Кіріспе

Энтони Маскаренхастың 1986 жылғы кітабы «Бангладеш: Қанның мұрасы» — пакистандық журналист Энтони Маскаренхастың 1986 жылы жарық көрген кітабы. Бұл 1971 жылы тәуелсіздік алғаннан бергі Бангладеш тарихының құжатталған шындығы. Кітап тәуелсіздік алғаннан кейінгі Бангладеште болған қанды төңкерістер мен көтерілістерді баяндайды. Кітап Бангладеш саясатының екі көрнекті тұлғасы – шейх Мүжибур Рахман мен Зиаур Рахманға арналған. Олар қазіргі Бангладештің екі маңызды құрылтайшысы деп есептеледі және олардың үлестік билігі қастандық салдарынан аяқталды.

Өмірбаян

Маскаренхас өз кітабын былай сипаттайды: "Бұл кітап – Бангладештің алғашқы басшыларының дәуірінің шындығын жасырмай баяндайтын тарих, көбінесе Бангладештің алғашқы 10 жылының қасіретті тарихы. Ол менің негізгі тұлғаларды жақсы білуіме, оқиғаларға тікелей қатысқан ерлер мен әйелдермен жүргізген 120-дан астам жеке сұхбатқа, сондай-ақ мен жеке тексеруге мүмкіндік алған ресми мұрағаттар мен құжаттарға негізделген. Кездесетін әңгімелер, менің дерек көздерімнің оқиғалар кезінде нақты айтқан сөздерінің дәл көшірмесі болып табылады."

Мазмұны

Кітап қызықты стильде жазылған және төңкерістер мен олардың ұйымдастырушыларын егжей-тегжейлі қарастырады. Қара-ақ фотосуреттерден тұратын бөлімде шейх Мүжибур Рахманның, генерал Зыяур Рахманның қаза табуы, түрлі төңкерістердің артында тұрғандар, саясаткерлер, сондай-ақ осы Оңтүстік Азия елі бастан өткерген көптеген төңкерістерге қатысты құжаттар мен ресми газеттің фотокөшірмелері бейнеленген. Кітаптың мұқабасында Муджибтің (Бангладештің бірінші премьер-министрі) кім өлтіргені, Бангладештегі түрмедегі кісі өлтірулерге кім жауапты болғаны және генерал Зия қалай өлтірілгені сияқты мәселелерді "ашып көрсеткені" айтылған. 13 тараудан және көрсеткіштен тұратын кітапта сонымен қатар, Бас әскери соттың үкімімен айыпталған және президент Зиаур Рахманды өлтіргені үшін дарға асылған офицерлердің тізімі де бар. Маскаренхас кітапқа 1985 жылдың қараша айындағы алғы сөзінде былай деп жазады: "Бұл шын оқиға; көп жағынан Үшінші әлемнің көңілсіздігі туралы оқулық. 1971 жылдың 16 желтоқсанында Бангладеш мемлекеті (70 миллион халқы бар) тоғыз айлық азаттық күресінің нәтижесінде дүниеге келді, онда бұрынғы Шығыс Пәкістанның бір миллионнан астам бенгалдықтары Пәкістан армиясының қолынан қаза тапты. Бірақ XX ғасырдың адамның жасаған үлкен апаттарының бірі, сонымен қатар, халықтың өзін-өзі билеуге деген ерік-жігерінің ең үлкен жемісі болып табылады".

Қабылдау

Оңтүстік Азия жөніндегі сарапшы Дэвид Тейлор кітаптың "детальдерге назар аударуы мен повествованиесін" жоғары бағалады, бірақ түсіндірулер жеткіліксіз екенін және маңыздылығы төмен кейбір оқиғалар "артық ұзақ" сипатталғанын айтады.