Кіріспе

Понтардулайс (Pontarddulais), сондай-ақ Понтардулайс деп те аталады, бұл Уэльстің Суонси қаласында орналасқан қауым және қала. Ол қала орталығынан солтүстік-батысқа қарай 10 миль (16 км) жерде орналасқан. Понтардулес ауданы Суонси қаласының және округіне жатады. Понтардуле Кармартенширдегі Хенди ауылымен шектеседі. Құрылыс тұрғыны саны - 9073 адам.

Тарих

Понтардулайс атауының ағылшынша аудармасы "Дюлайс өзенінің үстіндегі көпір" болып табылады, Дюлайс "қара өзен" дегенді білдіреді, мүмкін оның көмір өлшемі арқылы өтуіне байланысты. Понтабердулестің бұрынғы атауы Суонси мен Кармартен арасындағы негізгі тас жолды Лугар өзені (Афон Ллюхур) арқылы алып баратын 14-ғасырдағы бөлшектенген көпірді білдіреді. Көпір Дуле өзенінің сағасынан жоғары орналасқандықтан осылай аталған. Бұл көпір сондай-ақ Y Bont Fawr ("үлкен көпір") деп те аталды. Бұл көпірдің айналасында дамыған ауыл Понтардулайс деген қысқартылған атауды алды, сонымен қатар көпір "Дюлайс үстінде" деп болжаудан кейін Понтардулайс деп қате жазылды. Көпір қалаға "Y Bont" деген лақап есімді де берді. Қаланың көп бөлігі Лландейло Тал и Бонт еншісінде, Лландейли еншісінде орналасқан көпірден батысқа қарай шағын бөліктен басқа. Лландейло Тал и Бонт (мәнісі "көпірдің соңында Сент-Тейло шіркеуі") деп аталатын көпір Понтабердулайспен бірдей емес. Шіркеу көпірі ескі шіркеудің жанында, Хендидің маңында Лугар өзенінен өтетін бұрынғы римдік жолда орналасқан. Ортағасырлық Сент-Тейло шіркеуі абайлап тастан-тасқа бөлшектеліп, Кардиффтегі Сент-Фаганс ұлттық тарихи мұражайында қайта құрастырылды. Понтардуле алғаш рет 1843 жылы Ребекка төңкерісі кезінде көпірден өткеннен кейін төңкерістерге шабуыл жасаған кезде әлемнің назарына түсті. Индустрияландыру жолы XIX ғасырдың басында басталды. 1839 жылы Ланнелли док компаниясы Амман аңғарынан Ланнеллиге антрацитті көмір тасымалдау үшін желі салғанда қалаға темір жол келді. 1866 жылы Понтардулайсты Суонсимен байланыстыратын жаңа желі салынды, бұл қаланы маңызды темір жол торабына айналдырды. Понтардуле 1872-1910 жылдары ауылдық елді мекеннен өнеркәсіптік қоғамдастыққа айналды, онда алты қалайы фабрика құрылды. Бұл кезеңде халық саны өте өсті, өйткені жақын маңдағы қауымдастықтардан және Италияға дейін қола өнеркәсібінде жұмыс іздеуге келген жұмысшылар көшіп келді. 1938 жылы И Бонт Фуардың жанында жаңа бір аралық көпір салынды, ал ескі көпір Екінші дүниежүзілік соғыс соңында қиратылды. 1950 жылдары Понтардуледе тағы бір үлкен өзгеріс болды. Жаңа, қазіргі заманғы қалайы табақ фабрикалары жақын маңдағы Тростре мен Фелиндерде ескі жұмыстарды ескірген. Жергілікті зауыттарды басқа кәсіпорындар алып, жеңіл өнеркәсіп ретінде қайта дамытты. Алайда, олар жергілікті қалайы табақ фабрикасының жабылуынан жоғалған барлық жұмыс орындарын алмастырмады. Жергілікті тұрғындардың кейбіреулері басқа жерден жұмыс іздеуге мәжбүр болды. Жеңіл өнеркәсіп 20-ғасырдың аяғында Понтардулайсты біртіндеп тастап, қауымды жатақхана ауылына айналдыра бастады.

Білім

Қаланың мектептері: Понтардулайс бастауыш мектебі, Понтардулайс жалпы мектебі (екеуі де ағылшын тілінде) және Уэльс тілінде оқытатын Бриниаго мектебі.

Көлік

Понтардулайс темір жол станциясы Уэльс жүрегі желісінде орналасқан, оның оңтүстігінде Суонсиге және солтүстігінде Шрусбериге пойыздар бар. A48 қала арқылы Сент-Тейло көшесі мен Болгоуд жолы арқылы өтеді. M4 автожолының 48-шы тоғысы Понтардулайс қаласына қызмет көрсетеді.

БАҚ және мәдениет

Понтардулайда жыл бойы көптеген мәдени іс-шаралар өтеді, соның ішінде Понтардулай және Хенди карнавалдары, ол маусымның соңғы сенбісінде Хенди өнеркәсіптік аймағынан Понтардулайдағы Код Бах паркіне дейін барады. Сондай-ақ, қалада тамыз банктік мейрам күндері өткізілетін Pontarddulais Show және қыркүйекте өткізілетін Classic Car and Motor Show болып табылады. Понтардулайста Côr Meibion Pontarddulais немесе Pontarddulais Male Choir, Уэльстегі ең табысты сайыстық хор, Уэльстің Ұлттық Эистеддфодында 15 рет және Халықаралық Эистеддфод сыйлығын екі рет жеңіп алған. Хор Pink Floyd фильміндегі "The Wall" хорлық бөлімдерін орындады. "The Tide is Turning" атты әнін Роджер Уотерспен бірге жазды. Понтраддулайсты қамтитын жергілікті радиостанциялар арасында Hits Radio South Wales, оның бауырлас станциясы Greatest Hits Radio South Wales, Swansea Bay Radio, Heart South Wales және Nation Radio Wales бар. Понтардулайс сонымен қатар Понтардулайс қалалық оркестрінің үйі болып табылады. Топ көптеген ұлттық және жергілікті марапаттарға ие болды және Уэльстегі ең көне қала қола топтарының бірі. Топ жергілікті іс-шараларды, мысалы Хенди мен Понтардулай карнавалдарын және еске алу күнін өткізуді қолдайды. Понтардулайс қалалық оркестрі 2009 жылдың 21 қарашасында Бленавон жұмысшыларының залында өткен Оңтүстік Шығыс Уэльс қола оркестрлер қауымдастығы байқауында Чемпиондық бөлімде жеңімпаз атанды. Бұл 50 жылдан астам уақыттан бері Понтардулайс қаласының оркестрі Уэльстегі А класы немесе чемпионат жарысында бірінші рет жеңіп алған. Соңғы рет топ 1958 жылы Уэльсті Ұлттық финалда Франк Райт ұйымдастырған "Шырақтайтын өзендегі вариациялар" ойынында таныстырған кезде А класына орналасты. Топ 2009 жылғы жарыстарда чемпионат секциясында жылды ортақ жүлдегерлер ретінде аяқтады. 2010 жылдың наурыз айында топ Свонсидегі Брангвин залында Уэльстің аймақтық чемпионатында жарысқа түсті және олар бірінші бөлімде 1-орынға ие болды, нәтижесінде олар Ұлыбританияның Ұлттық жез оркестрлер чемпионатына қатысты. Топтың қазіргі музыкалық директоры Пол Дженкинс. Кейбір белгілі әдеби тұлғалар Понтардулайспен байланысты, соның ішінде Эдвард Томас және Дилан Томас, олардың қалада бірнеше әпкелері мен ағалары болды. Дилан өзінің "Ребекканың қыздары" киносценарийінің бір бөлігін Бонттағы тәртіпсіздіктерге негіздеген деген болжам бар. Оның өмірлік досы Уинфорд Вон Томас Ребекка көшбасшыларының бірі Дэниел Льюистің немересі болды. 2014 жылы қала Уэльсте өмір сүру үшін ең тартымды пошталық код аймақтарының бірі болып танылды.

Уэльс тілі

2011 жылғы санақ бойынша Понтардулес қауымдастығының 31,6% -ы валлий тілінде сөйлейтінін мәлімдеді. Уэльс тілінің қоғамы Cymdeithas yr Iaith 1962 жылы 4 тамызда Понтардулесте құрылды және 2013 жылы мемориалдық тақта ашылды.

Қайта дамыту

2008 жылдың басында қала маңындағы жаңа жолға сауда орындары мен тұрғын үйлер салу үшін 30 миллион фунт стерлингтің қайта жаңартуы келісілді. Бірнеше супермаркет қалада супермаркет ашуға қызығушылық білдірді, жергілікті дүкен иелері ынталы қолдау көрсетті. Tesco дүкенін 2011 жылдың 10 қазанында ашты.