Кіріспе

1736 жылы жазылған опера Джордж Фридерик Гендель Генрих Бибердің операсы Арминьо (HWV 36) - Джордж Фридерик Гендельдің операсы. Либретто Антонио Сальвидің сол есімді либреттосына негізделген, оны Алессандро Скарлатти музыкаға енгізген. Бұл 9 жылы Тейтобург орманы шайқасында римдіктерді Публий Квинктилий Варус қол астында жеңген германдық Арминийдің және оның әйелі Туснелданың оқиғаларын көркемдеу. Опера алғаш рет 1737 жылы 12 қаңтарда Ковент-Гарден театрында орындалды.

Өмірбаян

Неміс тумасы Гендель 1711 жылы Ринальдо операсымен алғаш рет итальяндық операны Лондон сахнасына әкелді. Риналдо үлкен табысқа қол жеткізді, ол Лондонда итальяндық опера сериясына деген қызығушылықты тудырды, бұл форма жұлдызды виртуоз әншілердің соло арияларына басымдылықпен бағытталған. Гендель Лондонда көптеген жылдар бойы жаңа операларды табысты ұсынды. Гендел операларының басты көрнекіліктерінің бірі - композитормен қарым-қатынасы жиі дауылға толы болған және 1733 жылы құрылған және Уэльс принсі негізгі демеуші болған Асылдардың операсымен ойнауға Гендел компаниясынан кеткен жұлдызды кастрато Сенесино болды. Гендель басқа театрға, Ковент-Гарденге көшіп, әртүрлі әншілерді жұмысқа алды, бірақ Лондонда операға жеткілікті аудитория немесе оны қолдауға аристократиялық қолдаушылар болмады, бірден екі опера театры үшін, және екі опера компаниясы да қиындыққа тап болды. Арминьо тек алты рет өнер көрсетті, соңғысы 12 ақпанда. 1935 жылы Лейпцигте қайтадан орындалғанға дейін қайта орындалмаған. Барокко музыкасына қызығушылықтың қайта жандануымен және 1960 жылдан бастап тарихи ақпаратқа негізделген музыкалық орындаушылықпен, Арминьо, барлық Гендель опералары сияқты, бүгінде фестивальдар мен опера үйлерінде орындалады. Опера 2016 жылы Карлсруэдегі Badisches Staatstheater театрында қойылды.

1-ші акті

Арминий, елге римдіктердің басып кіруіне қарсы күресу үшін қаруды қолына алған герман тайпасының басшысы, әйелі Туснельданың екеуі де тұтқынға түспеу үшін шайқастан кету туралы өтінішіне құлақ асады. (Дюэт: Non è tema) деп аталады . Олар Варо мен Туллио кірген кезде кетеді. Туллио римдік генерал Вароға Арминионның кері шегінгенін хабарлайды, ал Варо Арминионның әйелі Туснельданы жақсы көретінін айтады. Туллио оған мұндай лайықсыз құмарлықты ұмытып, Римнің жеңісі үшін күресуді кеңес береді (Ария: Non deve Roman petto), бірақ Варо махаббат ұлы даңққа жетелейтінін айтады (Ария: Al lume di due rai). Арминион Риммен ынтымақтастық жасаған және Арминионның қайын атасы болған германдық әмірші Сегестінің тұтқындауына байланысты шынжырмен ұсталған көрінеді. Арминий Сегесті сатқындыққа айыптады, ал Туснельда күйеуі мен әкесіне деген адалдығы арасында қақтығысты. Варо Арминионның Римге бағындыруды қабылдауын талап етеді, бірақ Арминион өлгісі келетінін айтып, оны алып кетеді. Сегесте Риммен татуласу үшін Арминионды өлтіру керектігін айтады (Ария: Fiaccherò quel fiero orgoglio). Сцена Сегест қамалына ауысады, онда оның ұлы Сигизмунд Арминионың әпкесі Рамизе туралы армандайды, онымен ғашық (Ария: Non sono sempre vane larve). Ол мен Туснельда сахнаға шығады және Туснельда оларға әкесі Сегест Арминионы римдіктерге тапсырғанын хабарлайды. Рамиза ағасының өміріне төнген қауіптен қатты қапаланады (Ария: Sento il cor per ogni lato). Сигисмондо Туснельдадан осы жағдайда жанашырлық сұрағанда, ол өзінің күйеуіне және әкесіне деген адалдығы арасында бөлініп тұрғандықтан, оның дилеммасы оған ұқсамайтынын айтады (Ария: E vil segno). Сегесте ұлына Рамизеге үйлену үмітін тастауға бұйрық береді, бірақ Сигисмондо өлуді жөн көретінін айтады (Ария: Posso morir).

2-ші акті

Туллио Сегестеге Рим генералы Вароның өз қызы және Арминионың әйелі Туснельдаға (Ария: Con quel sangue) ғашық екенін айтады. Сегесте мұны естігеніне қуанады және Арминьо қайтыс болғаннан кейін Вароның жаңа күйеу баласы болатынын күтеді. Варо Цезарьдан Арминионың өлім жазасына кесілуін бұйырған хатпен келеді және Сегесте бұл оқиғаның орын алуын аңсайды. Арминий Римге (Ария: Sì, cadrò) тағы да қарсылық білдіреді және өлім жазасына кесіліп, түрмеге қамалады. Туснельда қайғыдан өзін жоғалтады; оның әкесі Сегесте оған күйеуіне Римге бағынсын және өзін құтқарып қалуын айтуды кеңес береді, бірақ ол бұған келіспейді (Ария: Al furor). Рамизе Сегесті римдіктермен ынтымақтастық жасағаны және ағасы Арминионы өлім жазасына кескені үшін айыптайды және оны пышақпен өлтіруге тырысады. Алайда, Сигизмунд араласып, әкесі өмірін құтқарады, содан кейін Рамизе оны қатты қатаң жазалайды. Сигисмондо өзін-өзі өлтіруге тырысады, бірақ Рамизе оған жол бермейді. Рамизе сүйіктісі мен ағасы арасындағы екіге бөлінген адалдықтан (Ария: Niente spero) және Сигисмондо да бұзылады (Ария: Quella fiamma). Арминьо түрмеде Вароға әйеліне деген сүйіспеншілігін білетінін айтады және ол қайтыс болғаннан кейін олардың некелеріне батасын береді, оны қабылдайды (Ария: Vado a morir). Алайда Туснельда Вароға оны бақытты етудің жалғыз жолы - күйеуін құтқару екенін айтады. Варо мұны жасауға уәде береді және Туснельда ризашылық білдіруге ант береді (Ария: Rendimi il dolce sposo).

3-ші акт

Арминий жазалау орнына әкелінеді, бірақ Римге қарсылық білдіреді (Ария: Ritorno alle ritorte). Сегесте Вароның пайда болып, Арминионы шынжырларынан босатып, соғыста өлтіруіне таңғалады (Ария: Mira il Ciel). Алайда Туллио басқа неміс әміршісінің римдіктерді жеңгенін және Арминионың түрмеге қайтарылғанын хабарлап кіреді. Басқа бөлмеде Туснельда күйеуінің семсерімен өзін-өзі өлтіруді ойлап жатыр, бірақ ол өзін улануды шешеді (Ария: Хо велено). Рамизе оған кедергі жасау үшін дәл уақытында кіреді және екі әйел Арминионы (Дуэт: Quando più minacci) құтқару керек деп келіседі. Олар Сигизмундтан Арминионы босатуды сұрайды, бірақ ол мұны істей алмайтынын айтады, содан кейін екі әйел де өз-өздерін өлтірумен қорқытады. Сигизмунд өздерінің қайшылықты адалдықтарынан (Ария: Il Sangue al cor favella) үмітсіз. Туснельда өзінің қайғысын білдіреді (Ария: Tra speme), бірақ Арминион оны таң қалдырады, ол түрмеден босатылған және Сигизмунд қайтарып берген семсерімен римдіктермен күресуге жүгіреді. (Ария: Fatto scorta al sentier) деп аталады . Рамизе Сегестенің ұлының істегеніне реакциясынан қорқады және оны қашуға шақырады, бірақ Сигизмунд бас тартады. Сегесте ұлының әрекетіне ашуланып, пайда болған кезде, Рамизе Арминионың семсерін оған қайтарып берген адам екенін айтады. Сегесте өзінің ұлы мен Рамизе екеуін де түрмеге қамауға алды, өйткені Сигисмондо әкесіне қарсылық білдірді (Ария: Impara a non temer). Рамизе сүйіктісінің қиындықтарын бөлісуге қуанышты (Ария: Voglio seguir lo sposo). Таллио Сегестеге Арминионның Вароны өлтіріп, римдіктерді жеңіп, оның қалтасын басып алғанын айтады. Туллио мүмкіндігінше қашып кету керек деп санайды, бірақ Сегесте оның орнына ұлын сатқын деп айыптайды және оны өлтіруге тырысады. Арминий мұны болдырмау үшін дәл уақытында кіреді; ол және Сигизмунд Сегестенің ашуын басуын сұрайды және егер ол бұлай етсе, оны кешіремін деп уәде береді. Олардың мейірімділігіне таңғалған Сегесте келіседі. Арминьо мен Туснельда қайта қосылуына қуанады (Дуэт: Ritorna nel core vezzosa) және бәрі оқиғалардың бақытты бұрылысын атап өтеді (Хор: A capir tante dolcezze).