Кіріспе

Биофактикалық – тірі объектіні биофакт деп атауға мүмкіндік беретін философиялық ұғым, яғни өмірлік циклы барысында биотехнологиялық араласуларға ұшыраған жартылай табиғи тірі организм, мысалы, трансгендік өсімдіктер немесе клондалған организмдер. Философия, социология және өнер салаларында биофакт, табиғат пен технологиядан құралған адам туралы антропологиялық ұғыммен тығыз байланысты. Биофактикалық термині 2001 жылы неміс философы Николь К. Карафиллис тарапынан философияға неологизм ретінде енгізілді және «артефакт» сөзі мен «био» префиксін біріктіреді. Карафиллистің бір тезисі – тірі организмдердегі техникалық өзгерістер, яғни биофактикалықтың артуы, гибридтік антропологиялық тұжырымдаманы адамның технологиялық өзін-өзі анықтауына қарай ықпалдастырады.

Биофактикалық және гибридтік

Гибридтік адамның табиғи және техникалық есімдерімен гибрид екенін, оларды жеке "Лейб" дизайнерлері ететін антропологиялық фактіні ескереді, бұл феноменологияда адамның денелігінің субъективтілігін білдіретін термин. Ал биофактикалық – гибридтік антропологиялық терминді пайымдайтын эпистемологиялық және онтологиялық термин. Соңғысы объектілер емес, субъектілердің өзін-өзі анықтауымен айналысады. Осылайша, гибридтік – антропологиялық ұғым, әсіресе философиялық мақсаттарда қолданылғанда, ал биофактикалық – эпистемологиялық ұғым. Бұл екі ұғым да адамның өзіндік мақсаттарға сәйкес әрекет ететін, дамитын және шығармашылық қабілеті бар гибридтік табиғатын көрсетеді. Теориялық тұрғыдан алғанда, бұл көзқарас өмірді биологиялық процесс немесе генетикалық кодтың функциясы ретінде ғана емес, кең көлемде түсінуге бағытталған кең тараған тәсіл болып табылады.