Кіріспе

Канадалық балықшы және құтқарушы Энн Харви (1811–1860) – Ньюфаундлендтегі шағын балықшылар ауданына жақын жерде дүниеге келген балықшы және құтқарушы. Харви "Ньюфаундлендтің Грейс Дарлингі" деп аталады. Ол 17 жасында әкесі, кіші інісі және олардың Ньюфаундленд итімен бірге 1828 жылдың 12-15 шілдесі аралығында "Despatch" бригінен құлап кеткен 163 адамды құтқаруымен танымал. "Despatch" бригі мамыр айының соңында Дерриден Квебек қаласына 200-ге жуық ирланд иммигрантын (және 11 экипаж мүшесін) апап кеткен, бірақ 10 шілдеде болған қатты дауыл бригін Иль-о-Мортс жанындағы жартастарға шағылыстырды.

Өмір

Харвилер бір-екі басқа отбасымен бірге Окс Морт аралының жанындағы кішкентай, шұрайлы, тасты аралда тұрды. Энннің әкесі Джордж Джерсиде туған, әйелімен Ньюфаундлендке көшіп келген, онда олар сегіз бала сүйді, ал Энн олардың үлкені болды. Энн Чарльз Гилламға үйленді және олардың да сегіз баласы болды.

Құтқару

Бір шілде айының таңында Энн әкесімен бірге әдеттегідей балық аулап отырғанда, толқынды теңізде бөшке мен сабан төсек жүзіп келе жатқанын көрді. Олар бірден жақын жерде кеме апатқа ұшырағанын түсінді. 12 жасар Томды, Джорджтың үлкен ұлын, және олардың Ньюфаундленд иті, Шашты Адамды шақырып алып, қайығын суға түсірді. Жағада алты адамды тапты, олар кеме апатынан аман қалған еді. Содан кейін олар тағы да аман қалғандарды іздеуге кірісті. Біраз уақыттан кейін "Жұмбақ тасы" деп аталатын кішкентай аралда үлкен топты тапты. Жағалаудан үш шақырым қашықтықтағы осы жартасқа отыз немесе одан да көп адам жеткен, бірақ көптегені шаршап суға батып немесе толқындармен ағызылып қайтыс болды. Олар батып бара жатқан кемеден кесіп алған мачтаның көмегімен осы кішкентай жартасқа жеткен. Джордж қатты толқындардың кесірінен оларға 100 футқа жуық жақындаса алмады. Ол аман қалғандарға арқан байлап жіберу үшін ағаш кесегін лақтырды, ал Джордж итіне оны әкелуге бұйрық берді. Осылайша әрбір адам жартастан құтқарылды. Таста тағы бес адам көз жұмды, ал тағы он адам құтқарылғаннан кейін құрлықта қайтыс болды. Толқындар бүкіл уақыт бойы аяусыз болды, екі нәресте аналарының қолынан шығып кетті. Бірақ жексенбі күні таңертеңнен сейсенбі күні таңертеңге дейін 163 адам құтқарылды. Шағын қауымдастықтағы азық-түлік шектеулі болғандықтан, құтқарылғандарды тамақтандыру қиынға соқты. Ең жақын саудагерлер Джерси және Бретон портында бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан еді. Энн мен оның отбасы аман қалғандарды тамақтандыруға және күтуге бар күштерін сарп еткенімен, болашақ иммигранттарның жағдайы өте қиын еді. Өлі аралда аз ғана үй болғандықтан, Харвилер мен аман қалғандардың кейбірі баспана үшін уақытша шатырлар салған. "Тайн" кемесінің капитаны Грант кеме апаты туралы хабар алғаннан кейін шамамен сегіз күннен кейін келді. Харвилердің үйінде нан, ұн немесе шай қалмағанын, қыстық азықтарының бәрі бітіп кеткенін көрді. Грант Харвилердің азық-түлік қорын толықтырып, аман қалғандарды Галифаксқа алып кетті. Онде Энн мен оның әкесінің батырлығы туралы хабар бүкіл аралға тарады. Үкімет үйінен губернатор Томас Кокрейн отбасының ерлігін мойындау үшін Корольдік гуманистік қоғамға өтініш жасады және арнайы медаль жасалды. Лондонның Ллойд компаниясы Харвилерге сол кездегі үлкен сома – 100 фунт стерлинг сыйлады. Энннің құтқарушы ретіндегі қызметі осымен аяқталған жоқ. Он жылдан кейін, 1838 жылдың 4 қыркүйегінде Ранкин Глазгодан Квебекке бағыт алғанда, Деспачпен бірге сол жерге жақын жерде қағылып қалды. Бұл жолы ол 25 адамның өмірін құтқаруға көмектесті. Біраз уақыт Энн 1838 жылы Нортумберленд жағалауында кемеге ұшыраған теңізшілерді әкесімен бірге құтқарған ағылшын әйелінің есімімен "Ньюфаундлендтің Грейс Дарлингі" деп аталды.

Өлім және танылу

Энн 1860 жылы Порт-о-Баскиде қайтыс болды. Ол 49 жаста болған. 1987 жылдың 17 шілдесінде Энннің батырлық істерін еске алу үшін «Анн Харви» канадалық жағалау күзеті кемесі қолданысқа енгізілді.