізшілер кәсіподағы, Ұлттық теңізшілер мен өрт сөндірушілер одағы өткізген дауыс беруде ереуіл ұсынысы 59 дауыспен қабылданбады.
Following the imposition of the reductions, it was widely expected that the transport and rail unions would strike in support of the miners. However, on 15 April, the executives of the NTWF and NUR announced that they would not recommend strike action. One reason cited by the union leaders was that the miners' representatives had made comments suggesting that they, themselves, were not prepared to strike against the reductions. More broadly, transport and rail union leaders accused the MFGB of expecting support from other unions but refusing to involve those unions in negotiations over the dispute. The principal seamen's union, the National Sailors' and Firemen's Union held a ballot which resulted in the proposal for strike action being defeated by 59 votes.
Салдары
Толыққанды ереуілге қарсы шешім қабылданғанмен, көлік және теміржол жұмыскерлеріне импортталған көмірді тасымалдауға тыйым салынды. Бірақ, кейбір жұмыскерлер осы шектеулі шараға наразы болды. Мысалы, Глазго қаласында Шотландиялық док жұмысшылары одағы Көлік жұмысшылары федерациясының саясатына қарсы шығып, 7 мамырда өз мүшелерін ереуілге шақырды. Сол күні сауда флоты теңізшілерінің жалақысы төмендетілді, нәтижесінде порттарда бір айдан астам жалғасқан жалпы ереуіл басталды. Көлік және теміржол басшыларының әрекеттеріне көп сын айтылды, NUR-дың Дж. Х. Томас және NTWF-тың Роберт Уильямс ерекше сынға ілікті. Кәсіподақ басшылары өз тарапынан, жоғары жұмыссыздық деңгейінде жалақыны төмендетуге қарсы тұрудың қиындықтарын көрсетті, док және теміржол жұмыскерлері арасында қолдаудың аз екенін, ал басқа жұмысшылардың араласуы тек қана қажетсіз құрбандықтарға алып келетінін мәлімдеді. Осыдан кейін Уильямс Коммунистік партиядан қуылды. 1925 жылы үкімет жалақыны төмендетуден аулақ болу мақсатында көмір өнеркәсібіне уақытша субсидия беруге келіскенде, шешім жарияланған күн «Қара жұманы» еске түсіретіндей «Қызыл жұма» деп аталды.
Despite the decision against fully fledged strike action, transport and railworkers were ordered not to handle imported coal. Some workers were unhappy with this limited action. In Glasgow, for example, the Scottish Union of Dock Labourers broke with the policy of the Transport Workers' Federation and called its members out on strike on 7 May. On the same day, wage reductions were imposed on merchant seamen, leading to a well supported general strike at the docks which lasted for over a month. Transport and rail leaders were widely criticised for their actions, with J. H. Thomas of the NUR and Robert Williams of the NTWF being singled out for particular criticism. For their part, union leaders pointed to the difficulties of resisting the wage reductions in a period which had a lot of unemployment, alleged that there was little support for sympathy action amongst rank and file dockers and railwaymen and argued that the involvement of other workers would only lead to needless sacrifices on their part. Williams was expelled from the Communist Party following this. In 1925, when the government agreed to grant a temporary subsidy to the mining industry so as to avoid wage reductions, the day on which the decision was announced became known as Red Friday, in imitation of Black Friday.