Кіріспе

Арыстанбасты алтын балық – әшекей алтын балықтың бір түрі. Бұл балық ранчудың алдағысы.

Сипаттама

Арыстанбастың үлкен шапаны немесе бас өсірісі және майлы жақтары олардың сыртқы келбетін ит балаларына ұқсатады. "Вен" (бас өсірісін білдіретін қытай термині) балықтың басын, жақтарын және жақшаларын толық жабады. Сонымен қатар, арыстанбастың денесі қысқа, бірақ терең, ал құйрығы салыстырмалы түрде түзу болады. Дәстүрлі арыстанбастың құйрығы толық бөлінген, ішінара бөлінген немесе желбезекпен жалғасқан болуы мүмкін. Құйрық, денемен қосылатын құйрық тұяғына (caudal peduncle) дененің тік сызығына жақын бұрышта орналасуы керек. Құйрық тұяғы кең болуы тиіс, бұл балық жүзгенде құйрықтың кеңейіп ашылуына мүмкіндік береді. Арыстанбастың арқасы кең, бұл жидек тәрізді шапанды ұстап тұруға көмектеседі. Шапанның дамуы әртүрлі болуы мүмкін, бірақ еркектерде жақсы көрінеді. Жастарда шапанның қалыптасуына әдетте бір жыл уақыт керек. Ересек еркек арыстанбастар шапанның бөліктерін мерзімік түсіреді. Арыстанбастардың ұзындығы 15 см-ге дейін жетеді (қанаттарын қоса есептегенде) және металл, перленді немесе матовый қабыршақтары болуы мүмкін. Олар қызыл, ақ, қызыл-ақ, көк, қара, қара-ақ, қара-қызыл, табиғи және шоколад түстерінде кездеседі. Арыстанбастарды Ранхуспен будандастыру арқылы Арыстанчу (Lionchu) ұрпағын алуға болады.

Шығу тегі

Арыстанбасты иттер Қытайда мифтік қытай арыстан итінің (жапон аңыздарында шиши) бейнесін жасау үшін селекцияланды. Олар 17-18 ғасырларда Қытайдан Жапонияға әкелінді. Жапондықтар арыстанбастың арқа пішінін дөңгелектеу, құйрығын өзгертіп, басындағы шошақтың мөлшерін кішірейте отырып, оларды өсірді.