Кіріспе

Георг Фридрих Гендельдің 3 актідегі операсы Гендельдің Амадиги ди Гаула (HWV 11) операсы - Джордж Фридерик Гендельдің музыкасы бар үш актідегі "сиқырлы" опера. Бұл Генделдің ағылшын театры үшін жазған бесінші итальян операсы және 1715 жылы 3-ші Берлингтон графы Ричард Бойль үшін жазған екінші операсы болды. Апатқа ұшыраған қыз туралы опера Андре Кардинал Дестуш пен Антуан Худар де ла Мотт жазған француз трагедиясы - Амадис де Грекияға негізделген. Амадиги шағын актерлік құрамға арналған, төрт биік дауысты қолданған. Гендель үрлейтін аспаптарды кеңінен қолданған, сондықтан оның музыкасы ерекше түсті, оны Су музыкасымен салыстыруға болады. Операның алғашқы қойылымы Лондонның Король театрында 1715 жылы 25 мамырда болды. Шарль Берни XVIII ғасырдың аяғында: "Амаджиде мен мұқият және сыни қараған Генделдің музыкалық драмаларының кез келгенінен гөрі көп өнертабыс, әртүрлілік және жақсы композиция бар" деп мәлімдеді.

Тарих

Гендель 1715 жылы Берлингтон үйінде болған кезінде Берлингтонның 3-конты Ричард Бойль үшін Амадиги жазды. Либретто жазушының кім екені нақты белгісіз. Бұрынғы консенсус бойынша, автор Ричард Бойльге арналған арнауға қол қойған Джон Джейкоб Хайдегер болды, бірақ соңғы зерттеулер либреттошыны Джакомо Росси, Никола Франческо Хейм болуы мүмкін екенін көрсетті. Амадигидің түпнұсқа қолжазбасы музыкадағы балет бөлімдерімен бірге жоғалып кетті. Либреттоның тек 1715 жылы шыққан бір ғана басылымы бар. Операның екі басылымы бар, олар 1874 жылғы "Хенделгезельшафт" басылымы және 1971 жылы жарық көрген "Беренрайтер" баспасында жазылған Дж. Меррилл Кнапптың бірінші сын басылымы. Осы шығармадан кейін Гендель бес жыл бойы опера шығармады.

Өнер тарихы

Амаджи ди Гауланың премьерасы Лондонда 1715 жылы 25 мамырда Хеймаркеттегі Король театрында өтті. Бұл фильмге ерекше көңіл бөлінді, ол сәтті шықты. Патша бірнеше спектакльге қатысты. Опера 1717 жылға дейін Лондонда 17 рет қойылды. Гамбургте 1717 жылдан 1720 жылға дейін 17 спектакль қойылды, бірақ басқа атаумен, Ориана. Барокко музыкасына қызығушылықтың қайта жандануымен және 1960 жылдардан бастап тарихи ақпаратқа негізделген музыкалық орындаушылықпен, Амадиги, барлық Гендель опералары сияқты, фестивальдар мен опера үйлерінде орындалды. Операның Солтүстік Америкадағы тұңғыш көрсетілімі 2003 жылдың наурыз айында Батыс университетінің Дон Райт музыка факультетінде өтті. Солтүстік Америкада алғаш рет 2011 жылдың шілдесінде Колорадо штатының Централ-Сити қаласында өткен опера театрында толық сахналанды. 2012 жылы Геттинген халықаралық Гендел фестивалінде Амаджи ди Гауланың қойылымы көрсетілді, ал опера 2015 жылы Чикагодағы Хеймаркет операсының қойылымын алды. Француз барокколық орындау тобы Les Paladins 2019 жылы шығарманың қойылымын жасады, ол Париждегі Théâtre de l'Athénée театрын қоса алғанда, бірқатар театрларда орындалды.

Орнату

Либретто - ортағасырлық испандық ерлік эпосының адаптациясы. Онда Шотландияда білім алған Галлия королі Англия королі қызы Орианаға ғашық болып, ақырында оған үйленеді. Гарси Родригес де Монтальвоның "Амадис де Гаула" - XIV ғасырдың аяғында жазылған прозалық пасторальдық романс. Кез келген ерлік романсы сияқты, Амадис де Гула да ұзақтығы, көптеген кейіпкерлері және күрделі сюжеттері үшін түйіндеу үшін қорқынышты. Бұл жұмыстың күрделі тарихы бар. Ориана Англия тағына мұрагер болды. Галлиялық Амадис - құпия махаббатынан туған, Шотландияда білім алған, рыцарь ретінде тәрбиеленген және ағылшын ханшайымы Орианаға адал қызмет ететін ханзада. Ол қыз үшін жыртқыш пен сиқырлармен күресіп, әкесінің патшалығын қанаушыдан қорғайды. Ричард Б. Бимс жазды: Тарихи тұрғыдан алғанда, Амадис испан конкистадорындағы өте ықпалды болды. Берналь Диас дель Кастильо Жаңа әлемнің ғажайыптарын көрген кезде Амадистің ғажайыптарын атап өтті және Калифорния мен Патагония сияқты жер атаулары тікелей осы жұмыстан шыққан. Дэвид Кимбелл оқиғаның Гендель мен Дестухтың қарастыруын егжей-тегжейлі салыстырды.

1-ші акті

Паладин Амаджи мен Фракияның принсі Дардано екеуі де Бақытты аралдар патшасының қызы Орианаға ғашық. Ориананың сүйіспеншілігіне Амадиги көбірек ұнайды. Амадигиге сондай-ақ сиқыршы Мелисса да тартылады, ол Амадигидің сезімдерін түрлі сиқырлармен, өтініштермен және тіпті қауіп-қатерлермен ұстауға тырысады. Амадиги әр түрлі рухтар мен ашуларға тап болады, бірақ оларды әр жолы қайтарады. Алайда "Шынайы махаббат бұлағы" деген жерде Ориананың Дарданоға ғашық болғаны туралы бір көрініс Амадиджиді қатты ренжітіп, ол құлдырайды. Ориана Амадиджидің жығылып жатқанын көріп, ол оянғанда өзін семсерімен салады. Ол бірден оны сатқандығы үшін сөгіп, өз кезегінде өзін пышақпен соғып өлтіруге тырысады.

2-ші акті

Амаджи әлі де тірі, Мелиссаның жақындауына қарсылық көрсетуді жалғастырады. Мелисса Ориананы алдау үшін Дарданоны Амадиджиге ұқсатады. Ориана Амаджидің бет-бейнесінде Дарданоның соңынан еріп, оның кешірімін сұрайды. Дардано Ориананың назарына ие болып, импульсивті сәтінде Амадиджиді жеке жекпе-жекке шақырады. Дуэльде Амадиги Дарданоны өлтіреді. Мелисса Ориананы Амадигиді ұрлады деп айыптайды және Мелисаның барлық сиқырына қарсы тұратын Орианаға шабуыл жасау үшін қараңғы рухтарды шақырады. Дарданоның 2-ші актідегі атақты ариясы Pena tiranna io sento al core өзінің көрнекті фагонолық бөлігі және бестенің шеңберіне немесе, тегіс айтқанда, төрттенің шеңберіне негізделген акордтар ретімен ерекшеленеді. Кіріспе барокко үлгілерінің бірі ретінде қойылымда көрсетілген.

3-ші акт

Амадиги мен Ориананы Мелисса тұтқындады. Екі ғашық бір-бірі үшін өздерін құрбан етуге дайын. Мелисса әлі Амадиджиді өлтіре алмай, шынжырмен бұғаулап, оны азаптайды. Амадиги мен Ориана Мелиссадан мейірімділік сұрайды. Мелисса өзіне кек алу үшін Дарданоның рухын шақырады, бірақ жын құдайлар Амадиги мен Ориананы қорғауға бейім екенін және олардың сынақтары аяқталуға жақын екенін айтады. Барлық деңгейде, құдайлар, жер асты рухтары және Амадигиден бас тартқан Мелисса өз өмірін өзі қиып, Амадигиге соңғы өтінішін білдіреді. Ориананың ағасы және өзі сиқыршы Органдо көктен арбамен түсіп, Амадиги мен Ориананың үйлесуіне батасын береді. Операның соңында қойшылар мен қойшы қыздар билейді.