Сивилла Форт: Американдық биші, хореограф және педагог

Кіріспе

Сивилла Форт (3 шілде 1917 жыл - 8 қараша 1975 жыл) – американдық биші, хореограф және би оқытушысы. Сиэтл қаласында туған ол өзінің афроамерикандық тамырына ден қойып, ерекше би өнерлерін жасады. Американдық композитор Джон Кейдж өзінің дайындалған фортепианоға арналған алғашқы «Бақханал» (1940) шығармасын Форттың биі үшін жазған. Ол 58 жасында емделемеген кеуде безі ісігінен қайтыс болды.

Өмірбаян

Сивилла Форт Вашингтон штатының Сиэтл қаласында дүниеге келді және үш жасында биді оқуға кірісті. "Ақтар" түрге негізделген кемсіту жүйесін қолданғандықтан, бірнеше балет мектебіне қабылдаудан бас тартылғаннан кейін, Форттың алғашқы би білімі үйінде және жеке сабақтар арқылы өтті. Тоғыз жасқа келгенде Форт балет, степ және қазіргі заманғы биді жеке сабақтарға қол жеткізе алмайтын аудан балаларының шағын топтарына үйретті. 1932 жылы орта мектепті бітірген соң Форт Сиэтлдегі Корниш өнер мектебіне түсіп, ондағы алғашқы афроамерикандық студент атанды. Корниш мектебінде бес жыл оқығаннан кейін Форт Лос-Анджелесте би мансабын жалғастыруға шешім қабылдады. 1939 жылы оның көршісі, афроамерикандық композитор Уильям Грант Стилл, Фортты биші Кэтрин Данхэмпен таныстырды. Бірнеше аптадан соң Форт Кэтрин Данхэм труппасымен билеуге және гастрольдеуге кірісіп, Африка, Гаити және Тринидадтың би дәстүрлеріне негізделген Данхэм техникасын үйренді. Форт 1945 жылға дейін труппада биледі және танымал "Stormy Weather" (1943) фильміне қатысты. Данхэм труппасымен билеген кезінде Форт қатысты ауыр тізе жарақатын ұзаққа дейін емдемеді, бұл оның 1940 жылдардың ортасында кәсіби биші ретінде өнер көрсетуіне кедергі келтірді. 1948 жылы Данхэм Фортты Нью-Йорктегі Кэтрин Данхэм би мектебінің бас әкімшісі және би мұғалімі етіп тағайындады. Форт 1954 жылға дейін, мектеп қаржылық қиындықтарға байланысты жабылғанға дейін, осы лауазымда қызмет етті. 1955 жылы Форт күйеуі Бадди Филлипспен бірге Нью-Йорктегі 44-ші Батыс көшесінде би студиясын ашты. Осы студияда Форт өзінің "Афро-модерн техникасы" деп атаған әдісін жасады, ол Данхэм тәсілін Форттың ерте білімінде үйренген қазіргі заманғы би стилімен үйлестірді. Ол 1967 жылдан 1975 жылға дейін Колумбия университетінің Мұғалімдер колледжінде дене шынықтыру пәнінің жеке оқытушысы ретінде осы әдісті қолдана берді. 44-ші көшедегі студия 1975 жылға дейін табысты жұмыс істеді, бірақ Форт емделіп жүрген кезеңде студияның қаржылық мәселелерін шеше алмады. Оның қызметкерлері мен студенттері Форт үшін Батыс 23-ші көшеде жаңа студия тапты, онда ол 1975 жылдың жазына дейін сабақ берді. Форт үш буын бишілерді тәрбиеледі, ал оның ең танымал шәкірттерінің қатарында Марлон Брандо, Джеймс Дин, Джейн Фонда, Джеймс Эрл Джонс, Эрта Китт, Хосе Лимон, Чита Ривера және Джеффри Холдер болды.

Born in Seattle, Washington, Syvilla Fort began studying dance when she was three years old. After she was denied admission to several ballet schools because 'whites' practiced a system of color based discrimination, Fort's early dance education took place in her home and in private lessons. By the time she was nine years old, Fort was teaching ballet, tap, and modern dance to small groups of neighborhood children who could not afford private lessons. Fort attended the Cornish School of Allied Arts in Seattle as their first black student after graduating from high school in 1932. After spending five years at the Cornish School, Fort decided to pursue her dance career in Los Angeles, and in 1939 her neighbor, black composer William Grant Still, introduced Fort to dancer Katherine Dunham. Several weeks later, Fort began dancing and touring with the Katherine Dunham Company and learning the Dunham technique, which was rooted in the dance traditions of Africa, Haiti, and Trinidad. Fort danced with the company until 1945 and was included in the well known film Stormy Weather (1943). While dancing with the Dunham Company, Fort neglected a serious knee injury which prevented her from performing professionally by the mid 1940s. In 1948, Dunham appointed Fort as chief administrator and dance teacher of the Katherine Dunham School of Dance in New York, a position Fort retained until 1954 when the school closed because of financial problems. In 1955, Fort joined her husband Buddy Phillips to open a dance studio on West 44th Street in New York. In this studio Fort developed what she called the "Afro Modern technique" which fused the Dunham approach with modern styles of dance that Fort learned in her early education. She continued to use this method in her work as a part time instructor of physical education at Columbia University's Teachers College from 1967 to 1975. The studio on 44th Street thrived until 1975 when Fort began struggling against breast cancer and was unable to solve the school's financial problems. Her staff and students found a new studio for Fort on West 23rd Street where she taught through the summer of 1975. Fort shaped three generations of dancers and among her best known students were Marlon Brando, James Dean, Jane Fonda, James Earl Jones, Eartha Kitt, José Limón, Chita Rivera, and Geoffrey Holder.

Өлім және мұра

1975 жылы 8 қарашада сүт безінен қайтыс болғанға дейін бес күн бұрын Форт, Black Theater Alliance ұйымдастырған және оның шәкірті Альвин Эйли мен Гарри Белафонт ұйымдастырған, өміріне арналған құрметке қатысты. 1992 жылы Форттың еңбектері тағы да құрметке ие болды, Нью-Йорктегі Симфониялық кеңістікте бірнеше труппаның бишілері оның хореографиясынан кеш өткізді. Бадди Филлипстің ұлы, Сивилланың әкесі Сабур Абдул Салам, оның өмірі туралы қосымша ақпаратты қамтитын "Америкалық мұсылманның рухани жолы" атты кітап жариялады. Аёка Чензираның "Сивилла: Олар оның барабанымен билейді" (1979) атты қысқаметражды фильмі түсірілді.