Кіріспе

Баскетбол ережелерін бұзу

Баскетболда, қадамдар жасау – ойыншы допты дриблингсіз тым көп қадам басқанда туындайтын бұзушылық. Қадамдар жасау көшедегі баскетболда көбінесе "жүру" немесе "қадам" деп аталады. Егер тіреу аяқ көтерілсе, ойыншы оны еденге қайта қоймай тұрып, пас беруге немесе допты себетке салуға тырысуы керек. NBA және FIBA ережелері бойынша ойыншы допты дриблингсіз екі қадамнан артық жасаса, қадамдар жасау бұзушылығы деп есептеледі. NCAA және NFHS ережелері екі қадамға рұқсат етпейді. Қадамдар жасауды допты алып жүру немесе белгіленбеген тіреу аяқ арқылы да анықтауға болады. Егер ойыншының тіреу аяғы өзгерсе немесе қозғалса, ол қадамдар жасау болып саналады.

ҰҚАА

9-баптың 5-бөлімі. Допты иелену кезінде жылжу

1. Ойыншы доппен жылжуға болмайды. 2. Допты иеленген ойыншы бір немесе екі аяғын осы бөлімде белгіленген шектен артық кез келген бағытта жылдырса, ол допты иелену кезінде жылжу болып есептеледі. 3. Ойыншы екі аяғымен алаңға түсіп допты ұстаса, кез келген аяғын тірек аяқ ретінде пайдаланып бұрылуға болады. Бір аяғын көтергенде, екіншісі тірек аяқ болады. 4. Ойыншы қозғалып тұрғанда допты ұстаса немесе дриблингті аяқтаса, тоқтап, тірек аяғын былай анықтай алады:

a. Егер екі аяғы да алаңнан шығып, ойыншы жерге түссе:
1. Екі аяқпен бірдей түскенде, кез келгені тірек аяқ болуы мүмкін;
2. Бір аяқпен, содан кейін екіншісімен түскенде, бірінші түскен аяқ тірек аяқ болады;
3. Бір аяғымен секіріп, бірден екеуіне де түскенде, тірек аяқ болмайды. b. Егер бір аяғы алаңда болса:
1. Екінші аяқпен қадам басқанда, ол аяқ тірек аяқ болады;
2. Ойыншы сол аяғынан секіріп, бірден екеуіне де түскенде, тірек аяқ болмайды. 5. Тоқтағаннан кейін және тірек аяқты анықтағаннан кейін:

a. Тірек аяқты допты пас беру немесе гол соғу үшін босату алдында көтеруге болады, бірақ алаңға қайтаруға болмайды;
b. Дриблингті бастау үшін допты босату алдында тірек аяқты көтеруге болмайды. 6. Тоқтағаннан кейін, егер тірек аяқ болмаса:

a. Бір немесе екі аяқты көтеруге болады, бірақ допты пас беру немесе гол соғу алдында алаңға қайтаруға болмайды;
b. Дриблингті бастау үшін допты босату алдында ешқандай аяқты көтеруге болмайды. 7. Допты ұстап тұрып, тірек аяғын сақтай отырып алаңға құласа, ол допты иелену кезінде жылжу болып есептеледі.

NFHS

Ұлттық мемлекеттік жоғары мектептер қауымдастығының (NFHS) саяхат ережесі NCAA ережесімен дерлік толық сәйкес келеді, сонымен қатар ойыншының еденде допты ұстауына қатысты шектеулерді нақтылайтын қосымша тармақ бар.

Жаза

Топ өлі болып есептеледі және NCAA мен NFHS ережелері бойынша бұзушылық болған жерге ең жақын шекара сыртынан қарсы командаға доп беру тағайындалады. НБА ережелері бойынша доп қарсы командаға ең жақын нүктеде беріледі, бірақ еркін лақтыру сызығының созылған бөлігінен бас сызыққа жақын болмайды.

Мысал

Півоттық аяқты көтеріп, жерге қайта қою немесе еденге сүйреп тарту әрекетінің кез келген түрі. Півоттық аяқты көтеру, бірнеше қадам жасау немесе дриблинг бастамас бұрын аяқтарды жылжыту. Допты ұстап тұрып секіріп, оны жібермей жерге қайта түсу. NCAA және NFHS ережелері бойынша ғана: Допты ұстап тұрып жерге құлау, тіпті ол ауада ұсталған жағдайда да.

Тарихи билік өзгерістері

Бұл ереженің түсіндірілуі мен қолданылуы жылдар бойы әртүрлі өзгерістерге ұшырады, бұл ойынның эволюциясын және әртүрлі лигалардың ережелерді қалыптастыруын көрсетеді. Саяхат ережелерінің дамуына қысқаша шолу:

Бастапқы баскетбол: Алғашқыда ойыншылардың қозғалысын реттейтін нақты ережелер болған жоқ. Төрешілер нақты нұсқауларсыз, тек өздерінің бағасына сүйенуге мәжбүр болды, саяхат жасау туралы бұзуды анықтау үшін. Дриблингтің енгізілуі: Көптеген адамдар ойлайтынынан керісінше, дриблинг баскетболдың бастапқы құрамы болған жоқ. Оны 1897 жылы Йель университетінің баскетбол командасы енгізді, және уақыт өте келе бұл спорттың маңызды бөлігіне айналды. NBA және FIBA стандарттары: NBA және FIBA саяхатты дриблингсіз екі қадамнан артық жасау деп анықтайды. Дегенмен, NCAA және NFHS қатаң түсіндірулерге ие, дриблингсіз екі қадамды қозғалысқа рұқсат етпейді. "Жинақтау қадамын" қосу: Түсініктілікті және бірқалыптылықты арттыру мақсатында FIBA 2018 жылы саяхат ережелеріне "жинақтау қадамын" енгізді. Бұл өзгеріс FIBA-ның түсіндіруін NBA-мен жақындастырды. Тірек аяқ: Саяхат ережесінің тағы бір маңызды аспектісі – тірек аяқ. Егер ойыншы белгіленген тірек аяғын жылжытса немесе өзгертетін болса, ол саяхат жасау болып есептеледі. Сығанақтап басқан аяқ: Егер ойыншы допты ұстап тұрып тоқтаса, бірақ тепе-теңдігін жойса және қайта орнату үшін шағын қадам жасаса, "сығанақтың" қашықтығына байланысты, бұл саяхат ретінде қарастырылады. Осы жылдар ішіндегі бейімделулердің мақсаты – әртүрлі лигалар мен ұйымдарда саяхат ережелерін біркелкі ету. Мұндай стандарттау ойынды ойыншыларға, жаттықтырушыларға және жанкүйерлерге түсініктірек және тұрақтырақ етуге көмектеседі.

Түсіндірме

Дриблинг кезінде қадам басу мүмкін емес. Дриблинг биіктігінің немесе дриблинг кезінде жасалған қадамдар санының маңызы жоқ. Допты лақтыру кезінде қадам басуға болмайды. Бірақ, ол тоқтағаннан кейін, домалап немесе тұруға тырысуға құқығы жоқ. Тек тіреу аяғын көтеру қадам басу болып есептелмейді; ойыншы сол күйде пас беруге, лақтыруға немесе уақыт сұрауға құқылы. Аяқ жерге қайтып келгенде немесе дриблинг басталғанда ғана қадам басу болып саналады. НБА-да, егер доп қалқаға, себет сақинасына немесе басқа ойыншыға тимесе, алаңға гол соғуға тырысқан ойыншы допқа бірінші болып тимеуі керек. Колледж (NCAA) ережелерінде, доп лақтырылған кезде допты иелену немесе команда бақылауы тоқтатылады. Төрешінің шешімімен, гол соғуға жасалған әрекет заңды болып санала ма, жоқ па, анықталады. Жоғары мектеп (NFHS) ережелерінде, бұрын сипатталған жағдайлардың бірінде допқа бірінші тию нақты қадам басу ретінде қарастырылмайды. Сонымен қатар, мұндай әрекет заңды ойын ретінде де нақты сипатталмайды. Осылайша, НБА бұл әрекетті қадам басу деп анықтаса, ал NCAA ережелері керісінше түсіндірілуі мүмкін болса, NFHS ережелері мұндай әрекет туралы ешқандай түсінік бермейді, кез келген шешімді ресми төрешілердің қалауынша қалдырады.

Корфболдан

Корфболда, қай аяқпен жерге бірінші тигеніне қарамастан, кез келген аяқты тіреу нүктесі ретінде пайдалануға болады. Яғни, практикада, 2 1/2 қадам жасауға болады, мысалы, оң аяқпен қонсаңыз, содан кейін сол аяқты жерге қойып, оң аяқты жылжытуға болады. Бұл жағдайда сол аяқ тіреу нүктесі болады. Сол аяқты көтеруге болады, бірақ оны қайтадан орналастыруға болмайды.