Кіріспе

Француз саясаткері (1950 жылы туған)

Мартин Луиза Мари Обри (maʁtin obʁi; тумасы Делор; 1950 жылдың 8 тамызында туған) – француз саясаткері. 2008 жылдың қарашасынан 2012 жылдың сәуіріне дейін Француз Социалистік партиясының (Parti Socialiste, немесе PS) бірінші хатшысы болды. 2001 жылдың наурызынан бері Лилль (Нор) қаласының мэрі, және бұл лауазымға тағайындалған алғашқы әйел. Оның әкесі, Жак Делор, президент Франсуа Миттеранның кезінде қаржы министрі болды, сондай-ақ Еуропалық комиссияның төрағасы қызметін атқарды. Обри 1974 жылы PS-ке қосылды және 1991 жылы премьер-министр Эдит Крессон оны Еңбек министрі етіп тағайындады, бірақ 1993 жылы оңшылдардың заң шығарушы сайлауда жеңіске жеткенінен кейін лауазымын жоғалтты. Алайда, 1997 жылы Лионель Жоспен премьер-министр болып тағайындалғанда ол Әлеуметтік қорғау министрі болды. Ол ең көп танылғаны – "Обри заңы" деп аталатын 35 сағаттық жұмыс аптасын енгізуі, бұл қалыпты толық жұмыс аптасының ұзақтығын 39 сағаттан 35 сағатқа дейін қысқартты, сондай-ақ Couverture maladie universelle (Жалпыға ортақ денсаулық сақтау жүйесі) заңын жасады. Обри 2001 жылы Пьер Моруаның орнына Лилль қаласының мэрі болу үшін министрлік лауазымынан кетті. Кейіннен 2002 жылғы жалпы сайлауда ол Ұлттық Ассамблеядағы мандатын жоғалтты. 2008 жылдың наурыз айында ол Лилль қаласының мэрі болып қайта сайланды, дауыстардың 66,55%-ын алды. 2008 жылдың қарашасында Обри Социалистік партияны басқаруға сайланды, бұл сайлауда Сеголен Руаяльға шамалы басымдықпен жеңді. Руаяль сайлау нәтижелерін даулағанмен, Социалистік партия 2008 жылдың 25 қарашасында Обринің даулы сайлауда жеңіске жеткенін мәлімдеді. 2011 жылдың 28 маусымында Мартин Обри 2012 жылғы президенттік сайлауда Социалистік партияның кандидаттығына түсу ниетін білдірді, бірақ бәсекелес Франсуа Олландқа жеңіліп қалды, ол оның бірінші хатшы болып қызмет еткен кезеңдегі ізбасары болды.

Ерте өмір және білім

Парижде дүниеге келген Обри Францияның қаржы министрі (1981–1985) және Еуропалық комиссияның төрағасы (1985–1995) Жак Делор мен оның әйелі Маридің қызы. Обри Нотр-Дам-дез-Уазо лицейінде және Пол Валери лицейінде (Париж қаласында) білім алған. Ол Пантеон-Ассас университетінің экономика ғылымдары бакалавры. Ол қосымша оқып, 1972 жылы Әлеуметтік еңбек ғылымдары институтынан (Institut des Sciences Sociales du Travail) және Париж саяси зерттеулер институтынан (Institut d'Études Politiques de Paris), немесе Sciences Po диплом алды. 1973–1975 жылдары Обри Ұлттық әкімшілік мектебінде (École nationale d'administration, ÉNA) оқыды.

Кәсіби мансап

1975 жылы Обри Еңбек және әлеуметтік істер министрлігінде азаматтық қызметкер болды. Осы кезеңде ол Француздық Демократиялық Еңбек Конфедерациясы (CFDT) құрамында белсенділік танытты. 1978 жылы ол ЭНА-да профессор атанды. Сонымен қатар, 1980-1981 жылдары Мемлекеттік кеңесқа жіберілді. 1981 жылы Франсуа Миттеран Франция президенті болып сайланғаннан кейін, Обри әлеуметтік істер министрлігінде Жан Ору және Пьер Береговой кабинеттерінде бірнеше қызметтер атқарды. 1984 жылы ол Асбесттің тұрақты комитеті (асбесттен зардап шеккен жұмысшылардың денсаулық мәселелерін шешу үшін құрылған ресми емес мемлекеттік-жеке жұмыс тобы) үшін француз асбест саясатын зерттеді. Комитеттің директорының орынбасары Жан-Люк Паскье комитет мүшелерінің іс-қимылдары үшін сотта жауап берді. 1986 жылғы француз парламенттік сайлауда социалистер жеңілгеннен кейін Обри Мемлекеттік кеңесте өтініштерді қараушы болып тағайындалды. 1989-1991 жылдары Pechiney компаниясында директордың көмекшісі болып жұмыс істеді, Жан Гандуамен бірге жұмыс істеді. Ол Дюнкерктегі зауытты ашуға және Ногердегі алюминий комбинатын жабуға қатысты.

Еңбек, жұмыспен қамту және кәсіптік білім беру министрі: 1991-1993

Обри Эдит Крессонның еңбек, жұмыспен қамту және кәсіптік оқыту министрі қызметіне тағайындалды және 1993 жылдың наурызына дейін Береговой үкіметінде осы лауазымда қызмет етті. Жан-Люк Паскье айтуынша, ол асбестті бақылаулы түрде пайдалануды қолдаған, ал ЕЭҚ-тың қалған барлық мүшелері оны толығымен тыйым салуды жақтаған. Ол француз тарапынан асбест қолдануға қарсы еуропалық декретке вето қоюына себепкер болды. Франция 1997 жылға дейін асбестке тыйым салған жоқ. 2010 жылдың қаңтар айында, бұрынғы үкіметтік шараларды асбест мәселесі бойынша тергеуге жауапты қоғамдық денсаулық сақтау судьясы Обриді Лилльдегі жандармен сұраққа тартып алды. 1986 жылы Франциядағы заң шығарушы сайлауда оңшылдар билікке келген кезде Обри «Агир Контр Л’Эксклюзион» (FACE, Құдайдан қорғау қоры) қорын құрды. 1995 жылы Пьер Моруа оны Лилль қаласының бірінші вице-мэрі етіп тағайындады, осылайша оған Нор департаментінде бекініс орнатуға мүмкіндік берді. 1995 жылы Франция президентігіне социалистік кандидат болған Лионель Жоспен оны президенттік науқаны кезінде өзінің бас сөзгері етіп тағайындады. Жоспен жеңілгеннен кейін Социалистік партияның бірінші хатшысы болып, оған екінші орынды ұсынды, бірақ Обри одан бас тартты. Обридің белгілі бір топтармен, әсіресе бұрынғы Pechiney басшысы Жан Гандуа және Француз коммунистік партиясымен жақсы қарым-қатынасы болды. Бірақ ол кәсіподақтармен, әсіресе CFDT-ның бұрынғы бас хатшысы Николь Нотатпен жақсы қарым-қатынаста болған жоқ.

Обриді қатал және талапкер деп сипаттаған. Ол: «Мен тікелей айтамын, екіжүзді емеспін. Бірақ мен саясаттағы көптеген адамдардан гөрі кем қиынмын деп ойлаймын. Мен тіпті тым сезімтал болуым мүмкін. (Мен ашық айтамын, жалған емеспін. Бірақ мен көптеген саясаткерлерге қарағанда аз қиынмын деп ойлаймын. Тіпті, тым сезімтал болғаным да мүмкін.) Азаматтардың алғашқы кезеңінен кейін ол 16 қазанда Франсуа Олландпен екінші кезеңде сайысты. Дауыс берудің соңғы кезеңінде Олланд 56,6% дауыспен номинацияны жеңіп алды. Обридің праймеризде жеңілісінен кейін ол Франсуа Олландтың президенттік науқанының негізгі қолдаушыларының бірі болды. Обри Франсуа Олландтың ықтимал премьер-министрі ретінде қарастырылды. Бірақ Олланд президент болып сайланғаннан кейін Жан Марк Эйроны премьер-министр етіп таңдады; Обри оның кабинетіне қосылудан бас тартты.

2014 жылдан бастап: келіспеушілік туралы мәлімдемелер

Бірнеше рет Обри Мануэль Валлс үкіметін, оның ішінде оның таңдалуын сынға алды. 2014 жылдың қазан айында ол экономикалық саясатты қайта бағыттауды сұрады. 2015 жылдың 23 қыркүйегінде өткен баспасөз конференциясында Обри Пьер де Сентиньонды келесі аймақтық сайлауларға тізім жетекшісі ретінде таңдағанын растады және тізімнің нашар нәтижелері үкіметтің кейбір шешімдерімен байланысты екенін айтты. Ол 2014 жылдан бері экономика министрі Эммануэль Макронды сынға алып, былай деді: "Макрон? Қалай айтуға болады? Жабылды!" 2017 жылы Социалистік партиясының алғашқы сайлаулары алдында Обри Бенуа Хамонды сол жылдың соңында өтетін президенттік сайлауға партияның кандидаттығына қолдау көрсетті.