Кіріспе

Мифологиялық қару

Ирландияның ерте әдебиетіндегі Ольстер циклында Lúin Celtchair (ирландша: Lúin Celtchair) – Celtchar mac Uthechar-ға тиесілі, сондай-ақ Dubthach, Mac Cécht және Fedlimid сияқты басқа батырлар қолданған ұзын, отты сүңгі немесе найзаның атауы.

Айналым

Ольстер циклында Celtchar's Lúin-ті Ольстер және Коннахттың әртүрлі жауынгерлері пайдаланған. Дубтах оны қолданған (Togain Bruidne Da Derga және Mesca Ulad, жоғарыдағы цитаталарды қараңыз), ал Дубтахты Федлимид өлтірді, ол Lúin Celtchar-ды қолданған. Togail Bruidne Dá Choca-дан кейінгі хабарламаға сәйкес ((e)).

Cináed ua hArtacáin (975 ж. ө.к.) жазған өлеңде Коннахттың батыры Мак Кéхт осы найзамен Кускраид Менн, Конхобор мак Нессаның ұлын өлтіргені айтылады. Сонымен қатар, TCD MS 1336 (бұрынғы MS H 3.17), 723-бағанда Кормак мак Арт билік еткен кезеңге дейін найза сақталғандығы және оның Бирнбуадахтың Крималлы деп аталғандығы туралы мәлімет бар. Бұл Кормак соқыр болуына және патшалыққа жарамсыз болуына себеп болған. Бұдан әрі, бұл найзаның Туатха Де Дананның Луг мак Эйтлиуінің найзасы деп аталған "Ағаштың әйгілі доғасы" екендігі айтылады. Бұл трактат сол қолжазбада табылған Деизидің қууы туралы кейінгі нұсқасының (B тобы) постскрипті ретінде келтірілген, бірақ ол тек Хеннесси берген қысқаша ағылшынша қорытындысымен белгілі.

Луганың найзасы?

Артур К. Л. Браун мен Р. С. Лумис, Грааль романдарының ирландтық тегін қолдайтындар, Келтхардың Луинін Лугтың найзасымен байланыстыру қажет деп сараптап, оның Орта Ирландия жырларында Туатха Де Данан Ирландияға әкелген төрт нәрседен бірі екенін айтты. Бұл байланыс, мүмкін, «Тогайл Бруйдне Да Дерга» шығармасында жасырап айтылған, онда Луин Маг Туирде шайқасында табылған делінеді, ол жерде Луг бастаған Туатха Де Данан Фоморилерді жеңген. Сонымен қатар, кейінірек жазылған «Оидх Хлойн Туирэн» ерте заманауи ирланд жырында Лугтың найзасы Келтхардың Луинін еске түсіретіндей сипатталған. Дегенмен, Лугтың найзасы туралы Орта Ирландиядағы мәліметтер Луинмен толық сәйкес келмейді.

Мәтіндер

"Фианна батар и нЕмайн", баспа. Уиттли Стоукс, "Айрландияның кей батырларының өлімі туралы". "Ревю Селтик" 23 (1902): 303–48. Тогайл Бруидн Да Дерга, баспа. Элеонора Нотт, Тогайл Бруйн Де Дерга. Дублин, 1936; ауд. Джеффри Ганц, Ертедегі ирланд мифтері мен сагалары. Хармондсворт: Пингвин, 1986. Меска Улад, баспа. Дж. Кармайкл Уотсон, Меска Улад. Ортағасырлық және қазіргі заманғы ирланд сериясы 13. Дублин, 1941; ауд. Джон Т. Кох, "Келттік ерлік дәуірі" еңбегінде, ред. Джон Т. Кох пен Джон Кэри. 3-басылым. Андер, 2000. 106–27; ред. және ауд. В. Р. Хеннесси. Меска Улад: немесе Ультониялықтардың улануы. Тодд лекцияларының 1-ші сериясы. Дублин, 1889. Ассистент Челтчер Мак Утечер, ред. және ауд. Куно Майер, "Ольстер батырларының өлім оқиғалары". Тодд лекцияларының сериясы. Дублин, 1906. 24–31. Аударма онлайн. "Деизилерді қуып шығару" (TCD MS 1336). Тиісті бөлік өңделмеген күйде қалды және Вернам Халл басылымында жарияланбады (ред. және ауд.), "Дессилерді жер аударудың кейінгі нұсқасы". ZCP 27 (1957–59): 14–63. Cath Ruis na Ríg (Stowe MS E IV 3), ред. және ауд. Эдмунд Хоган, Боинн үшін Кат Руис на Риг. Тодд лекцияларының 4-ші сериясы. Дублин, 1892.