Кіріспе

Теңіз әскери шені

Капитан-лейтенант – әлемдегі көптеген әскери-теңіз күштерінде және бұрынғы Британ армиясында қолданылатын әскери шен.

Дания, Норвегия және Финляндия

Дәл осындай атақ Дания (kaptajnløjtnant), Норвегия (kapteinløytnant) және Финляндия (; Kaptenlöjtnant) әскери-теңіз күштерінде қолданылады. Дания мен Норвегияда жоғары атақ – желілік кеме капитаны (Orlogskaptajn; Orlogskaptein), ал төменгі атақ – Данияда бірінші лейтенант (Premierløjtnant), Норвегияда лейтенант (Løytnant).

Швеция

Капитан-лейтенант (Kaptenlöjtnant) – Швецияда капитан мен лейтенант арасындағы офицерлік шен болатын, ол роталардың біріне қолбасшылық еткен, бірақ іс жүзінде полк командирі, подполковник немесе майор командалық офицер болып табылды. 1750 жылы капитан-лейтенант шені штаб-капитан шенімен алмастырылды, ал 1757 жылы екінші майор шені орнатылғанда, әрбір жаяу әскер полкінде олардың саны төртке жетті. Бұл шен 1833 жылы жойылды.

Франция

Ансиан режиміндегі француз армиясы британдықтарға ұқсас капитан-лейтенант шені қолданды. Ол көбінесе Корольдік гвардияда (maison militaire du roi) кездеседі, онда король күзетші роталарының көпшілігінің ресми капитаны болған, бірақ нақты басқару капитан-лейтенанттың қолында болды. Д’Артаньян француз тарихындағы ең танымал капитан-лейтенанттардың бірі, өйткені ол бірінші мушкетер ротасының командирі болды.

Германия

Капитан-лейтенант – Германия армиясы мен Германия әуе күштеріндегі гауптманн (en: Captain) дәрежесімен тең OF2 шенi.

Нидерланды

Корольдік Нидерланд теңіз күштерінде капитан-лейтенант тер зие АҚШ теңіз күштері немесе Ұлыбритания теңіз күштерінің командиріне (OF 4) балама болады.

Португалия мен Бразилия

Португалия әскери-теңіз күштерінде, сондай-ақ Португал тілінде сөйлейтін елдердің көптеген әскери-теңіз күштерінде капитан-тененте британдық немесе АҚШ лейтенант-командирінің (OF 3) теңдес әскери шені болып табылады. Бұл шен Португалия әскери-теңіз күштеріне 17 ғасырдың соңында енгізілді. 1782 жылы фрегат капитаны шені енгізілгенге дейін ол армияның подполковнигіне тең болды, ал содан кейін армия майорына теңестірілді. Бразилия әскери-теңіз күштері капитан-тенент шенін британдық және американдық лейтенант (OF 2) шеніне теңестіреді. 1906 жылы корвет капитаны шені енгізілгенге дейін Бразилия әскери-теңіз күштері капитан-тененттің армия майорына тең болатын португалдық үлгіні ұстанды.

Ұлыбритания

Капитан-лейтенант – бұрынғы британдық армиядағы шен; лейтенанттан жоғары, капитаннан төменгі аға сержант шені. Полктің майдандық офицерлері – полковник, подполковник және майор – бастапқыда өздерінің роталарына жетекшілік жасады, сонымен қатар полктік командалық міндеттерін орындады. Алайда, 17 ғасырдан бастап полковник көбінесе нақты тактикалық командир емес, меценат және рәсімдік басшыға айналды, ал майдандағы басқару подполковникке жүктелді. Бұл полковник ротасында капитанның болмауына әкелді. Сондықтан, осы ротаның лейтенанты капитан міндетін атқарды. Бұл жағдай капитан-лейтенант шенінің ресми түрде танылуына және комиссияларды сатып алу бағасының тізіміне енгізілуіне себеп болды. 1772 жылы капитан-лейтенанттар өз полктерінде және армияда капитан шеніне ие болды. Бұл шен 19 ғасырдың басында дерлік барлық полктерде жойылды. Гренадерлер гвардиясының корольдік ротасы монархтың, қазіргі уақытта король Карл III-нің жеке басқаруында қалады, рота ішінде майор капитан-лейтенант шенімен қызмет етеді. Іс жүзінде ол "Капитан" деп аталады және рота командирінің міндетін атқарады. Сол сияқты, оның орынбасары "Ротаның екінші командирі" емес, "Екінші капитан" деп аталады.