Кіріспе

Макс Брухтың скрипкалық концерті

Макс Брухтың г минор тонындағы, Op. 26 нөміріндегі скрипкалық концерті – соло скрипка репертуарындағы ең көп танымал скрипкалық концерттердің бірі және композитордың «Шотланд фантазиясымен» бірге ең әйгілі туындысы. Ол көп рет жазылған.

Тарих

Концерт алғаш рет 1866 жылы аяқталды және алғашқы орындалуы 1866 жылғы 24 сәуірде Отто фон Кенигслоумен, Брух дирижерлік еткенде болды. Концерт содан кейін белгілі скрипкашы Жозеф Иоахимнің көмегімен маңызды өзгерістерге ұшырап, 1867 жылы қазіргі түрінде аяқталды. Өңделген концерттің тұңғыш қойылымын Иоахим 1868 жылғы 7 қаңтарда Бременде, Карл Мартин Райнталер дирижерлік еткенде орындады.

Скриншоттың тағдыры

Брух ноталарын баспагер Н. Симрокқа бір реттік шағын төлемге сатты, бірақ өзінің бір данасын сақтап қалды. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанда, ол өте кедей қалды, өйткені хаостық жаһандық экономикалық жағдайларға байланысты өзінің басқа туындылары үшін авторлық гонорарларын алуға мүмкіндік болмады. Ол өзінің қолтаңбасын дуэт пианистер Роза мен Оттилия Сутроға (олар үшін ол 1912 жылы екі фортепиано мен оркестрге арналған Ля-бемоль минорындағы концертін жазған еді, Op. 88a) жіберді, осылайша олар оны Америка Құрама Штаттарында сатып, оған ақша жіберуі мүмкін болды. Брух 1920 жылдың қазанында қайтыс болды, бірақ ешқашан ақша алмады. Сутро қарындастары ноталарды өздерінде қалдыруды шешті, бірақ оларды сатқандарын мәлімдеді және Брухтың отбасына сатудан түскен кіріс ретінде құнды емес неміс қағаз ақшасын жіберді. Олар сатып алушы туралы ешқандай мәлімет беруден бас тартты. 1949 жылы олар қолтаңбаны Мэри Флаглер Кэриге сатты, оның жинағы, Брухтың концертімен бірге, қазір Нью-Йорктегі Пирпонт Морган мемлекеттік кітапханасында сақталады.

Аспаптар

Бұл шығарма жеке скрипка мен стандартты классикалық оркестр үшін жазылған, оған екі флейта, екі гобой, екі кларнет, екі фагот, төрт валторна, екі труба, литавралар және скрипкалар тобы кіреді.

Ұзаққа созылған танымалдылық

Брух тағы екі скрипкалық концерт жазды, бірақ ешқайсысы да оның біріншісі сияқты танымал болған жоқ, ол репертуарда да, тыңдарман арасында да әлі де өте сүйікті. Бұл Брух үшін үлкен ашу-ыза тудырды, ол Симрокқа былай деп жазды: «Неміс скрипкашыларының жалқаулығы, еңкіштігі мен көңілсіздігіне тең келер ештеңе жоқ. Екі апта сайын бірінші концертті ойнағысы келетін скрипкашы келіп тұрады. Қазір мен тіл тиекші болып кеттім, оларға: «Мен осы концертті тыңдай бермеймін, мен осыны ғана жазған шығармын? Барып, қалған концерттерді ойнаңдар, олар да кемінде бұдан жақсы» дедім. Classic FM Брух туралы жазған мақаласында скрипкалық концертті «Романтикалық дәуірдің ең ұлы туындыларының бірі» деп сипаттады. 2019 жылдың қазан айында Джошуа Белл BBC Radio 4-тің «Tales from the Stave» бағдарламасында концерттің түпнұсқа қолжазбасын алғаш рет көрді.