Кіріспе

Италиялық математик және астроном Джованни Антонио Магини (латынша, Maginus) (13 маусым 1555 – 11 ақпан 1617) – итальяндық астроном, астролог, картограф және математик болған.

Өмір жолы

Ол Падуада дүниеге келді және 1579 жылы Болоньяда философиялық білімін аяқтады. Оның әкесі Падуа азаматы Паскуале Магни болды. 1582 жылы астрономияға өмірін арнап, келесі жылы итальян тіліне аударған «Ephemerides coelestium motuum» атты еңбегін жазды. 1588 жылы Эгнатио Дантидің қайтысынан кейін Болонья университетінің математика кафедрасына Галилео Галилейден бәсекелес ретінде таңдалды. Ол 1617 жылдың 11 ақпанында Болоньяда қайтыс болды.

Оның еңбегі

Магни Коперниктің гелиоцентрлік жүйесіне қарағанда әлемнің геоцентрлік жүйесін қолдады. Маджини басқа планеталардың теориясына қарағанда өз теориясын жасады. Магиниан жүйесі он бір айналмалы сферадан тұрады, ол өзінің *Novæ cœlestium orbium theoricæ congruentes cum observationibus N. Copernici* (Венеция, 1589) еңбегінде сипаттаған. *De Planis Triangulis* (1592) еңбегінде ол геодезия және астрономияда квадранттардың қолданылуын сипаттады. 1592 жылы Маджини *Tabula tetragonica* еңбегін жариялады, ал 1606 жылы өте дәл тригонометриялық кестелерді жасады. Сонымен қатар, ол сфераның геометриясы және тригонометрияның қолданылуы бойынша жұмыс істеді, осы мақсатта есептеу құралдарын ойлап тапты. Ол сондай-ақ айналар мәселесін зерттеді және дөңгелек айналар теориясын жариялады. Птолемейдің *Географиясы* (Венеция, 1596) еңбегіне түсіндірме жариялады. Картограф ретінде оның өмірлік жұмысы – *Italia* немесе *Atlante geografico d'Italia* (Италияның географиялық атласы) дайындау болды, оны Маджинидің ұлы 1620 жылы, оның өлімінен кейін басып шығарды. Бұл атласқа Италияның әр айманының карталары, нақты номенклатурасы және тарихи жазбалары енуі тиіс болды. Масштабты жобаның өндірісі (1594 жылы басталды) қымбатқа түсті, сондықтан Маджини оны қаржыландыру үшін түрлі қосымша лауазымдарға ие болды, соның ішінде өнер мен ғылымның көрнекті меценаты Гонзага әулетінің Винченцо I ұлдарына математикадан сабақ берді. Ол сондай-ақ сарай астрологы қызметін атқарды. Мантуя герцогы, атласқа арналған, Италияның түрлі мемлекеттерінің карталарын Маджиниге жеткізуге көмектесті. Мессина және Генуя үкіметтері де осы жобаға Маджиниге қаржылай көмек көрсетті. Маджини өзі карта жасаған жоқ. Ол сонымен қатар бүгінде псевдонауқа жатқызылатын салалармен де айналысты. Астрологияның жақтасы болған ол, *De astrologica ratione* (1607) еңбегінде медицинада оның қолданылуын қорғады. Маджини Валентин Найбодпен тығыз байланыста болды және осы кітапта Найбодтың аяқталмаған қолжазбасы *Claudii Ptolemaei Quadripartitae Constructionis Apotelesmata Commentarius novus et Eiusdem Conversio nova*-дан *De annui temporis mensura in Directionibus* және *De Directionibus* жариялады. Ол сондай-ақ метопоскопияға қызығушылық танытты. Тихо Браге, Клавий, Абрахам Ортелиус және Иоганн Кеплермен хат алмасып жүрді. Оның хаттарын 1886 жылы Антонио Фаваро редакциялады. Айдағы Магинус кратері оның құрметіне аталған. Ұлыбританиялық бағдарламалық қамтамасыз ету компаниясы өз атауын оның құрметіне аталған Магинус кратерінен алған.