Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Белгілерді пайдалануды зерттейтін бірнеше ғылым саласында, мысалы, тіл білімінде, логикада, математикада, семантикада, семиотикада және тіл философиясында, экстенсиялық контекст (немесе ашық контекст) – бұл синтаксистік орта, онда субсентенциялық өрнек e сол экстенсияға ие өрнекпен алмастырылуы мүмкін, ал мұның өзі бүкіл сөйлемнің шындық мәніне әсер етпейді. Экстенсиялық контексттер, шындықты сақтайтын алмастыру мүмкін емес болатын интенсиялық контексттерге қарама-қарсы келеді. Кларк Кентті мысалға алайық, ол құпия түрде Супермен. Лоис Лейн терезеден құлап, Супермен оны ұстады делік. Осылайша, "Супермен Лоис Лейнді ұстады" деген сөйлем шын. Бұл сөйлем экстенсиялық контекст болғандықтан, "Кларк Кент Лоис Лейнді ұстады" деген сөйлем де шын. Супермен ұстаған кез келген адамды Кларк Кент те ұстайды. Экстенсиялық контекстке қарсы интенсиялық контексттер (модальдық операторлар мен модальдық логиканы қамтитын), онда терминдерді алмастыру шындық мәнін өзгертпестен мүмкін болмайды. Егер Лоис Лейн Кларк Кент онымен бірге жаңалықты зерттейтініне сенсе, не болады? Осылайша, "Лоис Лейн Кларк Кент онымен бірге жаңалықты зерттейтініне сенді" деген сөйлем шын. Алайда, "Лоис Лейн Супермен онымен бірге жаңалықты зерттейтініне сенді" деген мәлімдеме жалған. Өйткені "сену" әдетте интенсиялық контекст тудырады. Лоис Лейн Суперменнің Кларк Кент екеніне сенбейді, ал "сену" деген пропозициялық көзқарас интенсиялық контекст тудырады, сондықтан алмастыру бастапқы сөйлемнің мағынасын өзгертеді.
In any of several fields of study that treat the use of signs — for example, in linguistics, logic, mathematics, semantics, semiotics, and philosophy of language — an extensional context (or transparent context) is a syntactic environment in which a sub sentential expression e can be replaced by an expression with the same extension and without affecting the truth value of the sentence as a whole. Extensional contexts are contrasted with opaque contexts where truth preserving substitutions are not possible. Take the case of Clark Kent, who is secretly Superman. Suppose that Lois Lane fell out of a window and Superman caught her. Thus the sentence "Superman caught Lois Lane" is true. Because this sentence is an extensional context, the sentence "Clark Kent caught Lois Lane" is also true. Anybody that Superman caught, Clark Kent caught. In opposition to extensional contexts are intensional contexts (which can involve modal operators and modal logic), where terms cannot be substituted without potentially compromising the truth value. Suppose that Lois Lane believes that Clark Kent will investigate a news story with her. Thus, the sentence "Lois Lane believes that Clark Kent will investigate a news story with her" is true. However, the statement, "Lois Lane believes that Superman will investigate a news story with her," is false. This is because 'believes' typically induces an intensional context. Lois Lane doesn't believe that Superman is Clark Kent and the propositional attitude "believe" induces an intensional context, so the substitution alters the meaning of the original sentence.