Кіріспе

Австралиялық саясаткер Ричард Робсон (15 наурыз 1867 – 30 қараша 1928) – Батыс Австралия заң шығарушы жиналысының депутаты. Ол сол кездегі үкіметке қатысты негіссіз сыбайлас жемқорлық айыптаулары жасағаннан кейін 1900 жылы отставкаға кетті.

Ерте өмір

Ричард Робсон 1867 жылдың 15 наурызында Англияның Нортумберленд графтығындағы Тайнемут қаласында дүниеге келген. Ол Лондонның Милл-Хилл мектебінде білім алған. 1887 жылы Батыс Австралияға эмиграциялап, 1890 жылға дейін Мурчисон аймағында малшы (жакару) болып жұмыс істеді. 1895 жылға қарай ол Джералдтон қаласында комиссиялық сауда және кен агенті болып жұмыс істеді. Сол жылы Клара Хоскенге үйленді, олардың бес баласы болды. 1898 жылы ол Джералдтон сауда палатасының вице-президенті қызметін атқарды.

Саяси өмір

1899 жылдың 12 шілдесінде Робсон Джордж Симпсонның (банкрот деп жарияланған) мәжбүрлі түрде отставкаға кетуіне байланысты туындаған қосымша сайлауда Джеральдтон округінен Заңнамалық Ассамблеяға сайланды. 1900 жылдың ақпан айында “Geraldton Advertiser” газеті Робсонның сайлаушылар жиналысында сөйлеген сөзі туралы хабарлады. Робсон парламентте парақорлық пен сыбайлас жемқорлықтың кең таралғанын, Форрест үкіметінің “сыбайлас жемқорлыққа толы” екенін, ал бірнеше депутаттың “көрінетін табысы жоқ” екенін, себебі олар үкіметтің билікте қалуын қалаған қаржыгерлер тобынан жалақы алғанын мәлімдеді. Бұл айыптауларды 23 мамырда Ассамблеяның келесі отырысында Фредерик Мурхед көтерді. Премьер-министр Джон Форрест Робсонның мәлімдемелерінен қатты ренжіді, бұл айыптаулар оның жеке ар-намысы мен адалдығына нұқсан келтіргенін мәлімдеді және оларды дәлелдеуді немесе кері қайтаруды талап етті. Содан кейін Ассамблея 29 мамырда Робсонның, үйге келмей, мәлімдемелерін түсіндіруі үшін қатысуын шешті. Робсон сол күні қатысып, сөз сөйледі, онда ол ешбір депутаттың беделіне шабуыл жасамағанын, ал өзінің мәлімдемелері үшін тек өкілдік ететін адамдарына ғана жауапты екенін айтты. Содан кейін ол өзінің талаптарын тексеру үшін тәуелсіз комиссия құру туралы ұсыныс жасады. Келесі күні Ассамблея Робсонның айыптауларының шындығында “депутаттардың ар-намысына тиетінін” анықтады. Содан кейін Робсонның айыптауларының шындығын тексеру үшін арнайы комитет тағайындалды. Комитет маусым айының басында жиналып, Робсонды және бірнеше куәгерлерді тыңдады. Робсон “көрінетін табысы жоқ” бес депутатты атады, ал Форрест Робсонның адвокаттарымен сұраққа тартылды, бірақ үш үкіметтік қамшының бірі Корнтвейт Расонның министрлердің жалақысынан жәрдемақы алатыны болмаса, жаңа ештеңе шықпады. Робсонның қорғанысы оның сыбайлас жемқорлық туралы айыптаулары жеке тұлғаларға қатысты айыптаулар ретінде емес, жалпы басқарудағы бұзушылықтар мен жақсы үкімет принциптерін ескермеу туралы айыптаулар ретінде түсіндірілуі керек екенін көрсетті. 13 маусымда ұсынылған арнайы комитеттің есебі Робсонның мәлімдемелері депутаттардың беделіне нұқсан келтіргенін көрсетті және айтылған сыбайлас жемқорлықтың ешқандай дәлелі табылмады. Робсонның қорғанысының дұрыстығы мәселесі Ассамблеяның қарауына қалды. Комитет есебін ұсынғаннан кейін Чарльз Моран келесі күні Робсонды “қайтарымсыз айыптаудан” бас тартпаса, спикердің Робсонды айыптауы керек екенін мәлімдеді. Содан кейін Робсон айыптауды кері қайтарды, палатаға және өз мәлімдемелерінен зардап шеккен кез келген адамнан кешірім сұрады және Заңнамалық Ассамблея депутаты қызметінен кетті. Келесі күні оппозиция жетекшісі Джордж Лик Робсонның жеке азамат ретінде Ассамблеяға жазған хатын оқыды. Онда Робсон депутаттардың көзге көрінетін табысы жоқ екеніне сілтеме жасағаны үшін өкініш білдірді, бірақ “Үкімет шіріген және сыбайлас жемқор екенін айтуымды ақтадым, және мен бұл мәлімдемемнен бас тартқан жоқпын” деп қосты. Содан кейін Ассамблея Робсонның пікірлерінің “парламенттік ережелерді өрескел бұзу” екенін шешті, бірақ ол мәлімдемелерін кері қайтарып, кешірім сұрағандықтан және отставкаға кеткендіктен, одан әрі шаралар қабылданбайды. Робсонның пікірлері парламенттік ережелерді бұзды деген мәлімдеме дұрыс емес, өйткені оның пікірлері парламенттен тыс жерде айтылды, сондықтан парламенттік ережелердің қорғауында емес еді. Ол өзін жамандаған деп санаған депутаттардан сотқа шағымдануы мүмкін еді, бірақ бұл шара ешқандай кезеңде қарастырылмаған сияқты.

Кейінгі өмірі

1900 жылы Робсон Екінші Бур соғысына қатысты. Капитан шенімен ол Австралияның атты жаяу әскерінің алғашқы жасағын басқарды. Соғыс аяқталғаннан кейін ол Оңтүстік Африкада Стандартон ауданында Оңтүстік Африка полициясының командирі болып қалды. Королеваның медалімен (үш таспасы бар) марапатталған ол 1901 жылдан 1907 жылға дейін Бетел ауданында әділет судьясы қызметін атқарды. 1907 жылы Робсон Англияға оралып, Ньюкасл қаласына қоныс аударды, онда ағасымен бірлесіп, көшіру және жиһаз жасаумен айналысты. Кейіннен ол "Робсон және Ұлдары" ЖШС директоры болды. Ол 1928 жылғы 30 қарашада Австралияға жол тартқанда теңізде қайтыс болды.