Кіріспе

Шотландия, Ұлыбритания, Шеткі Гебридтер аралы Сула Сгейр – Солтүстік Атлантика мұхитындағы кішкентай, адам тұрмайтын шотланд аралы. Британ аралдарының ең шалғайдағы аралдарының бірі, ол Льюис аралынан шамамен солтүстікке қарай орналасқан және ганнеттердің көптеп мекендеуімен танымал. Оның солтүстік-солтүстік-шығыстан оңтүстік-оңтүстік-батысқа қарай созылған, тар, ұзынша келген пішіні бар, ұзындығы шамамен 900 метр, ені әдетте 100 метрді құрайды (шығыс жағында тағы 100 метрге созылатын орталық мүйіс бөлігінен басқа). 1819 жылғы Маккуллохтың сипаттамасында "Сулискер" деп аталған, бұл ағылшынша жазылу түрі кейде қолданылады. Норвегияның Уцира аймағындағы Suleskjer және Оркней аралдарындағы Sule Skerry аттарының шығу тегі осыған ұқсас.

Геология

Арал қатты гнейс тасынан, суасты тауының шыңынан тұрады. Эрозия нәтижесінде тау жынысы ұзын, жалпақ жарықтарға айналады. Теңіз аралдың оңтүстік бөлігінде бір-бірімен байланысқан теңіз үңгірлері мен туннельдер жүйесін қалыптастырған. Атлантика мұхитындағы күшті дауыл кезінде толқындар Сула Сгейрдің үстінен асып өтеді.

Тарих

Иона және Солтүстік Ронаның қарындасы Брайанхуль немесе Бренхильда Сула Сгейрде усақтап, жалғыз өмір сүрген. Ол өлі күйінде, қабырғасында қара қаз ұясымен табылған. Сула Сгейр Льюис аралындағы Несс ауданының теңізшілері тарихында ерекше орын алады. Диан Манро 1549 жылы Гебрид аралдарына сапар шекті және оның жазғандары Батыс аралдары туралы ең ертегі жазбалардың бірі болып табылады. Ол Сула Сгейрді сипаттағанда, Несс ер адамдарының шағын қайықтарында "құрғақ жабайы құстармен және жабайы құс қауырсындарымен толы қайық алып жүруге" барғанын айтады. 1953 жыл гуга аулау үшін соңғы желкенмен жасалған сапар болды, содан кейін балық аулау траулері қолданылды, бірақ сапар бәрібір бес сағатқа созылды. Сула Сгейр, Солтүстік Ронамен бірге, тарихи түрде Льюисдегі Барвас иелігінің бір бөлігі болған, бірақ 2016 жылы Дукворт отбасынан иелікті сатып алған қауымдастық екі аралды сатып алуға қоспады, бұл сатып алу бағасын 80 000 фунт стерлингке арттырған болар еді.

Фауна

Сула Сгейрде шамамен 5000 жұптасқан ганнет бар, олар қара аяқты китивак, қарақұйрық, тупик, солтүстік фулмар сияқты басқа құстармен бірге мекендейді, ал 2005-2007 жылдардың жазында қара қабақты альбатрос ганнет колониясында тұрды. Шотланд жазушысы Питер Мэй 2011 жылы шыққан қылмыстық романы "The Blackhouse" (алғаш рет 2009 жылы француз тілінде жарияланған) арқылы жыл сайынғы экспедицияны сипаттауда Сула Сгейрді оқиға орны ретінде пайдаланады. Роберт Макфарлейн өзінің "Ескі жолдар: Жаяу саяхат" кітабында Сула Сгейрдегі аң ауруды суреттейді. Ол аң ауруға қатыспайды, бірақ аңшылар келген кезде тасты кішкентай қайықпен айналып өтеді. 2018 жылы BBC Alba "Sulasgeir: An t Sealg/The Hunt" атты гель тіліндегі деректі фильмін көрсетті, ол Льюис аралының Несс қауымының мүшелері Сула Сгейрде өткізетін дәстүрлі жылдық гуга аңшылығы туралы айтады.