Кіріспе

Австралиялық детективтік әдебиетпен танымал жазушы Артур Уильям Апфилд (1 қыркүйек 1890 – 12 ақпан 1964) – ағылшын текті австралиялық жазушы, ол Квинсленд полициясының детектив инспекторы Наполеон "Бони" Бонапартты бейнелейтін детективтік әдебиеттерімен ең көп танылды, ол аралас нәсілді австралиялық абориген. Оның кітаптары 1970-ші жылдардағы "Бони" атты австралиялық телесериалдың, сондай-ақ 1990 жылғы телефильмнің және 1992 жылғы спин-офф телесериалдың негізі болды. Англияда туған Апфилд 1911 жылы Австралияға көшіп, Бірінші дүниежүзілік соғыста австралиялық әскер қатарында күресті. Соғыстан кейін ол Австралия бойынша кеңінен саяхаттап, австралиялық аборигендердің мәдениетін терең біліп, осы білімін кейіннен өзінің шығармаларында пайдаланды. Детективтік әдебиет жазумен қатар, Апфилд Австралия геологиялық қоғамының мүшесі болды және көптеген ғылыми экспедицияларға қатысты. "Уинди құмдарында" ("The Sands of Windee") – "мүсіркеусіз кісі өлтіру" туралы әңгімесінде Апфилд қылмыстың барлық іздерін жоюдың жаңа әдісін ойлап тапты. Апфилдтің "Уинди әдісі" Мёрчисондағы кісі өлтірулерде қолданылды, және ол бұл сюжет туралы достарымен, соның ішінде кісі өлтіруде айыпталған адаммен де әңгімелескендіктен, сотта куәлік беруге шақырылды. Оқиға Роберт Мензистің басты рөлде ойнаған "Қиянаттың үш әрекеті" ("3 Acts of Murder") фильмінде бейнеленген.

Ерте өмір

Упфилд 1 қыркүйек 1890 жылы Англияның Госпорт қаласында дүниеге келді. 1911 жылы жылжымайтын мүлік агенті болуға арналған емтиханды нашар тапсырғаннан кейін, Упфилдтің әкесі оны Австралияға жіберді. 1914 жылдың жазында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол 1914 жылдың 23 тамызында Бірінші Австралия императорлық күштеріне қосылды. 1914 жылдың 24 қыркүйегінде Брисбеннен Мельбурнға кемемен жол тартты. Кемеге отырғанда ол жүргізуші шеніне ие болды және Австралияның 1-ші жеңіл атты бригадасының пойызында (5-ші рота ASC [Армиялық қызмет корпусы]) болды. Мельбурнда ол бірнеше апта лагерьде тұрды, содан кейін Мысырға қарай сапарлады. Ол Галлиполиде және Францияда шайқасты, ал 1915 жылы Мысырда австралиялық медбике Энн Дугласқа үйленді. 1919 жылдың 15 қазанында Англияда әскерден босатылды. Австралияға оралу алдында Энн олардың жалғыз баласы Джеймс Артурды 1920 жылдың 8 ақпанында дүниеге әкелді. Келесі 20 жылдың көп бөлігінде ол шөл далаларда саяхаттап, түрлі жұмыстар істеді және аборигендердің мәдениетін зерттеді. Walkabout журналының бірінші санында жарияланған «Малмен бірге төмен түсу» атты мақаланың авторы болды, ал кейіннен кітаптарында жинаған білімі мен материалдарын пайдаланды.

Мансап

Апфилд детектив-инспектор Наполеон Бонапарт кейіпкерін өзінің саяхаттарында кездестірген "Трекер Леон" деп аталатын адамға негіздеп жасады. Леонның Квинсленд полициясы үшін іздеуші ретінде жұмыс істеген, аралас нәсілді адам болғаны айтылды. Детективтің Бони деген есімімен танымал болған романдары Апфилдтің басқа еңбектерінен әлдеқайда табысты болды. [[Сурет:Bowral3JasmineStreet. jpg|thumb|3 Jasmine Street, Bowral, Апфилдтің өмірінің соңғы жылдарын өткізген және қайтыс болған үйі. Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Бермагуиде тұрғаннан кейін Апфилд Боуралға көшіп келді. Апфилд 1964 жылдың 12 ақпанында Боуралда қайтыс болды. Оның Бони кітаптары 50-ші жылдардың соңы мен 60-шы жылдардың басында Голдманнның "Ташенкрими" сериясы үшін неміс тіліне аударылды. Олар көп оқылды және үлкен жетістікке жетті.

Телехикая

1972 жылдан 1973 жылға дейін Fauna Productions (сонымен қатар "Скиппи Буш Кенгуру" сериалы үшін жауапты) 26 бөлімді телесериал жасады. Детектив-инспектор Наполеон Бонапарт рөліне ағылшын актері Джон Финч таңдалды. Ол күртен қолжетімсіз болғанда, Fauna компаниясының Джон Маккалум үрейлене Лондонға ұшып барды және Жаңа Зеландия актері Джеймс Лоуренсонды соңғы күні ойнатуға үлкерді. Лоуренсон бас рөлге келісіп, Австралияға ұшып келе жолда "Бони" кітаптарын оқыды. Сериал "Бони" деп аталды, атаудың дұрыс айтылуын қамтамасыз ету үшін, сондай-ақ Апфилдтің бастапқы ниеті осы болғандықтан – баспагердің алғашқы романды басып шығару кезіндегі қатесі кейіпкердің атын өзгертті. Көптеген бөлімдер романдардың біріне тікелей негізделген, бірақ кейбіреулері бейімделді. Екі түпнұсқа сценарий ешқандай романға негізделмеді; бес роман теледидарға бейімделмеді, нәтижесінде үшінші сезон шығарылған жағдайда оларды "сақтап" қойды. Сол кезде көптеген кітаптар мұқабаларында "Бони" деп жазылып (бірақ мәтінде түпнұсқа орфографиясы сақталды) және тиісті бөлімнен фотосурет қосылып қайта басылды. "Бони" 1990 жылы телефильм, ал кейін 1992 жылы спин-офф телесериал болып шықты (алғашқы "Бони" орфографиясы қолданылды). Дегенмен, сериалда Бонни рөлінде ақ адамды (Кэмерон Даддо) көрсеткені және "Альберт аға" деп аталатын қарт абориген (Бёрнум Бёрнум ойнады) оған бағыт бергені сынға түсті.