Эдуар Дюжарден: Француз жазушысының өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Эдуар Дюжардин (10 қараша 1861 – 31 қазан 1949) – француз жазушысы, сана ағысы әдеби тәсілін ерте пайдаланғандардың бірі. Оның 1888 жылы жарық көрген «Ле Лауриер сонд купе» романы осы тәсілдің көрнекті мысалы болып табылады.

Өмірбаян

Эдуар Эмиль Луи Дюжардин Сен-Жерве-ла-Форетте, Луа-и-Шер департаментінде дүниеге келді. Ол теңіз капитаны Альфонс Дюжардиннің жалғыз баласы еді. Стефан Малларме оны «ескі теңіз қарылысы мен бретон сиырының ұрпағы» деп сипаттады. Руан қаласындағы Пьер Корнель лицейінде білім алған. 1886 жылы Дюжарден «Revue Indépendente» журналының редакторы болды, және оның алғашқы туындылары осы журналда жарияланды. Осы журналмен байланысы оны «символистердің маңызды дауысы» деп тануына себеп болды (Гарри Рэнсом гуманитарлық зерттеу орталығы, 2004). Әкесі мен анасы қайтыс болғаннан кейін, Дюжарден олардың жалғыз мұрагері болды және ол осы қаржының бір бөлігін 1891 жылы «Антония» және 1882 жылы «Шевалье Дю Пасе» пьесаларын қаржыландыруға жұмсады. Оның әдеби шығармалары өте кең, көптеген пьесалары, өлеңдері мен романдары бар. Дюжарден әдеби және әлеуметтік сын-естемелер де жазды. Джеймс Джойс өзінің ішкі монолог стиліне Дюжардиннің еңбектерінің әсер еткенін айтты. Ол өмірі бойы журналистикамен айналысып, билікпен көптеген дауларға қатысты, тіпті мемлекетке қарсы қылмысқа айыпталып та бақты, бірақ ешқашан сотталған жоқ. Дюжарден киімге артық көңіл бөлді, ол заманы үшін «дэнди» саналды және париждік түнгі өмірге жиі баратын. Оның әйелдермен көптеген қарым-қатынастары белгілі болды, актрисалар, модельдер және басқа да әдемі әйелдермен байланыста болды. Дюжарденнің өнермен айналысатын көптеген әйел достары болды және ол олардың кейбіреулерін қаржылай қолдады. Оның босқимдық өмір салты қаржысын азайтты, сондықтан ол құмар ойындар мен жылжымайтын мүлік сияқты көптеген қаржылық жобаларға кірісті. Сондай-ақ, ол мерзімді басылымдарға маркетингтік және жарнамалық кампаниялар үшін қызметтерін ұсынды. Осы кезде полиция Дюжарденнің жинаған мақаласын байқады, нәтижесінде ол түрмеге отырды, бірақ кейіннен жазасы жеңілді. 1885 жылы Дюжарден мен Теодор де Вайзева Феликс Фенеонның және оның бір жыл бұрын жарияланған «Revue Indépendente» журналын үлгі етіп алып, «Revue wagnérienne» журналын құрды. Бұл жылдық журнал неміс композиторы Рихард Вагнердің туындыларына арналды және 1885 жылдан 1887 жылға дейін үш рет жарық көрді. 1886 жылы Дюжарден мен Фенеон жаңа жақсартылған «Revue Indépendente» журналының астында бірікті. Осы кездегі жаңалықтардың бірі – журнал өз бөлмелерінде шағын көрмелер ұйымдастыра бастады. Дюжарден 1893 жылы Гермен есімді әйелге үйленді, бірақ 1901 жылы олар ажырасты. Олар 1924 жылға дейін ажыраспады, сол жылы өзінен отыз жас кіші Мари Ченуға үйленді. Ол ирланд жазушысы Джордж Мурмен ұзақ және берік достық қарым-қатынаста болды және олар жиі хат алмасып тұрды. 1922 жылдың мамырында ол Халықаралық прогрессивті суретшілер конгресіне қатысып, «Прогрессивті халықаралық суретшілер одағының негізін қалау туралы жарлыққа» қол қойды. Дюжарден – Христос туралы миф теориясының жақтаушысы болды. Ол «Исаның ежелгі тарихы» (1938) атты кітабын жазды. Екі баланың әкесі болған ол қартайған шағында тыныш өмір сүрді және 1949 жылдың 31 қазанында 88 жасында қайтыс болды.

Édouard Émile Louis Dujardin was born in Saint Gervais la Forêt, Loir et Cher, and was the only child of Alphonse Dujardin, a sea captain. Stephane Mallarmé described him as "the offspring of an old sea dog and a Brittany cow". He was educated at the Lycée Pierre Corneille in Rouen. Dujardin became editor of the journal Revue Indépendente in 1886, and it was in this journal that his first works were published. His association with this journal resulted in it being termed an "important voice for the symbolists" (Harry Ransom Humanities Research Center 2004). When his parents died, Dujardin was the sole heir to their fortune, and he used some of this money to finance the plays Antonia in 1891 and Le Chevalier Du Passé in 1882. His literary works are extensive and include numerous plays, poems and novels. Dujardin also produced works of literary and social criticism and reminiscence. James Joyce claimed his style of interior monologue owed its influence to works by Dujardin. He continued his involvement with journalism throughout his life and this resulted in numerous disputes with authorities, including charges of treason, though he was never convicted. Dujardin had expensive and lavish tastes for clothing which was deemed "dandyish" for his time, and was known to frequent Parisian night life. His many dalliances with women were noted and he had had numerous relationships with actresses, models and other glamorous women. Dujardin was also known to have many female friends involved in the arts and he supported some of them financially. His frivolous lifestyle eventually reduced his finances so he began numerous financial ventures, including gambling and real estate. He also offered his services to periodicals for marketing and advertising campaigns. It was here that the police noticed an article compiled by Dujardin which resulted in a jail sentence, though it was later remitted. In 1885 Dujardin and Téodor de Wyzewa initiated the Revue wagnérienne, imitating Félix Fénéon and his Revue Indépendante which had first been published the year before. This annual journal, dedicated to the work of the German composer Richard Wagner, ran for three issues, from 1885 to 1887. In 1886 Dujardin and Fénéon joined forces under the banner of a new improved Revue Indépendante. One of the innovations at this time was that the Revue started having small exhibitions in its rooms. Dujardin married a woman named Germaine in 1893 and they later separated in 1901. They did not divorce until 1924 when he married Marie Chenou, a woman thirty years his junior. He corresponded frequently with the Irish writer George Moore during a long and enduring friendship. In May 1922 he attended the International Congress of Progressive Artists and signed the "Founding Proclamation of the Union of Progressive International Artists". Dujardin was an advocate of the Christ myth theory. He wrote the book Ancient History of the God Jesus (1938). He fathered two children, lived a peaceful life during his old age and died aged 88 years old on 31 October 1949.