Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұғалған саз сырғасы – саз сырғасы немесе цитраның бір түрі, оны садақпен тартады. Ғсырлар бойы тартылып келген қыллы саз сырғасынан айырмашылығы, бұғалған саз сырғасы 20-шы ғасырда ойлап табылды деп есептеледі.
The bowed psaltery is a type of psaltery or zither that is played with a bow. In contrast with the centuries old plucked psaltery, the bowed psaltery appears to be a 20th century invention.
Скрипкалық цитра
1925 жылы Клеменс Нойбер компаниясына ішектің көмегімен тартылатын сальтерияға, сонымен қатар аккордтармен реттелген ішектер жинағына неміс патенті берілді. Осылайша, біреу сальтерия ішектерінде мелодияны тартып ойнаса, екінші қолымен серіктес дыбыстарды тартып шығаруға болады. Бұлар көбінесе "скрипка тәрізді цитралар" деп аталады.
In 1925, a German patent was issued to the Clemens Neuber Company for a bowed psaltery which also included a set of strings arranged in chords, so that one could play the melody on the bowed psaltery strings, and strum the accompaniment with the other hand. These are usually called "violin zithers".
Укелин типті аспаптар
Осыған ұқсас аспаптар сол дәуірдегі американдық компаниялар тарапынан да өндірілді, көбінесе Гавайи шабытталған аттармен, мысалы, «Гавайи өнері скрипкасы» немесе «Скрипка Уке» деп аталып, 1920 жылдары АҚШ-та танымал болған гавайи музыкасын орындау үшін сатылды. Бұл аспаптарды әдетте псалтирлер деп емес, олар сатылған әртүрлі саудалық атауларымен, мысалы, «Ukelin» деп атады.
Similar instruments were being produced by American companies of the same time period, often with Hawaiian inspired names, such as Hawaiian Art Violin or Violin Uke, and marketed for use in playing the Hawaiian music, which was popular in the United States in the 1920s. These instruments are not typically referred to as psalteries, but by the various trade names they were sold under, such as Ukelin.
Дәстүрлі бүктелген псалтыр
Қазіргі кезде бүктелген псалтирь көбінесе аккомпанементке арналған қосымша ішектерсіз жасалады (бірақ кейбір заманауи орындаушылар хроматикалық бөлігін аккордтар шығару үшін қайта баптайды және оны скрипка цитрасы тәрізді ойнайды). Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Вестфалиядағы бастауыш мектеп мұғалімі Уолтер Миттман дәстүрлі үшбұрышты бүктелген псалтирьді кеңінен таныстырды, оны бұрын неміс Эдгар Стахмер (1911–1996) білім беру саласында қолдануға ұсынған еді.
Today, the bowed psaltery is most often produced without chord accompaniment strings (though some modern players retune the chromatic side to produce chords, and play it in the manner of the violin zither). After the Second World War, Walter Mittman, a primary school teacher in Westphalia, popularized the conventional triangular bowed psaltery, which had earlier been advocated for use in education by the German Edgar Stahmer (1911–1996).
Сипаттама
Әдеттегі іспен тартылатын псалтырь үшбұрышты болып келеді, әр бір тал алдыңғысынан сәл ұзағырақ созылады, соның арқасында әрқайсысын жеке-жеке іспен тартуға болады. Хроматикалық іспен тартылатын псалтырьларда бір жағында дірілдер мен бемольдер, ал қарсы жағында диатоникалық ноталар орналасқан. Бұл псалтырь – дәстүрлі мағынада, дыбыс тақтасының үстіне тоқталмаған ішектері бар ағаштан жасалған дыбыс жәшігі. Ол орта ғасырлық қылмен тартылатын псалтырьдан тек ішектерін іспен тартуға бейімдеу арқылы ғана ерекшеленеді. Дыбыс тақтасының ортасында дыбыс тесігі немесе роза бар. Америка Құрама Штаттарында көбінесе кішкентай іспен ойнайды, ол көбінесе ертерек жартылай дөңгелек пішінде жасалады, ал Еуропада кішірейтілген заманауи скрипка ісі қолданылады.
The conventional bowed psaltery is triangular, allowing each string to extend a little farther than the one before it, so that each can be individually bowed. Chromatic bowed psalteries have the sharps and flats on one side and the diatonic notes on the opposite. It is a psaltery in the traditional sense of a wooden sound box with unstopped strings over the soundboard. It significantly differs from the Medieval plucked psaltery only in that its strings are arranged to permit bowing. The soundboard has a sound hole or rose in the center. In the United States, it is normally played with a small bow, often made in the earlier semicircular style, whereas in Europe a reduced size modern violin bow is used.
Ойын әдісі
Орындау стилі әр түрлі, бірақ аспапты бір уақытта бір нотамен ойнатуға болады, мұнда аспапты бір қолмен ұстап, екіншісімен ілгері-кейілі қозғайды, скрипка отбасының аспаптарындағыдай, немесе оны төселіп, әр қолмен ілгері-кейілі қозғайды, бұл жақын туысқан болған соққылы домбыраны еске түсіреді. Кейбір музыканттар қос дыбыстың шығуына көмектесу үшін бір қолмен екі ілгері-кейілі қозғайтын құралды ұстайды. Ілгері-кейілі қозғаудан басқа, аспапты әртүрлі дыбыстар алу үшін тартылып немесе соғылып та ойнауға болады. Ішектер көбінесе саусақпен тартып ойнау үшін тым жақын орналасқан, бірақ ілгері-кейілі қозғайтын жағынан тартылуы мүмкін.
Performance styles vary, but the instrument may be played either one note at a time, with the instrument held with one hand and bowed with the other, as in instruments of the violin family, or it may be laid down and played with a bow in each hand, in a style reminiscent of the closely related hammered dulcimer. Some players will also hold two bows in one hand to facilitate double stopping. Other than bowing, the instrument may also be strummed or struck for additional tone colors. The strings are often too closely spaced for conventional finger picking, but may be plucked at the bowing end.