Кіріспе

Ежелгі Римде аподитерий (ἀποδυτήριον, «киім ауыстыру бөлмесі») – қоғамдық моншалардың негізгі кіреберісі, үлкен киім ауыстыру бөлмесі болатын. Бөлмеде азаматтар киімдерін және басқа да мүліктерін сақтауға арналған жеке орындықтар немесе сөрелер орналасқан. Жеке меншік құлдары немесе моншада жалданып алынған адам (капсарий деп аталған) азаматтар моншада демалып жатқанда мүліктеріне қараушы еді. Сол кездегі римдік оқулықта, аподитерийде құлын қалдырып, моншаға кірген жас римдік оқушының сөзі келтірілген: «Ұрылар үшін ұйықтама» (ne addormias propter fures, CGL 3.651.10). Бай адамдар тіпті бірнеше құлды әкеліп, моншада оларды көрсету арқылы жоғары әлеуметтік статусын танытушы еді. Бай бостандыққа шыққан ерлер мен әйелдер үшін құлдар моншаға қажетті заттарды алып жүретін: жаттығу және моншаға арналған киімдер, сандалдар, зығыр сүлгілер және майлар, парфюмерия, шүберектер мен стригильдерден (денеден май, тер және кірді сыпыруға арналған иілген металл құралдар) тұратын гигиена жиынтығы. Егер ұрлық орын алса, адам римдік құдайлардың біріне жазалау үшін шақыруға құқылы еді. Құдайларға жаза сұрап, жаман ниетті адамға қарғыс жазылған тақталар арналып, олар бұлаққа шалынатын. Мұндай қарғыс тақталардың көптеген түрлері Англиядағы Бат қаласындағы бұлақта табылған. Олардың бірінде былай деп жазылған: «Солинус қасиетті Сулис Минерваға. Мен сенің құдайлық қасиеттерің мен мәртебеңе моншаға арналған тоға мен плащымды сыйлаймын. Маған зиян келтірген еркек немесе әйел, құл немесе бостандыққа шыққан адамға ұйқы мен денсаулықты берме, олар өздерін ашып, сенің ғибадатханаңа мүлік әкелмесе!»