Кіріспе

Джон Пордейдж (1607–1681) – Англия шіркеуінің пасторы, астролог, алхимик және христиан мистигі болған. Ол 17 ғасырда ағылшын бехменшіл тобын құрды, кейін оның шәкірті және ізбасары Джейн Лид басқарған кезде бұл топ Филадельфия қоғамы деп аталды.

Ерте өмір

Джон Пордейдж – 1626 жылы қайтыс болған Самуэль Пордейдждің және оның әйелі Елизаветаның үлкен ұлы. Ол Лондон қаласының Сент-Дионис-Бакчерч приходында дүниеге келді және 1607 жылдың 21 сәуірінде крещениеден өтті. 1623 жылы Кембридж университетіндегі Пемброк колледжіне студент ретінде қабылданды және 1626 жылы бакалавр дәрежесін алды.

Діни дау-дамайлар мен медициналық практика

1633 жылғы 18 қаңтарда Пордедж Лондондағы Сент-Грегори шіркеуінде Мэри Фрименнің жесіріне үйленді. Лондонға келген соң Пордедж ерекше діни көзқарастарымен көзге түсті. 1634 жылы «Пордедж белгілерге қатысты жаңа пікірлер айтты, ешкім оларды өзімен сынап көре алмайды, жарық толысқанша күтіп отыру керек» делінген. Оған жауап ретінде, танымал пуритан дін қызметкері Джон Дэвенпорт Пордеджге «қарсы уағыз айтты», оның «нанымдарына қарсы көп нәрсе айтты». Бұл Пордедждің кейінірек жаман атқа ие болуына себеп болатын мистика мен догматизмнің алғашқы белгісі болды. Мүмкін, Пордедждің пікірлері сектанттық пайғамбар Генри Николис (немесе Х.Н.) ізіндес Фамилия Каритатистің құпия ықпалынан туған болар. 1637 жылы Пордедждің жеңесі Генри Фальдоға фамилизм тағылды. 1640 жылдары Пордедж Лондонда Х.Н. ілімін үйреткендердің бірі ретінде сипатталды. Гетеродоксия айыптарына қарамастан, Пордедж 1630 жылдары Лондонда кейде уағыз айтып, Мэри Леди Веренің капелланы қызметін атқарды. Осы уақытта ол лицензиясыз медициналық тәжірибемен айналыса бастады, бұл оны Корольдік дәрігерлер колледжімен қақтығысқа түсірді. 1639 жылы ол Нидерландыға сапар шегіп, Лейден университетінен медицина ғылымының мағынасын алды, содан кейін сол жылы Кембриджде медицина докторы атанды. 1640 және 1641 жылдары ол қайтадан лицензиясыз медициналық қызмет және дұрыс емес практика үшін Корольдік колледжбен қиындыққа тап болды. Соңында ол тоналған дін қызметкерлері комитеті алдында тоғыз баптан тұратын ерестермен айыпталды, оны бір түрлі мистикалық пантеизм деп айыптады. Бірақ 1651 жылғы 27 наурызда комитет оны барлық айыптардан ақтап тастады. 1654 жылғы 18 қыркүйекте ол 5 қазанға дейін Беркширдегі Спинемландтағы Bear Inn қонақ үйінде округтік комиссарлардың («эксурпаторлар») алдына шақырылды. Оған Абингдондағы (Беркшир) пресвитериан дін қызметкері Джон Тикельдің шағымы бойынша тоғыз бап қайта жаңғыртылды. Тергеу бірнеше рет кейінге шегерілді, оған қарсы жаңа баптар уақыт өте келе қосылды, бастапқы тоғызға қоса елу алтыға дейін жетті. Олардың көпшілігі жеке өмірге қатысты маңызсыз мәселелерді қарастырды; рухтармен байланыс жасау туралы айыптауды Кристофер Фаулер (19 қазаннан бастап) көтерді. Ол Роберт Эверард пен Томас Тотниге пана бергені үшін айыпталды. Оның бір қызметшісі рухтар туралы әңгімелерге куәлік бергенімен, отбасылық өмірдің тазалығы мен имандылығына куәлік берді. 30 қарашада Пордедж ауруына байланысты сотқа қатыса алмады. Тергеу 7 желтоқсанға дейін Беркширдің Рединг қаласындағы Bear Inn қонақ үйінде жалғасты. 8 желтоқсанда комиссия мүшелері оны «білімсіз және дін қызметіне өте жеткіліксіз» деп танып, қызметтен шеттетуге шешім қабылдады. Ол 2 ақпанға дейін шіркеуді босатып, 25 наурызға дейін қораларын тазалау керек болды.

Қайта қабылдау

Реставрация кезінде Пордаге қайтадан қызметке орналастырылды. 1663 жылы ол Джейн Лидпен танысып, оған Якоб Бёмеді зерттеуде көмектесті. 1673 немесе 1674 жылдың тамызында (жыл туралы күмән бар), Пордаге және Лид ханым 'алғаш рет бірге дұға ету мен таза ниетпен күтуге келісті'. Джейн Лидтің күйеу баласы Франсис Ли, Пордагедің берілгендігі мен адалдығын айтады, оның 'сөздері тіпті зұлымдық та қарсы бола алмайтын сияқты' еді. Дегенмен, ол күшті зиялылыққа ие адам емес еді; оның Бёме еңбектеріне түсінігі шамалы болды, ал оның теософиясы көбінесе эмоционалдық сипатта болды. Өз өсиетінде ол өзін 'дәрігер' деп атайды. Ол MD дәрежесіне ие болмаған, бірақ басқалар оған осы дәреже берген және оны көбінесе доктор Пордаге деп атаған. Ол 1681 жылы қайтыс болды және 11 желтоқсанда Холборндағы Сент-Эндрю шіркеуіне жерленді. Оның өсиеті 1681 жылдың 28 қарашасында жасалып, 1682 жылдың 17 қаңтарында расталды. Оның портреті Уильям Фейторнмен салынған. Оның бірінші әйелі Мэри (Лейн), Тенбери, Вустерширде 1668 жылдың 25 тамызында Брэдфилдте жерленді. Оның екінші әйелі - Лондондық Томас Фалдоның жесірі Елизавета. Оның ұлы Самуэль Пордаге жазушы және ақын болды; оның басқа ұлдары: Джон, Уильям және Бенджамин. Оның қызы Елизавета 1663 жылдың 23 желтоқсанында Брэдфилдте жерленді; басқа қыздары Мэри, Сара (Стистедте үйленген) және Абигейл болды. Оның ағасы Фрэнсис Беркширдегі Стэнфорд Дингли шіркеуінің пасторы болды. Theologia Mystica еңбегінде Пордаге, Бёмелік космология бойынша үш әлем арқылы рухани саяхатын сипаттайды: "Қараңғы От" немесе ашу әлемі, "Отты Жарық" немесе жалпы адам тәжірибесінің қиын әлемі және "Жарқын От Әлемі" немесе жұмақ.