Женева конвенциясының "Кемiлеттi сот" термині және тұтқындар мәртебесі
Competent tribunal
Женева конвенциясының "компетентті трибунал" термині, соғыс тұтқындары мәртебесін анықтау, АҚШ саясаты, Hamdan v. Rumsfeld ісі талданды. Құқықтық аспектілер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үшінші Женева конвенциясында қолданылатын термин.
Term used in the Third Geneva Convention
"Кұзыретті сот" термині Үшінші Женева конвенциясының 5-бабының 2-тармағында қолданылады, онда мынадай делінген:
Competent Tribunal is a term used in Article 5 paragraph 2 of the Third Geneva Convention, which states:
"Қорылымдар" Гуантанамодағы тұтқындар туралы
Бұл термин президент Джордж Буш АҚШ Женева конвенциясын қатаң түрде түсіндіретінін және Ауғанстандағы соғыс осы конвенцияның қолданыс аясына кірмейтінін жариялаған кезде көп назар аудара бастады. Осыған байланысты, президент Буш Ауғанстандағы соғыста ұсталған жауынгерлердің "заңсыз күресшілер" ретінде қарастырылатынын мәлімдеді. Сынаушылар Женева конвенциясына қол қойған елдер, АҚШ сияқты, ұсталған барлық күресшілерге, "компетентті трибунал" олардың мәселесін қарап, олардың әскери тұтқын мәртебесіне лайық емес екенін анықтағанға дейін, әскери тұтқын ретінде қарауға міндетті екенін айтты. Жоғарғы Сот "Хамдан Рэмсфелдке қарсы" ісінде бұл мәселені қарастырды. Гуантанамодағы әскери комиссиялардың заңдылығы туралы Буш әкімшілігіне қарсы шешім шығарғанымен, бұл тұтқындарға 3-баптың жалпы ережесінде қарастырылған құқықтар да тиесілі екенін де анықтады. 5-бапқа қатысты мәселені құзыретті сот қарауына қалдырды.
This term began to receive a lot of attention when President George W. Bush announced that the United States would follow the Geneva Conventions as it was strictly interpreted, and that the war in Afghanistan did not fall within that purview. As such, President Bush stated that fighters captured in the war in Afghanistan would be treated as "unlawful combatants". Critics claimed that signatories to the Geneva Conventions, like the United States, are obliged to treat all captured combatants as if they qualified for POW status, until a "competent tribunal" considers their case and determines that they don't qualify for POW status. The Supreme Court set aside this question in the case of Hamdan v. Rumsfeld. Although it ruled against the Bush administration on the legality of the Guantanamo military commissions, it also determined that these detainees were due the rights accorded under the more limited Common Article 3. It reserved judgement on Article 5 with its competent tribunals.
Комбатанттық мәртебені қарау трибуналы құзыретті трибунал ретінде
2004 жылғы Расул Бушқа қарсы сот шешімінен кейін Буш әкімшілігі тұтқындардың мәртебесін анықтау үшін жауынгерлік мәртебеге қарау трибуналдарын қолдана бастады. Буш әкімшілігі Гуантанамодағы тұтқындардың барлығының кім екенін жасыруға тырысты. Бірақ кейбір тұтқындардың жеке басы белгілі болды. Оларға жанашырлық танытқан адвокаттар сол тұтқындардың отбасыларынан рұқсат алып, олардың адам құқықтарын қорғау үшін сотқа шағымданып, заңдық күреске түсті. Буш әкімшілігі сотта жеңіліп, жауынгерлік мәртебеге қарау трибуналын құруға мәжбүр болды. Тексерулер нәтижесінде тек 38 тұтқын заңсыз жауынгер емес екені анықталды. Содан кейін, қандай да бір жаңылысқандықтан, Мурат Курназдың іс қағаздары кездейсоқ түрде құпиясы ашылды. Сыншылар оның мазмұнын зерттеді. Ол жүздеген беттен тұратын. Курназға қатысты іс қағаздарының барлығы, біреуін қоспағанда, оның кінәсіз екенін дәлелдеді – оның терроризммен байланысы бар дегенге ешқандай негіз жоқ екенін көрсетті. Ал жалғыз ерекшелік – қол қойылмаған, тек тұманды айыптаудан ғана тұратын қағаз болды. Ол жалғыз қағазда Курназдың өзі өлтіріп қойған бомбалаушымен таныс екені туралы айыптауды растайтын ешқандай дәлел келтірмеді, тіпті сол бомбалаушының аты да дұрыс жазылмаған. Сыншылар бір ғана тұманды айыптау тұтқынды түрмеде ұстап тұруға жеткілікті болғандықтан, егер оның жағдайы жалпыға ортақ деп есептесек, көптеген басқа тұтқындардың да заңсыз жауынгерлер деп танылуы күмәнді болуы мүмкін деген пікірде болды. Бұдан әрі, тұтқындардың адвокаттары жүргізген Сетон Холл зерттеулері Гуантанамодағы тұтқындардың 92% «әл-Қаида жауынгерлері» емес екенін көрсетті және CSRT-нің күдіктілерге қарсы, оларды заңсыз жауынгерлер деп тануға бағытталған, одан да бетер жағымсыздығы бар екенін айтты. Зерттеудің өзі көрсеткендей, «әл-Қаида жауынгерлері» емес 92% адамдар басқа әл-Қаида мүшелері, Талибан немесе басқа да жауынгерлік топтардың мүшелері деп есептелді. Осы және басқа да себептерге байланысты қарсыластар жауынгерлік мәртебеге қарау трибуналдары Женева конвенциясында белгіленгендей, құзыретті сот болып табылмайды деп мәлімдеді. Жоғарғы Сот Хамдан Рэмсфелдке қарсы істе бұл мәселе маңызды емес деп шешті, бірақ CSRT Конгресс рұқсатысыз заңды емес екенін де айтты. Осыған жауап ретінде Әскери комиссиялар туралы заң қабылданды.
Following the 2004 Rasul v. Bush ruling, the Bush administration began using Combatant Status Review Tribunals to determine the status of detainees. The Bush administration tried to keep secret the identity of all the Guantanamo detainees. But some detainees' identities leaked out. Sympathetic lawyers secured permission from those detainees' families, and mounted legal challenges to try to secure their human rights. The Bush administration lost, and was forced to institute Combatant Status Review Tribunal. The reviews determined only 38 detainees were not illegal combatants. Then, through some kind of mix up, Murat Kurnaz's dossier was accidentally declassified. Critics examined its contents. It was hundreds of pages long. All but one of the documents in Kurnaz's dossier established his innocence—established that there was no reason to believe he had any association with terrorism. The lone exception was unsigned, and contained only a vague accusation. This lone memo did not supply any evidence to back up its accusation that Kurnaz was acquainted with a suicide bomber—and the memo didn't even get that suicide bomber's name correctly. Critics argued that since a single vague accusation had been enough to keep a detainee imprisoned, if one assumed his case was typical, it was reasonable to believe that many other detainees the reviews determined were illegal combatants may have been just as questionable. Further, the Seton Hall studies conducted by lawyers for detainees found that 92% of detainees in Guantanamo Bay were not "al Qaeda fighters" and they argue that the CSRT's were severely biased against suspects in favor of determining them unlawful combatants. The study itself reveals that those 92% who are not "al Qaeda fighters" were deemed to be either other al Qaeda members or Taliban or members of other affiliated hostile groups. For this, and other reasons, opponents argued that the Combatant Status Review Tribunals do not constitute a competent tribunal as mandated by the Geneva Convention. The Supreme Court ruled in Hamdan v. Rumsfeld that this was irrelevant, but it also ruled that the CSRT was not legal without congressional authorization. In response the Military Commissions Act was adopted.