Кіріспе

Химиялық реакция

Кнорр пирролы синтезі – алмастырылған пирролдарды (3) синтездеуге қолданылатын кең таралған химиялық реакция. Бұл әдіс α-аминкетонды (1) және электрондарды тартып алу тобы бар (мысалы, көрсетілгендей эфир) қосылыстың α-карбонил тобымен (2) реакцияласуын қамтиды.

Әдіс

Бұл механизм үшін катализатор ретінде мырыш пен сірке қышқылы қажет. Ол бөлме температурасында жүргізіледі. α-Аминокетондар өте оңай конденсацияланады, сондықтан оларды орнында дайындау керек. Әдетте, бұл тиісті оксимнен Небердің қайта орналасуы арқылы жасалады. Бастапқы Knorr синтезінде этил ацетоацетатының екі эквиваленті қолданылды, оның бірі этил 2 оксиминоацетоацетатына мұздық сірке қышқылында ерітіп, сыртқы салқындату кезінде бір эквивалентті қаныққан сулы натрий нитритін ақырындап қосу арқылы айналдырылды. Содан кейін мырыш ұнтағын араластырып, оксим тобын аминге дейін тотықсыздандырды. Бұл тотықсыздандыру цинктің екі эквивалентін және сірке қышқылының төрт эквивалентін пайдаланады. Қазіргі тәжірибе бойынша, нитрозациялаудан алынған оксим ерітіндісі мен мырыш ұнтағын этил ацетоацетатының мұздық сірке қышқылындағы жақсы араластырылған ерітіндісіне біртіндеп қосу керек. Реакция экзотермиялық, егер сыртқы салқындату қолданылмаса, қоспа қайнау температурасына жете алады. Нәтижесінде алынған өнім – диэтил-3,5-диметилпиррол-2,4-дикарбоксилат, содан бері Knorr пирролы деп аталады. Жоғарыдағы схемада R2 = COOEt және R1 = R3 = Me осы бастапқы реакцияны көрсетеді. Knorr пирролын бірнеше пайдалы жолдармен өңдеуге болады. Натрий гидроксидінің бір эквиваленті 2-эстерді іріктеп гидролиздейді. Knorr пирролын концентрленген күкірт қышқылында еріту, содан кейін алынған ерітіндіні суға құю 4-эстерлік топты таңдамалы түрде гидролиздейді. 5-метил тобын стехиометриялық сульфурил хлоридімен мұздық сірке қышқылында хлорометил, альдегид немесе карбоксил қышқылы функционалдығына түрлендіруге болады. Сонымен қатар, азот атомын алкилдеуге болады. Екі эстерлік позицияларды тиісті ацетоацетат эстерлері арқылы бензил немесе трет-бутил топтарын қосу арқылы тегіс ажыратуға болады. Бензил топтарын көміртегідегі палладий катализдік гидрогенолизі арқылы, ал трет-бутил топтарын трифторацетат қышқылымен немесе қайнатылған сулы сірке қышқылымен өңдеу арқылы алып тастауға болады. R1 және R3 (сондай-ақ R2 және "Et") тиісті β-кетоэстерлерді қолдану арқылы өзгертілуі мүмкін, олар қышқыл хлоридтерінен, Мелдрум қышқылынан және қалаулы спирттен шығатын синтез арқылы тез дайындалады. Этил және бензил эстерлері оңай жасалады, және реакция ерекше, өйткені тіпті өте кедергі келтірілген трет-бутил спирті осы синтезде өте жоғары өнімді береді. Леви және Занетти 1894 жылы Knorr синтезін ацетилацетонды (2,4-пентандионды) этил 2 оксиминоацетоацетатпен реакция жасау арқылы кеңейтті. Нәтижесінде этил 4-ацетил-3,5-диметилпиррол-2-карбоксилат алынды, онда "OEt" = R1 = R3 = Me және R2 = COOEt. 4-ацетил тобын 4-этил тобына оңай түрлендіруге болады. Бензил немесе трет-бутил ацетоацетаттары да осы жүйеде жақсы жұмыс істейді, және температураны қатаң бақылаумен трет-бутил жүйесі өте жоғары өнімділік береді (80%-ға жуық). N,N-диалкил пиррол-2 және/немесе 4-карбоксамидтерін синтезде N,N-диалкил ацетоацетамидтерді қолдану арқылы дайындауға болады. Тіпті тиоэстерлер де осы әдіспен сәтті дайындалған. β-кетоэстерлерді нитрозациялау үшін, әдебиетте нитрозациялау температурасын қатаң бақылау туралы көптеген сипаттамаларға қарамастан, реакция титрлеуге ұқсас өтеді, және қоспаны соңғы өнімділікке елеулі әсер етпей 40 °C-қа дейін жеткізуге болады. Knorr пирролы синтезінің механизмі амин мен кетонның конденсациялануынан басталады. Содан кейін имин таутомеризацияланып энаминге айналады, одан кейін циклдену, судың шығарылуы және пирролға изомеризациялау жүреді.

Байланысты синтез

Бастапқы материалдар мен пиррол өнімі арасындағы байланыс механизмдері өте әртүрлі болғанына қарамастан, Кнорр синтезі сияқты жұмыс істейтін пирролдің бірнеше маңызды синтездері бар. Ханс Фишер мен Эмми Финк Занеттидің 2,4 пентандион мен этил 2 оксиминоацетоацетатынан жасалған синтезінде этил 3,5 диметилпиррол-2-карбоксилатының ізіне келген мөлшерде түзілгенін анықтады. Сол сияқты, 3-кетобутиральдегид диэтил ацеталы этил 5-метилпиррол-2-карбоксилатының түзілуіне әкелді. Бұл екі өнім де этил 2-аминоацетоацетат аралық қосылысынан ацетил тобының жоғалтылуынан пайда болды. Фишер-Финк синтезінің маңызды өнімі – этил 4,5-диметилпиррол-2-карбоксилат, ол этил 2 оксиминоацетоацетат пен 2-метил-3-оксобутанальдан жасалған, ал соңғысы 2-бутанонның этил форматымен Клайзен конденсациясы арқылы алынған. Джордж Клейнспейн, диэтил оксиминомалонатты 2,4-пентандионмен немесе оның 3-алкил алмастырылған туындыларымен қолдану арқылы Фишер-Финк байланысын эксклюзивті түрде жүзеге асыруға болатынын хабарлады. Өнімділік жоғары болды, шамамен 60% құрады, және бұл синтез ақырында репертуардағы ең маңыздыларының біріне айналды. Алдын ала дайындалған диэтил аминомалонатты (этил оксиминомалонаттың Pd/C катализаторындағы этанолда гидрогенолизі арқылы алынған) қолдану және диэтил аминомалонат пен β-дикетон қоспасын белсенді қайнаған мұздық сірке қышқылына қосу арқылы өнімділік айтарлықтай жақсарды. Осы уақытта Джонсон 2 оксиминоацетоацетат эфирлерін (этил, бензил немесе трет-бутил) 3-алкил алмастырылған 2,4-пентандиондармен реакцияға түсіру арқылы Фишер-Финк синтезін кеңейтті. Клейнспейн синтезі Дэвид Долфин басқаруымен асимметриялық β-дикетондарды (мысалы, 3-алкил алмастырылған 2,4-гександиондар) қолдану арқылы кеңейтілді, олар бастапқыда кедергісіз ацетил тобына қатысты және тиісті 5-метилпиррол-2-карбоксилат эфирлерін берді. N,N-диалкил-2-оксиминоацетоацетамидтер де Кнорр жағдайында 3-алмастырылған 2,4-пентандиондармен реакцияға түскенде пирролдарды берді, бұл тиісті эфирлермен салыстырылатын өнімділікпен (шамамен 45%) анықталды. Алайда, асимметриялық дикетондар қолданылғанда, ацетоацетамидтен ацетил тобы өнімде сақталған және дикетоннан ацил тобының бірі жоғалған. Бұл механизм ацетоацетат эфир жүйелерінде де аз дәрежеде жүреді және бұрын Харбак пен Рапопорт радиохимиялық жолмен анықтаған. Жоғарыда сипатталған синтездердің көпшілігі порфириндер, өт пигменттері және дипирриндер синтезінде қолданылады.