Кіріспе

Густаф Виллем, Барон ван Имхофф (8 тамыз 1705 – 1 қараша 1750) – Голландияның Шығыс Үндістан компаниясының (VOC) голланд колониялық әкімшісі. Ол 1736 жылдан 1740 жылға дейін Цейлон губернаторы, ал 1743 жылдан 1750 жылы Истана Сипанаста қайтыс болғанға дейін Голландиялық Шығыс Үндістанның генерал-губернаторы қызметін атқарды.

Алғашқы жылдар

Ван Имхофф Нюрнбергтегі Имхофф әулетінің Шығыс Фризия тармағында дүниеге келген. Оның әкесі, Вильгельм Генрих Фрайхер фон Имхофф, Голландия шекарасынан бірнеше шақырым қашықтықтағы Германияның солтүстік-батысында орналасқан Лир қаласынан шыққан. 1725 жылы Ван Имхофф Голландияның Шығыс Үндістан компаниясының Батавияда (қазіргі Джакарта) қызметіне қабылданды, ол кезде ол Голландияның Шығыс Индиясының отарлық астанасы болған. Ван Имхофф компания ішінде бірнеше рет жоғары лауазымға көтерілді, содан кейін 1736 жылдың 23 шілдесінде Цейлонның (қазіргі Шри-Ланка) колониялық губернаторы болып тағайындалды.

Сейлон

Ван Имхоффтың Цейлон губернаторы лауазымы бұрынғы әкімшілікке тән хаосты тоқтатты. Ол Канди патшасы Вира Нарендра Синхамен құрылысшыл қарым-қатынас орнатты. Король Нарендра Мадурайдың (Тамил Наду, Үндістан) тамил ханшайымына үйленген, ал ханшайымның күйеуінің інісі Шри Виджая Раджасинха 1739 жылғы 24 мамырда Нарендраның қайтысынан кейін оның орнына отырды. Шри Виджая Раджасинха сингальдарға қарағанда тамилге жақын болды (сингальдар – Цейлонның басым этникалық тобы). Ван Имхофф бұл патшалық мұрагерлікке алаңдады, себебі Цейлон тамилдары (патша Шри Виджая Раджасинха тұсында) мен Оңтүстік Үндістан тамилдары арасындағы жақын байланыс Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясының коммерциялық монополиясына қауіп келтіретіндей болды. Ван Имхофф өз хаттарында сингаль халқының үнді тамилдарына деген мақтанды көзқарасын ескере отырып, мұндай патшаны қабылдағанына таңғалатынын білдірді. Дегенмен, Ван Имхофф оқиғалардың бұл өрбуінен қызықты мүмкіндік көріп, Он жеті лордқа (VOC директорлары, Heeren XVII) Цейлон патшалығын екіге бөлуді ұсынды. Олар бұл ұсынысты қабылдамады, өйткені соғыс тым қымбат деп есептелді. Дәмдік өсімдіктердің табысты өндірісіне қарамастан, колония әрқашан тапшылықта болды, себебі оның табысы колонияның өзіне емес, жалпы VOC-қа бөлінді. Бұл тәжірибе губернаторлардың басқа колониялардағыдай, ысырапшылдыққа салынуына жол бермеді.

Траванкор Голландия соғысы

1739 жылдың қаңтарында Имхофф Үндістанның оңтүстік-батыс жағалауындағы Кочин портына, Батавиядағы VOC губернаторларына Голландия Малабарының жағдайы туралы есеп дайындау мақсатымен сапарлады. Ол Траванкор махараджасы Мартханда Варманың кеңею саясаты аймақтағы VOC билігіне қатер төндіретінін анықтады және жергілікті Малабар билеушілері VOC-пен жасасқан сауда шартындағы міндеттемелерін орындауын қамтамасыз ету үшін күш қолдануға бейімділік танытты. Имхофф Мартханда Вармадан Қаямқұлам патшалығын бұрынғы билеушісіне қайтаруды талап етті, әйтпесе Траванкорға шабуыл жасайтынын ескертті. Мартханда Варма оның патшалығына жіберілген голланд әскерлерін жеңіске ұшырататынын мәлімдеді, тіпті Еуропаға шабуыл жасауды қарастырып жатқанын айтты. Малабар жағалауындағы ахуал Траванкор-Голландия соғысына алып келді, бұл Батавиядағы голланд үкіметінен рұқсатсыз туған қақтығыс еді. 1741 жылғы Колачел шайқасында голландтар жеңіліске ұшырады, осыдан кейін оқиғалар тізбегі 1753 жылғы Мавеликара шартына әкеп соқты, оған сәйкес екі тарап та бейбіт қатар өмір сүруге келісті.

Батавия

1740 жылдың 12 наурызында Виллем Мориц Брюинник Ван Имхоффты Цейлонның губернаторы ретінде алмастырды, ал Имхофф Батавияға оралды, ол қиын жағдайда еді. Бұрынғы генерал-губернатор Адриаан Валькениер Батавия маңындағы қытай халқының тым көп өскенін санады. Оның жұмыссыз халқты Цейлонға және Оңтүстік Африкадағы Кап колониясына көшіру жоспары сәтсіз аяқталды, себебі голландтардың қытайларды теңізге тастауды жоспарлап отырғаны туралы қауесет VOC-ке қарсы көтеріліске әкелді, онда 50 голланд сарбазы қаза тапты. Валькениер 1740 жылдың 9 қазанында қарсы шабуыл жасап, көтерілісшілерді бақылауға алуға тырысты. Бірақ жағдай тез нашарлап, 11 қазанда жарияланған кешірімге қарамастан, 1740 жылғы Батавия қырғыны бірнеше күнге созылып, көбінесе қытай тұрғындарының 5000-ден 10000-ға дейін қаза табуына әкелді. Ван Имхофф осы қатыгез саясатқа қарсы болды, нәтижесінде ол тұтқындалды және Голландия Республикасына қайтарылып жіберілді. Бірақ ол келген соң, Он жеті лорд оны Голландтік Шығыс Үндістанның генерал-губернаторы етіп тағайындап, Батавияға қайтарды. Батавияға жолда Ван Имхофф Кап колониясындағы голландтық поселенісіне барды, онда голланд қоныс салушылардың ішкі аймаққа тереңірек еніп, VOC-пен байланысын үзіп жатқанын көрді. Ван Имхофф колониядағы білім беруді және протестанттық шіркеудің жұмысын жақсартуды ұсынды. 1743 жылдың мамырында Ван Имхофф Батавиядағы өкілеттігін бастады, ол соғыс кезінде болды. Явандық княздар Валькениердің әрекеттерінен кейін туған хаосты пайдаланып, VOC-ке қарсы соғыс бастады. Ван Имхофф бейбітшілікті қайта орнатып, бірнеше реформалар жасады. Ол латын мектебін құрды, Голландтік Шығыс Үндістандағы алғашқы почта бөлімдерін ашты, аурухана салды және газет шығарды. Ол Буйтенцорг қаласын құрып, опиум саудасын тоқтатты. 1746 жылы Имхофф компанияның мүлкін тексеру үшін Яваға сапар шегіп, бірнеше институционалдық реформалар туралы шешім қабылдады. Ван Имхоффтың билік ету кезеңі де апаттармен белгіленді. "Хофвеген" кемесіне шартсыз нөсер жауып, Батавия портында алты тонна күміспен бірге жарылды, оның құны шамамен 600 000 голланд флориніне бағаланды. Нәтижесінде Ван Имхоффтың прогрессивті саясаты оған көптеген жауларды әкелді. Ван Имхоффтың дипломатиялық шеберлігінің жетіспеуі және жергілікті әдет-ғұрыптарға құрметсіздігі колонияның үшінші явандық мұрагерлік соғысына тартылуына себеп болды. Жаулары оны қиын жағдайға түсірді, Ван Имхофф лауазымынан кетуді қалады, бірақ VOC оған рұқсат бермеді. Ван Имхофф 1750 жылы қайтыс болғанға дейін қызметте болуға мәжбүр болды, өйткені көптеген жұмыстары бекер жасалғанына сенді. Батавияда болған кезінде Ван Имхофф тарихи губернатордың резиденциясында тұрды. Алғашқы 18 ғасыр ғимараты Токо Мерах ретінде қайта жаңартылды.