Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Инду және будда мифологиялық жаратылыс
Hindu and Buddhist mythological creature
the Hindu and Buddhist mythological creature
Киннара (санскрит: Kiṃnara) – инду және будда мифологиясындағы жаратылыс. Олар жартылай адам, жартылай құс ретінде сипатталады және музыка мен махаббатпен тығыз байланысты. Гималай тауларынан келген деп саналады, олар қиындық пен қауіп кезінде адамдардың қауіпсіздігін қорғайды. Бұрынғы үнді аспаптарының бірі – кинари вина деп аталады. Олардың мінез-қалпы "Махабхарата" кітабының "Ади Парва" бөлімінде де нақты көрсетілген:
A kinnara (Sanskrit: Kiṃnara) is a creature from Hindu and Buddhist mythology. They are described as part human and part bird, and have a strong association with music and love. Believed to come from the Himalayas, they often watch over the well being of humans in times of trouble or danger. An ancient Indian string instrument is known as the Kinnari vina. Their character is also clarified in the Adi Parva of the Mahabharata, where they say:
«Біз мәңгілік сүйіктілерміз, ешқашан айырылыспаймыз. Біз мәңгілік күйеу мен әйелміз, ешқашан ана мен әке бола алмаймыз. Біздің қолымызда бала жоқ. Біз құшақтасып тұратын сүйіктілерміз. Біздің арамызда сүйіспеншілік іздейтін үшінші жандарға жол бермейміз. Өміріміз – мәңгілік ләззатқа толы. Олар буддалық мәтіндердің көптеген нұсқаларында, соның ішінде Джатака ертегілерінде және Лотос Сутрасында кездеседі. Оңтүстік-Шығыс Азия будда мифологиясында киннарилер, киннаралардың әйел аналогы, жартылай құс, жартылай әйел жаратылыс ретінде бейнеленеді. Мифтік Химавантада мекендейтін көптеген жаратылыстардың бірі – кинаридің басы, денесі және қолы әйелдікі, ал қанаттары, құйрығы және аяқтары – аққуға ұқсайды. Олар би, ән және поэзиясымен танымал, сонымен қатар әйелдердің сұлулығының, әдемілігінің және жетістіктерінің дәстүрлі символы болып табылады. Эдвард Х. Шафер Шығыс Азия діни өнерінде кинараның кейде жартылай адам, жартылай құс гибриді Калавинкамен шатастырылатынын, бірақ екеуінің де әр түрлі және байланыссыз екенін айтады.»
We are everlasting lover and beloved. We never separate. We are eternally husband and wife; never do we become mother and father. No offspring is seen in our lap. We are lover and beloved ever embracing. In between us we do not permit any third creature demanding affection. Our life is a life of perpetual pleasures. They are featured in a number of Buddhist texts, including the Jataka tales and Lotus Sutra. In Southeast Asian Buddhist mythology, kinnaris, the female counterpart of kinnaras, are depicted as half bird, half woman creatures. One of the many creatures that inhabit the mythical Himavanta, kinnaris have the head, torso, and arms of a woman and the wings, tail and feet of a swan. They are renowned for their dance, song and poetry, and are a traditional symbol of feminine beauty, grace and accomplishment. Edward H. Schafer notes that in East Asian religious art, the kinnara is often confused with the Kalaviṅka, which is also a half human, half bird hybrid creature, but that the two are actually distinct and unrelated.
Бірма
Бірма (Мьянма) елiнде кинараларды кинная немесе кинная ( ) деп атайды. Әйел кинараларды кинайи немесе кинайи ( ) деп атайды. Шан тілінде олар тиісінше және деп аталады. Бірмалық буддистер Будданың өткен 136 жануарлық өмірінің төртеуі кинара болған деп сендіреді. Киннари – Будданың табанындағы 108 белгінің бірі. Бірма суретінде кинарилер көкірек жабынмен бейнеленеді. Мьянма академиясының жүлдесінің иегеріне арналған мүсіні кинари бейнесінде жасалған. Киннара мен Киннари жұбы Каренни халқының символы саналады.
In Burma (Myanmar), kinnara are called keinnaya or kinnaya ( ). Female kinnara are called keinnayi or kinnayi ( ). In Shan, they are and respectively. Burmese Buddhists believe that out of the 136 past animal lives of Buddha, four were kinnara. The kinnari is also one of the 108 symbols on the footprint of Buddha. In Burmese art, kinnari are depicted with covered breasts. The Myanmar Academy Awards statue for Academy Award winners is of a kinnari. The kinnara and kinnari couple is considered the symbol of the Karenni people.
Қазақстан
Камбоджада кинарлар кхмер тілінде кнар (កិន្នរ, កិន្នរា; немесе) деп аталады. Әйелдерге қатысты киннари (កិន្នរី; ) кембоджалық өнер мен әдебиетте ерлерге қарағанда жиі бейнеленеді. Олар көбінесе Аңкордан кейінгі архитектураның бағаналарын тіреу үшін жасалған мүсіндерге қашалған. Киннарилер сұлулықтың символы саналады және шебер бишілер болып табылады. Кенорей – Камбоджа Корольдік балетінің репертуарындағы кейіпкер архетипі, олар қатты қызығушылық тудыратын, көңіл көшіретін топтар ретінде бейнеленеді. "Робам Кенорей" атты классикалық биде киннарилер лотос тоғанында ойнап жүргендей көрсетіледі.
In Cambodia, the kinnaras are known in the Khmer language as kenar (កិន្នរ, កិន្នរា; or ). The female counterpart, the kinnari (កិន្នរី; ), are depicted in Cambodian art and literature more often than the male counterparts. They are commonly seen carved into support figurines for the columns of post Angkorian architecture. Kinnari are considered symbols of beauty and are skilled dancers. The Kenorei is a character archetype in the repertoire of the Royal Ballet of Cambodia, appearing as mischievous groups that have a strong allurement. A classical dance titled Robam Kenorei depicts kinnaris playing in a lotus pond.
Қытай
Джинналалуо (сонымен қатар кимнара, фейрен және йешен деп те аталады) – будда мифологиясында кездесетін, адам денесі мен жануар басы бар құдайлық жаратылыстар. Бұл жандар адам денесіне ұқсас, көбінесе жылқы немесе құс басымен бейнеленеді. Бодх-Гая мүсіндеріндегі ат басты Якша бейнесі болғанымен, Джатака оны жартылай құдай ретінде көрсетеді, сондықтан ол киннари болып саналады. Джатакалар бойынша, киннаралар – нұрлы жандар, өзара махаббат пен адалдықпен жұп болып тіршілік етеді. Чанда киннара Джатакасында киннаридің жаралы күйеуіне деген шексіз құрметі Индраны оны емдеу үшін шақырады. Киннаралар ұзақ өмір сүруімен белгілі. Джатакаларда киннаралар күнәсіз және зиянсыз, құстар сияқты секіріп, музыка мен әнге құмар, әйелдер барабан тартып, еркектер лютняда ойнайды деп сипатталған. Мұндай зиянсыз жандар "Джатака №481" бойынша ұсталып, қозғауылға жабылып, патшаларға қызықтыру үшін ұсынылған. "Джатака №504" кінаралар класының өмірбаянын келтіреді, онда олар жабайы жануарлардың өзімізді қалай қарастыратынын, аңшылардың бізді әлі де гоблиндер деп атайтынын айтады. Киннаралар ән шырқап, сыбызғы тартып, дене қозғалыстарымен билей алады. Калидасаның "Кумра Самбхава" еңбегінде олар Гималай тауларында мекендейтіндіктерін көрсетеді. Киннаралар Пандарака, Трикутака, Малангири, Кандапаббата және Гандамандана (Жатака № 485) төбелерінде де өмір сүрген. Олар мейірімділікке толы, ал "Джатака № 540" орманға кеткен ата-анасының баласына күтім жасаған киннаралар туралы айтады. Дегенмен, олар ерекше жануарлар ретінде қаралып, аңғарылып, ұсталып, патшаларға көңіл көтеру үшін ұсынылған. Гүлдер олардың киімдерін құрады. Олардың тағамы гүл тозаңы, ал косметикасы гүлдің хош иісінен жасалған. Сари ғибадатханасының киннара-киннари бас-рельефтері ерекше, онда киннаралар құстар қанаттары арқаларына бекітілген аспан жандары ретінде бейнеленген, бұл бейне періштелердің танымал суретіне өте ұқсас. Боробудурдың бас-рельефінде әйгілі киннари Манохараның тарихы бейнеленген.
The jinnalaluo (also called kimnaras, feiren, and yeishen) were divine creatures with human bodies and animal's heads that were featured in Buddhist mythology. These beings resemble human bodies and have the heads of animals, most notably horses or birds. The figure of Yaksha with a horse head illustrated in Bodh Gaya sculptures in however a kinnari as the Jataka illustrating it treats her as a demi god. According to the Jatakas, kinnaras are fairies and are shown as going in pairs noted for mutual love and devotion. In the Chanda kinnara Jataka the devotion of the Kinnarai to her wounded kinnara husband brings Indra on the scene to cure him from the wound. The kinnaras are noted for their long life. The Jatakas describe the kinnaras as innocent and harmless, hop like birds, are fond of music and song, and with the female beating a drum and male playing on lute. Such harmless creatures are described in Jataka No.481 as being caught, put into cages, and thus presented to kings for their delight. In Jataka No.504, we have the autobiography of a kinnara who describes the kinnara class as human like the wild things deem us; huntsmen call us goblins still. The kinnaras can sing, play the flute and dance with soft movements of the body. Kalidasa in his Kumara Sambhava describes them as dwelling in the Himalayas. kinnaras lived also over the hills of Pandaraka, Trikutaka, Mallangiri, Candapabbata, and Gandhamandana (Jataka No. 485). They were tender hearted and Jataka No. 540 refers to the story of the kinnaras nursing a human baby whose parents have gone away to the woods. Yet, we find that they were looked upon as queer animals and were hunted, captured and presented to the kings as entertainment. Flowers formed their dress. Their food was flower pollen and their cosmetics were made of flower perfumes. A pair of Kinnara Kinnari bas reliefs of Sari temple is unique, depicting Kinnara as celestial humans with birds' wings attached to their backs, very similar to popular image of angels. There are bas relief in Borobudur depicting the story of the famous kinnari, Manohara.
Филиппин
Филиппинде колониялық дәуірге дейін Кинара немесе Кинари – андрогин сұлулықтың, ғашықтың адалдығының, көктес сұлулықтың және жақын жанына деген өлмейтін сезімнің символы. Осы дүниеден тыс сұлулықты бейнелейтін колониялық дәуірге дейінгі алтын заттар табылды. 1981 жыл шамасында Суригаода Кинаридің алтын бейнесі қазылып алынды. Бұл алтын артефакт әйелдік сұлулықты символдайды, себебі ол жартылай әйел, жартылай құс, сонымен қатар ізгілік пен жетістікті білдіретіндіктен діни мағынаға ие.
In the pre colonial Philippines, the Kinnara or Kinnari are symbolic of androgynous beauty and of a lover's devotion, ethereal beauty, and one's undying devotion towards a lover. Pre colonial gold pieces have been found depicting such otherworldly beauty. A golden image of Kinnari was excavated in Surigao at around 1981. It is a gold artefact that symbolises the feminine beauty for it is a half woman, half bird, and a religious significance for it encapsulates grace and accomplishment.
Тайланд
Киннари (กินรี), әдетте «киннари» деп жазылады, тай әдебиетінде Үндістаннан шыққан, бірақ тайлық ойлау жүйесіне бейімделіп өзгертілген. Тай киннарисы періштедей киім киген жас әйел ретінде бейнеленеді. Денесінің төменгі жағы құсқа ұқсас, оның арқасында ол адам және мистикалық әлемдер арасында ұша алады. Тай өнеріндегі киннариның ең танымал бейнесі, мүмкін, Бангкоктағы Ват Пхра Каевті әсемдеген алтын киннари мүсіндері – олар жартылай қыз, жартылай қаз бейнесін көрсетеді. Таиландтағы ең әйгілі киннари – Манора (Манохарадан туындаған) есімді кейіпкер, ол шамамен 1450-1470 жылдар аралығында Чиангмайлық буддалық монах және дана адам жазған «Паннас Джатака» пали жинағындағы әңгімелердің біріндегі басты рөлде. Бұл Будданың бұрынғы өмірінің 50 хикаясынан тұратын жинақ, буддистер оны Джатака деп біледі. Манора туралы нақты хикая Судхана Джатака деп аталды, ол әңгіменің батыры және Манораның күйеуі болған Судхана ханзадасының атымен аталды.
The kinnari (กินรี), usually spelt 'kinnaree' as noted below, in Thai literature originates from India, but was modified to fit in with the Thai way of thinking. The Thai kinnari is depicted as a young woman wearing an angel like costume. The lower part of the body is similar to a bird, and should enable her to fly between the human and the mystical worlds. The most popular portrayal of kinnaree in Thai art probably the golden figures of kinnaree adorned the Wat Phra Kaew in Bangkok, which describe a half maiden, half goose figure. The most famous kinnari in Thailand is the figure known as Manora (derived from Manohara), a heroine in one of the stories collected in "Pannas Jataka" a Pali tome written by a Chiang Mai Buddhist monk and sage around AD 1450–1470. This is supposed to be a collection of 50 stories of the past lives of the Buddha, known to Buddhists as the Jataka. The specific tale about Manora the kinnaree was called Sudhana Jataka, after Prince Sudhana, the bodhisattva who was also the hero of the story and the husband of Manora.
Тибет
Тибетте кинара Миамчи немесе "шанг-шанг" (санскрит: цивацивака) деп аталады. Бұл химера тек қана басымен немесе қолдарымен қоса бүкіл адам денесі және қанатты құстың төменгі жағымен бейнеленеді. Нингма Мантраяна Махаёга Будда Дармасы дәстүрлерінде шан-шан "ағартудың іс-қимылын" (вили: фрин лас) символдайды. Шан-шан – әсем әнші, көбінесе иконографиялық бейнелеулерде дабылмен көрсетіледі. Бұл – ауызша хабарламаның белгісі болып табылатын сөздермен ойын жасау: "шанг" Гималайдың жергілікті дәстүрлерінде дабыл немесе гонг сияқты ритуалдық музыкалық аспап. Шан-шан кейде Гаруда патшасы ретінде бейнеленеді.
In Tibet, the kinnara is known as the Miamchi or 'shang shang' (Sanskrit: civacivaka). This chimera is depicted either with just the head or including the whole torso of a human including the arms with the lower body as that of a winged bird. In Nyingma Mantrayana traditions of Mahayoga Buddhadharma, the shang shang symbolises 'enlightened activity' (Wylie: phrin las). The shang shang is a celestial musician, and is often iconographically depicted with cymbals. A homonymic play on words is evident which is a marker of oral lore: the 'shang' is a cymbal or gong like ritual instrument in the indigenous traditions of the Himalaya. The shang shang is sometimes depicted as the king of the Garuda.