Кіріспе

Аувернь Рон-Альпі, Франциядағы коммуна.

Беллей (bəlɛ; Арпитан: Bèlê) – Франциядағы Аувернь Рон-Альпі аймағындағы Эн департаментінің субпрефектурасы. Беллей – Бугей тарихи аймағының астанасы, бірақ оның ең ірі қаласы емес, ол солтүстікте Ойоннакс қаласы. 2020 жылы коммунаның халқы 9 207 адамды құрады.

Тарих

Белли римдік тамырдан бастау алады; 5 ғасырда епископтық орынға айналды. Ол 1601 жылға дейін Савойяға тәуелді болған Бугей провинциясының астанасы болды, содан кейін Францияға өткізілді. 1385 жылы қала өрт сөндіру актісі салдарынан дерлік толығымен қиратылды, бірақ Савойя герцогтары оны қайта жаңартты және қаланың айналасына қазірге дейін сақталмаған қоршау салды. Беллиде атақты Жан Антельм Брилла Саварин дүниеге келді.

Дін тарихы

Белли – Белли епископының ордасы және Белли соборының орналасқан жері. Белли – 19 ғасырдағы белгілі марист миссионері және Океанияның тұңғыш шейіті Әулие Петр Шанельдің туған өлкесі.

Климат

Беллиде мұхиттық климат (Cfb) қалыптасқан, бірақ Кёппен жүйесі бойынша терең ішкі жағдайы мен Юра тауларына жақын орналасуынан континенттік әсері зор. Ауа температурасының жоғарылауы да, қырау да жиі болады.

Экономика

Қала өзінің ірімшігімен, La Tome de Belley ірімшігімен (Chevret немесе "Le pavé d'Affinois" деп те аталады) танымал. Бұл сонымен қатар Бугей шарап аймағының орталығында орналасқан. Қаланың ішінде Volvo компаниясының ірі өндіріс бөлімшесі бар, онда шағын экскаваторлар, Comatel және Ciat өнімдері шығарылады.

Тұлғалар

Гертруда Стайн мен Элис Б. Токлас Екінші дүниежүзілік соғыстың көп бөлігінде Белли қаласының жанындағы Билигнинде тұрды. Стайн сол кезеңнің күнделікті жазбасы ретінде "Мен көрген соғыстар" атты туындысын жазды. Француз гастрономы Жан Антельме Брилла Саварин Беллиде туып, өмір сүрді және біраз уақыт қаланың мэрі болды. Француз жазушысы Андре Мартинери (1917–1997), 1961 жылғы Prix des Libraires сыйлығының иегері, Беллиде дүниеге келді.