Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гренен – Ютландияның бас мүйісі (Skagen Odde) Skagen қаласының солтүстігінде орналасқан ұзын құмды тіл.
Grenen is a long sandbar spit at Skagen Odde (the headland of Jutland), north of the town of Skagen.
Шолу
Гренен (Бөлім) құрлықтан созылып шыққан ағаш бұтағына ұқсағандықтан осылай аталған. Гренен жағажайы 1875 жылдан 19 ғасырдың соңына дейін әр жазда жиналатын Скаген суретшілерінің көптеген туындыларында бейнеленген. Аймақта Скаген Одде табиғат орталығы да орналасқан, оны Йорн Утзон жобалаған. Спиттің ұшына жақын жерде екі шағын мұражай бар: Скаген бункер мұражайы және Грененс Кунстмузеюмі. Данияның 40-шы ұлттық тас жолы Грененде аяқталады, және ол елдегі ең танымал туристік орындардың бірі болып саналады, жыл сайын шамамен 2 миллион адам келеді.
Grenen (The Branch) was named for its shape like a tree branch, reaching out from the mainland. The beach of Grenen appears in many of the works of the Skagen Painters, a community that gathered there every summer between 1875 and the end of the 19th century. The area is also home to the Skagen Odde Nature Centre, designed by Jørn Utzon. Near the tip of the spit are two small museums: Skagen Bunker Museum and Grenens Kunstmuseum. Danish national road 40 terminates at Grenen, and it is one of the most popular tourist destinations in the country, with approximately 2 million visitors each year.
Табиғат
Гренен Скагеррак (Солтүстік теңізінің бөлігі) және Категат теңізінің арасындағы қиылысқан жерді белгілейді, ал толқындардың күшті соқтығысуы нәтижесінде шығысқа қарай созылатын, су астында және үстінде 4 шақырымдық қисық құм сілкінісі пайда болды. Риф әлі де өркендеп келеді және соңғы ғасырда Швецияға қарай солтүстік-шығысқа қарай шамамен 1 шақырымға өсті, осының салдарынан орташа жылдық өсу жылдамдығы 10 метр шамасында. Өте күшті ағыстардың болуына байланысты, онда жүзу қауіпті және Гренен төңірегіндегі суларда жүзуге тыйым салынған. Грененді қоршаған аймақ – Даниядағы ең көп түрлі құстарды байқаған жер. Құстарды бақылаушылар оны Солтүстік Еуропадағы көктемгі көші-қон кезінде жыртқыш құстарды бақылау үшін ең қолайлы орын деп санайды. Құстар көбінесе Швециядағы Бохусленге теңізден өту алдында мұнда жиналады. Гренен маңында оңтүстік-шығыстан жел соққанда көшіп бара жатқан құстардың саны артады. Егер жел оңтүстік-батыстан соқса, көптеген құстар Фюн және Зеландия арқылы өтуді жөн көреді. 2005 жылдан бері жыл сайын Скаген құстар фестивалі өткізіліп келеді, оған мыңнан астам қатысушы мен қонақ келеді. Гренен сонымен қатар Данияда теңіз сүтқоректілерін бақылауға ең қолайлы орындардың бірі болып табылады. Дельфиндер мен қарапайым теңіз түлкілері мұнда жиі кездеседі, ал күлгін теңіз түлкілерін жыл бойы көруге болады. Аймақ көптеген құстарды бақылаушыларды бинокльмен тартады, сондықтан Грененде киттерді де көруге болады. Ең көп кездесетін түрлері – дельфиндер (әсіресе ақтісті дельфиндер), солтүстік минк киті және касатка. Грененнен морж, капоттық түлен және басқа да экзотикалық жануарлар туралы шашыраңқы хабарлар түскен. Ғалымдар Грененді жаңа жерлердің пайда болуы мен ботаниканы зертханасы ретінде қарастырады, себебі мұнда үнемі жаңа жерлер қалыптасып, пішіні өзгеріп, оларды тез арада пионерлік флора жайлайды.
Grenen marks the junction between the strait of Skagerrak (part of the North Sea) and the Kattegat sea, and the turbulent colliding seas have created a 4 km long curved sandbar above and below the waves stretching east. The reef is still active and has grown about 1 km northeast towards Sweden over the last century, resulting in a mean annual growth rate of about 10 m. Because of the very strong currents, swimming there can be fatal and is prohibited in the waters around Grenen. The area surrounding Grenen is the place with the greatest number of observed bird species in all of Denmark. Birdwatchers regard it as the best spot in Northern Europe, for observing birds of prey during their spring migrations. Birds often gather here before crossing the seas to Bohuslän in Sweden. There are more migratory birds near Grenen when the wind is from the south east. If the wind is from the south west, many birds choose a route across Funen and Zealand instead. The annual Skagen Birding Festival has been celebrated here since 2005, attracting more than a thousand visitors and participants. Grenen is also one of the best places in Denmark to observe sea mammals. Porpoises and common seals are very common here, and grey seals can be spotted here year round as well. As the area attracts many birdwatchers with binoculars, Grenen has also offered many whale sightings. The species most often reported are dolphins (especially white beaked dolphins), northern minke whale and orcas. There have been isolated reports from Grenen of more exotic animals such as the walrus, the hooded seal and others. Scientists view Grenen as a laboratory on both land formation and botany, as new land is continuously being formed and shaped here, soon to be colonized by pioneering flora.
Тарих
Теңізшілер Грененнен ұзақ жылдар бойы қорқып келген, өйткені тарих бойында көптеген кемелер осы жердегі шалқая жатқан рифке тіреліп қалған. Бірінші жарық сигналдары 1561 жылы король Фредерик II-нің бұйрығымен, халықаралық қысымнан кейін орнатылды. Ол тиімді болған жоқ және үнемі күтілмеді, сондықтан 1627 жылдан бастап Skagen's Vippefyr – көмір мен ағашпен қыздырылатын ауыстырылатын шам – 1747 жылға дейін, Skagen's White Lighthouse салынғанға дейін оны алмастырды. 44 метрлік Скагеннің сұр маягы 1858 жылдан бері қызмет етеді, ал 1956 жылы 26 метрлік Скагеннің батыс маягы қосылды, бұл Каттегатқа кіретін және одан шығатын ауыр көлік қозғалысын жеткілікті түрде қауіпсіз етті.
Sailors long feared Grenen, as many ships have run aground on the shallow reef through history. The first light signals were erected in 1561 on orders from King Frederik II after international pressure. It was not very effective and was not regularly attended, so from 1627 Skagen's Vippefyr, a coal and wood fired tipping lantern, replaced it until 1747, when Skagen's White Lighthouse was built. The 44 metre high Skagen's Grey Lighthouse has done the job since 1858, and in 1956 the 26 metre tall Skagen's West Lighthouse was added, making the heavy traffic in and out of Kattegat adequately safe.