Кіріспе

Atalanta (HWV 35) - Джордж Фридерик Гендельдің 1736 жылы жазған үш актідегі пасторальдық операсы. Ол мифологиялық әйел спортшы, Аталантаға негізделген, либреттосы (итальян тілінде) Белисарио Валерианидің "La Caccia in Etolia" кітабынан алынған. Либретто жазушының аты-жөні белгісіз. Гендель оны 1736 жылы Лондондағы үйлену тойына жазды. Ол король Георг II-нің үлкен ұлы, Уэльс ханзадасы Фредериктің Саксен-Готханың ханшайымы Августамен некелесуіне арналған. Алғашқы қойылым 1736 жылы 12 мамырда Ковент-Гарден театрында өтті. Ол патша отбасы мен Лондон көрермендері арасында өте танымал болған отшашумен аяқталды, ал опера мен отшашу алғашқы қойылымы өткен жылы бірнеше рет қайта жаңғыртылды. Операдан "Care selve" arioso-сы жиі айтылады және жазылған.

Қысқаша мазмұны

Аталанта туралы мифологиялық әңгімеге негізделген опера ежелгі Грекияның аңыздық кезеңінде өтеді.

1-ші акті

Аэтолия патшасы Мелеагро, Тирси деген атпен қойшы болып жамылып, ел қамын ойлаудан аулақ, ауыл өмірін көңіліне түйіп жүр. Ол "Амарилли" атты аңшы қызға ғашық, ол оны принцесса Аталанта деп түсінбейді. Ол Аминтамен кездеседі, ол шынайы қойшы, ол Айринді қатты жақсы көреді, бірақ ол пайда болған кезде Аминтаны мазақ етуден басқа ештеңе істемейді. Ол өзінің махаббаты үшін өлуге дайын екенін, бірақ оған әрқашан адал болатынын мәлімдейді. Никандро, Иреннің әкесі және Мелеагроның досы, Мелеагроға Иреннің де Әминтаны жақсы көретінін, бірақ ол өзіне адал болатынына сенімді болғысы келетінін айтады. Аркадияның ханшайымы Аталанта сахнаға шығады. Ол да Амарилли деген басқа есімді алып, аңшы кейпіне еніп елге қайтты. Барлығы аң аулауға дайындалады, бірақ Аталанта Мелеагроның аң аулау кезінде қасында болуына рұқсат бермейді, бірақ ол оған шынымен ғашық. Аманта орманнан жапайы шошқа қашып шыққанда, оның жолына түсіп қалуға тырысады, сондықтан Иреннің бас тартуынан қатты күйзеледі, бірақ басқалар оған кедергі жасайды. Аталанта шошқаны өлтіріп, жеңісіне қуанады.

2-ші акті

Барлығы да Атлантаның жабайы шошқаны өлтіргенін құттықтайтын болса, ол "Тирсиге" ғашық болғандықтан, өзін күйзеліске ұшыраған секілді сезініп отыр. Алайда, ол, киім-кешекті ханшайым, қарапайым бағушы "Тирси"мен үйлене алмайды, ол шын мәнінде патша Мелеагро екенін түсінбейді, ол өзін-өзі жамылған. Мелеагро оның осы өкінішті жағдай туралы ойлануын естіп, өзінің кім екенін білдіруге тырысады, бірақ ол өте ұялшақ, ол да солай, сондықтан олар жағдайды анықтай алмайды. Ирен Мелеагроға ғашық болып жүр деп ойлайды, бірақ ол тек Аминтаны одан әрі азаптау үшін әрекет етеді. Мелеагро Иренге лента береді және оны Аталантаға беруін және оны қаншалықты жақсы көретінін айтуын сұрайды. Ирен Мелеагроның Аминтаға берген лентасын мақтан тұтып, Мелеагроға шынымен ғашық болғандай етіп көрсетеді. Аминта оның қатыгездігіне наразылық білдіреді. Аталанта Аминтаға аты-жөнін атамай-ақ, Мелеагроға ұсынуын сұрайды. Мелеагро оның өзін жақсы көретінін біледі және өте қуанышты, бірақ Аталанта өз борышын ешқашан оған деген махаббатын мойындауға кедергі жасайтын болады деп санайды.

3-ші акт

Ирен Аталантаға Мелеагро берген лентаны сыйлайды. Аталанта қатты қобалжып, Мелеагроға Аминта арқылы ол туралы бәрін білуге болатынын айтады. Содан кейін Айрин Аминтамен кездеседі, ол Мелеагроға беру үшін Аталанта берген жебені көрсетіп, өзіне өз дәрісін беруге шешім қабылдайды. Аминта Атталанта оған жебені бергенін айтады, өйткені ол оған ғашық және ол да оны жақсы көреді. Айрин ашуланып, мұның бәрін байқамай тыңдап отырған Мелеагроның көңілі түсіп, ол қатты күйзеледі. Ирен Әминтаны жақсы көретінін мойындайды; Мелеагро, өзін-өзі қалдырып, осы эмоционалдық шатасудан шаршап, ұйықтап кетеді. Аталанта кіреді, оған "Тирси" қойшы жіберген лентаның Мелеагро патшаға тиесілі лентаға ұқсағаны туралы таңғажайып кездейсоқтық туралы ойланады. Мелеагро оянады, ал Аталанта өзін ұстай алмайды; ол оны жақсы көретінін мойындайды және олар құшақтасады. Никандро, Ирен және Аминта кіреді; Ирен мен Аминта бәрін реттеп, бір-бірін жақсы көретіндерін мойындайды. Никандро шопанға "Тирси" деп айтады, ол аңшы "Амарилли" шынымен де ханшайым Аталанта және Аталанта "Тирси" шынымен патша Мелеагро. Енді олардың некелерін ештеңе тоқтата алмайды және екеуі де бақытты. Аспан жарылып, Юпитердің хабаршысы Меркурий Құпидон мен Грейстермен қоршалған бұлт үстінде түседі. Меркурий патша жұпқа Юпитердің батасын береді, оларды жеке бақытқа және өз халқының сүйіспеншілігіне сендіреді. Жұмыстың соңында жалпы қуаныш, мерекелер және салют қойылады.

Музыкалық ерекшеліктері

Ән екі кернейге арналған мерекелік овертурамен басталады, олар лицензия финалына дейін қайта ойнауға музыкасы жоқ. Әннің жалпы алғанда ашық әрі мерекелік болғанына қарамастан, Гендельдің музыкасы әртүрлі кейіпкерлердің эмоционалдық шатасуының қараңғы сәттерін зерттейді.

Қабылдау және орындау тарихы

"Аталанта" премьерасында жақсы қабылдады және сол маусымда тағы жеті рет орындалды. Жаңа маусымда күзде "Олардың Корольдік билігі Принц пен Принцесса Уэльс" командасымен" жұмыс жазылған және ақыры оны көруге келген тойды атап өту үшін қайта жаңғыртылды. Басқа қойылымдар арасында "Аталанта" 2008 жылы Лондонның Гендель фестивалінде, 2013 жылы Кембридждің Гендель операсында және 2018 жылы АҚШ-тың Карамур фестивалінде орындалды.

Жазу

Доминик Лабелл, сопрано, Сюзанна Риден, сопрано, Сесил ван де Сант, меццо сопрано, Майкл Слаттери, тенор, Филип Катлип, баритон, Кори МакКерн, баритон, Филармония Хоралы, Филармония Барокко оркестрі, Николас МакГеган, дирижер. 2005 жылы жазылған. Филармонияның Барокко оркестрінің дисктері. Каталин Фаркас , сопрано, Эва Бартфал Барта, сопрано, Эва Лакс, контральто, Янош Банди, тенор, Йозеф Грегор, бас, Ласло Полгар, бассу, Савария Қоралдар Ансамблі, Истван Диак, Капелла Савария, Пал Немет, Николас Макгеган, дирижер. 1985 жылы жазылған Hungaroton CD (Дүниежүзілік тұсаукесер жазба).