Кіріспе

Қолжазба көне ағылшын поэзия кодексі

Верчелли кітабы – төрт көне ағылшын поэзия кодексінің ең ескілерінің бірі (қалғандары – Бодлеян кітапханасындағы Юниус қолжазбасы, Эксетер собор кітапханасындағы Эксетер кітабы және Ұлыбритания кітапханасындағы Ноуэлл кодексі). Бұл 10 ғасырдың соңына жататын көне ағылшын прозасы мен өлеңдерінің антологиясы. Қолжазба Италияның солтүстігіндегі Верчеллидегі Капитулярлық кітапханада сақтаулы.

Тарих

Бұл кітап – 10 ғасырдың соңында жасалған, пергаментке жазылған қолжазба. Ол діни мәтіндердің әртүрлі жинағы, немесе глориумнан тұрады, олар жеке шабыт алу үшін таңдалған болып көрінеді. Мұқият жазылған жазу – англосаксон тіліндегі төртбұрышты кішкентай әріптер. Ол 1822 жылы Фридрих Блюме кітапханасынан табылған және алғаш рет оның «Iter Italicum» (Штетин, 4 том, 1824–36) еңбегінде сипатталған. Бұл томның болуы ағылшын паломниктеріне арналған, Жакопо Гуала Биккьери (1227 жылы қайтыс болған), Верчелли епискобы құрған хосписке байланыстырылды, ол 1216–1218 жылдары Англиядағы папалық легаты болған. Қазіргі сыншының сөзімен айтқанда, «Верчелли кітабы ешқандай жалпы жоспары жоқ, бірнеше әртүрлі үлгілерден жиналған сияқты көрінеді. Көшіруші көшіруді механикалық түрде жасаған. Көп жағдайда ол түпнұсқа мәтіндердегі диалект пен қолжазбадағы тыныш белгілерді көшіріп алған, сондықтан бұл аспектілер үлгілердің әртүрлілігін анықтауға көмектеседі. Сондықтан мәтіндердің жасы әртүрлі, өйткені олардың барлығы 10 ғасырдың соңында көшірілген болса да, олардың барлығы осы кезеңде жазылған болуы міндетті емес». Ырымдық өлеңдер үш топқа бөлінген, олар прозамен араласады. Дәлелдер көшірушінің материалды ұзақ уақыт бойы жинаған болуы мүмкін екенін көрсетеді. Элейн Трехарнның «Ескі және орта ағылшын: антология» кітабында былай делінген: «Мысалдар әртүрлі болғанымен және нақты хронологиялық немесе формалды реттеуді анықтау мүмкін болмаса да, мәтіндер құрастырушының өкініш пен эсхатологиялық тақырыптарға жеке қызығушылығын көрсетуге және аскеттік өмір салтын дәріптеуге ұмтылған монастырь ортасындағы адам болғандығын көрсетеді. Уағыздар Англо-саксон Англиясындағы діни проза жазуының анонимді дәстүрінің бір бөлігін құрайды». Дональд Скраг өзінің «Верчелли уағыздары» кітабында Верчелли кітабының поэзиясы «ешқандай жағдайда уағыз емес» деп мәлімдейді. Ол Верчелли кітабындағы көптеген уағыздардың жалпы тақырыптарға арналған уағыздар екенін, ал екі уағыз қасиеттілердің өмірін сипаттайтынын (XVII және XXIII) айтады. Қолжазбада екі уағыз (I және VI) бар, олар негізінен повестьтік шығармалар және әдеттегі уағыздық құрылымға ие емес. Уағыздардың орналасуы, поэтикалық шығармалардың орналасуымен бірге, Скраггтың «жаулап алу кезеңінен сақталған ең маңызды жергілікті кітаптардың бірі» деп санайтын қолжазбаны құрайды. Уағыздардың ешқайсысының нақты мерзімі анықталмаған, сондай-ақ, олардың ешқайсысын нақты авторға жатқызу мүмкін емес.