Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тарихи қорғаныс орғы
Prehistoric defensive ditch
Devil's Dyke – Англияның Гертфордшир графтығындағы Уитэмпстед ауылының шығысында орналасқан тарихи қорғаныс орғының қалдықтары. Ол ескерткіш ретінде қорғалады. Басқа дереккөздер бұл қандай топырақ жұмыстары болуы мүмкін екендігі туралы нақтырақ мәлімет береді, бұл орғы шамамен 40 гектар жерді алып жатқан оппидумның (ірі темір дәуіріндегі бекінілген елді мекен) бір жағын қорғаған деп санайды. Бұл аймақ Ordnance Survey карталарында "Бельгиялық оппидум" деп белгіленген. Соңғы археологиялық зерттеулер негізгі 'Devil's Dyke' орғысын растағанмен, елді мекен төңірегіндегі қорғаныс орғылары деп есептелген ең терең бөлігі, шындығында, мұндай орғылардың жалғыз бөлігі болды. Сайттың басқа бөліктеріндегі орғылар эрозияға ұшыраған деп ойланған, бірақ сынақтар көрсеткендей, елді мекеннің қалған бөлігін тек орғылармен қорғау мүмкін емес еді, ал орғылар деп саналған жерлер елді мекеннің көп бөлігін қоршаған шағын шекаралар болды, мүмкін малдың қашуын болдырмау үшін, ішкі аумақты шабуылдан қорғаудың орнына. Бүгінде орғының екі бөлігі сақталған. Ауылға жақын батыс бөлігі – Devil's Dyke. Оның ең кең жері 30 метр, ал ең терең жері 12 метрге жетеді. Шығысқа қарайғы кішігірім орғы "The Slad" деп аталады. The Slad-тан оңтүстікке қарай орғының желісін жалғастыратын суарна бар. Devil's Dyke-тен айырмашылығы, Slad жеке меншікте орналасқан және қоғамға қолжетімді емес. Леа өзені елді мекеннің солтүстік жағында қорғаныс кедергісі ретінде қызмет еткен болуы мүмкін.
Devil's Dyke is the remains of a prehistoric defensive ditch which lies at the east side of the village of Wheathampstead, Hertfordshire, England. It is protected as a Scheduled Monument. Other sources are more specific as to what sort of earthwork it may be, suggesting that the dyke protects one side of an oppidum (a large fortified Iron Age settlement) covering about 40 ha. The area is marked as a "Belgic oppidum" on Ordnance Survey maps. Although recent archaeological studies have proven the main 'devil's dyke' ditch, the deepest part of what was assumed to be defensive ditches, around the settlement, was in fact the only part to have such ditches. It was thought that ditches in other parts of the site had been lost to erosion, but tests have shown the rest of the settlement would have been indefensible by ditches alone, and that what had been thought to be ditches were just minor boundaries surrounding the majority of the settlement, perhaps to keep animals from straying outside rather than defending the interior from attack. Today two sections of ditch remain. The western section, adjacent to the village, is the Devil's Dyke. It is around 30 m wide and 12 m deep at its largest. A smaller ditch to the east is known as "The Slad". A moat continues the line of the ditch to the south of The Slad. Unlike Devil's Dyke, the Slad is located on private property, and is not accessible to the public. The River Lea could have served as a defensive barrier on the northern side of the settlement.
Кездесу
Бельгиялық қыш ыдыстар 1970 жылдары Уитхемпстед айналым жолын салу кезінде табылған, ол болжамды оппидумның солтүстік бөлігінен өтіп, Ли өзенін кесіп өтеді. Катувеллауни жиі Бельгиялық Галлиямен байланыстырылады. Бельгиялықтардан бұрынғы керамика да аз мөлшерде кездескен.
Belgic pottery was found in the 1970s during construction of the Wheathampstead by pass which goes through the northern part of the putative oppidum to cross the River Lea. The Catuvellauni are often linked to Belgic Gaul. There was also a smaller amount of pre Belgic pottery.
Сақтау және қол жеткізу
Қонақтар Ібіліс сағасына баруға шақырылады. Сағаның бір кіреберісіндегі тақташада көрсетілгендей, бұл жер 1937 жылы лорд Брокет король Георг VI мен королева Елизаветаның тәж кию рәсіміне орай сыйға берілген. Wheathampstead қорғанының басқа бөліктеріне кіруге болмайды. Historic England мәліметінше, егіс жырту арқылы осы орынға қауіп төнуде. Ол Мұраны қорғау тізіліміне енгізілген.
Visitors are welcome to visit the Devil's Dyke. According to a plaque at one entrance to the dyke, the land was presented by Lord Brocket in 1937 on the occasion of the coronation of King George VI and Queen Elizabeth. Other parts of the Wheathampstead earthwork are not accessible. According to Historic England, there is a risk to the site from arable ploughing. It is included in the Heritage at Risk Register.
Юлий Цезарьмен мүмкін байланысты
Бұл жер Юлий Цезарь б.з.б. 54 жылы Кассивеллаунмен шайқасқан, оның "De Bello Gallico" еңбегінде сипатталған, мықты бекітілген орын болу мүмкіндігін ұсынады. Осы бекіністің басқа да ықтимал орналасқан жерлері бар (мысалы, Равенсбург қамалы, Хекстон), ал тарихи деректер "Ібіліс Дикінің" болжамын нақтылай да, жоққа да шығармайды. Уитампстедке Цезарь шабуыл жасады деген теорияны 1932 жылы осы жерде қазба жұмыстарын жүргізген сэр Мортимер Уилер қолдаған. Дикке кіреберісіндегі тақтада бұл орынның ықтимал екені (сэр Мортимердің пікірінше) көрсетілген, соның салдарынан бұл болжам жиі нақты факт ретінде қайталанады. Алайда, Гертфордширде бірінші ғасырдағы әскери іс-қимылдарды растайтын археологиялық деректер жоқ.
The site is a candidate for the strongly defended place where Julius Caesar fought Cassivellaunus in 54 BC, as described in his firsthand account De Bello Gallico. There are other possible locations for the stronghold (for example, Ravensburgh Castle, Hexton) and the historical evidence neither supports nor disproves the claim of the Devil's Dyke. The theory that Wheathampstead was attacked by Caesar was supported by Sir Mortimer Wheeler, who carried out a 1932 excavation of the site. The sign at the entrance to the Dyke states that it is the probable place (based on the assertions of Sir Mortimer), which has led to the claim often being repeated as an established fact. No archaeological evidence exists of 1st century military activity in Hertfordshire.
Эсекс
Роджер Ноланның (2018) мәліметінше, Лоутон лагері – Devil's Dyke-қа шабуыл жасауға дейін қолданылған бұрынғы әскер орналасқан лагерь.
Loughton Camp, according to Roger Nolan (2018), was the previous marching camp used prior to the presumed assault on Devil's Dyke.
Гертфордшир
Кейбір археологтар, соның ішінде сэр Барри Канлифф, Уитампстед жер жұмысының басқа жергілікті жер жұмыстарымен, әсіресе оңтүстік-батысқа қарай төрт миль қашықтықта орналасқан Бич-Боттом Дайкпен байланысты болғанын ұсынады. Бұл теория Леа өзенінен Вер өзеніне дейін созылған жалғыз қорғаныс құрылысын және мүмкін үлкен қоршалған елді мекенді білдіреді. Бұл бекіністер, Вероламиондағы – кейінірек римдік қала Вероламиумның алдағысы – рулық орталықтарының маңындағы жерлерді белгілеу үшін король Кунобелинмен салынған болуы мүмкін.
Some archaeologists, including Sir Barry Cunliffe, suggest that the Wheathampstead earthwork was connected with other local earthworks, particularly Beech Bottom Dyke, four miles to the south west. This theory implies a single defensive earthwork running from the River Lea to the River Ver, and possibly a large enclosed settlement. The fortifications were probably erected by King Cunobelinus to define areas of land around their tribal centre at Verlamion – the predecessor of the later Roman city of Verulamium.