Кіріспе

Махаяна буддизміндегі сутралар. Сурангама сутрасы (Батырлық марш сутрасы) (Тайшо № 945) – Махаяна буддалық сутрасы, ол әсіресе корей буддизміне (онда ол Сон монастырьларында зерттеудің маңызды нысаны болып табылады) және қытай буддизміне (онда ол Сун дәуірінде күнделікті құлшылықтың тұрақты бөлігі болды) зор әсер еткен. Сутраның Сурангама мантрасы Қытайда, Кореяда, Жапонияда және Вьетнамда храмдардағы құлшылықтың бір бөлігі ретінде кеңінен оқылады. Көптеген қазіргі заманғы ғалымдар (Мочидзуки Шинко, Пол Демивилл, Ким Чин Йол, 呂澂, Чарльз Мюллер және Коген Мидзуно сияқтылар) бұл сутраның әдеби қытай тілінде жазылған және ерекше қытай философиялық мәселелерін көрсететін қытайлық апокрифтік мәтін екенін айтады. "Батырлыққа қадам басу" немесе санскрит тілінде "Батырлық шеру". Сурангама сутрасын Кумараджива (344–413) аударған, ұқсас атаулы Сурангама Самадхи сутрасымен (Т. 642 首楞嚴三昧經; Shǒuléngyán Sānmèi Jīng) шатастыруға болмайды. Қытай тілінде сақталған толық атауы 大佛頂如來密因修證了義諸菩薩萬行首楞嚴經 мынаны білдіреді:

Атаудың баламалы аудармасы:

Атауы әр түрлі тілдерде

Сутраның ағылшын тіліндегі атауының кең тараған аудармасы "Батырлық жорық сутрасы" (мысалы, Мэтью Капштейн, Норман Уодделл және Энди Фергюсон қолданған) немесе "Батырлық ізденіс жазбасы" (мысалы, Томас Клири қолданған). Қытайлық Трипитакада сақталған санскрит атауы - Махабуддхошниша татагатагухьяхету сакшаткрита прасаннарта сарвабодисаттвачарья шурангама сутра, Хсуан Хуа "Ұлы Будданың шыңындағы ең алдыңғы Шурангама сутрасы, Татагатаның құпия өркендеу себебі, оның толық мағынаға қол жеткізуі және барлық бодисаттваның сансыз іс-әрекеттері туралы" деп түсіндірді. Сутраның толық атауы да кездеседі. Ол сондай-ақ , немесе жай ғана және көбінесе атаудың қысқартылған нұсқаларымен белгілі.

Авторлығы

Шүрәңғама сүтрасының түпнұсқа санскрит нұсқасы қазірге дейін табылған жоқ және мәтіннің үнділік шығу тегі күмәнді, оны апокрифтік деп санауға болады. Санскрит тіліндегі пальма жапырақтарынан жасалған 226 жапырақтан тұратын қолжазбаның 6 жапырағы жоғалған, ал кіріспесінде «Шүрәңғама сүтрасын қамтиды» делінген. Бұл қолжазба Қытайдағы бір ғибадатханадан табылған және қазір Пенг Сюэфенг еске алу мұражайында сақталуда. Алайда, ғалымдар бұл мәтіннің өзіндік нұсқасы ма, әлде басқа сутра (мысалы, Шүрәңғама Самадхи сүтрасы) ма екенін әлі растаған жоқ. Шүрәңғама сүтрасын алғаш тіркеген каталог – Тан Қытайының монахы Жишенг. Жишенгтің айтуынша, бұл кітап император Сюаньцзун тұсында Гуансиден Луоянға әкелінген. Ол екі түрлі кітапта екі түрлі оқиғаны баяндаған, екеуі де 730 жылы жарық көрген. Буддистік Трипитаканың «Кайюан дәуірі каталогында» келтірілген мәліметке сәйкес, Шүрәңғама сүтрасы 713 жылы құрметті Хуай Ди шебері мен аты-жөні белгісіз үнділік монах тарапынан аударылған. Ал екінші оқиғаға сәйкес, оның кейінгі кітабы «Буддистік сутраларды аудару тарихының жалғасы» (續古今譯經圖記) бойынша, Шүрәңғама сүтрасы 705 жылдың мамыр айында Орталық Үндістаннан келген Шрамана Парамити аударған, ол Қытайға келіп, мәтінді Гуанчжоу провинциясына жеткізген. Содан кейін мәтінді император Ву Цзетянның бұрынғы министрі, сот реттеушісі және мемлекеттік цензура Фан Юн Цинхо өңдеп, түзету жұмыстарын жүргізген. Аударманы Оддийанадан келген Шрамана Мегашиха тексеріп, Луофу тауындағы Нанлу монастырының Шрамана Хуай Дисі растаған.

Дәстүрлі көзқарастар

Дәстүр бойынша осы сутраның аудармасы туралы сұрақтар туындаған, себебі оны Қытай императорлық сарайы демеушілік етпеген және осылайша VIII ғасырдың басындағы аудармасы туралы мәліметтер мұқият сақталмаған. Дегенмен, ол қытай тіліндегі Трипитакалардың ешқайсысында, оның ішінде Тайшо Трипитакасында апокриф деп жіктелмеген, және ол Эзотерикалық сутралар (密教部) санатына жатқызылған. Кейін олар Шурангама сутрасын маньчжур, моңғол және тибет тілдеріне аударған. (аудармаларды қараңыз)