Кіріспе

Раффаэлло Морген (19 маусым 1758 – 8 сәуір 1833) – итальяндық гравер.

Өмір

Ол Неапольде туған, көрінеу неміс отбасындағы гравёрлерде. Алғашқы сабақтарын өзі де гравёр болған әкесінен алды, бірақ одан артық білім алу үшін атақты Джованни Волпатоның шәкірті болды. Ол бұл шеберге Ватикан қаласындағы Рафаэльдің танымал суреттерін гравюралауға көмектесті, ал Болсена керекулі бейнеленген гравюрада оның есімі көрсетілген. 1782 жылы Волпатоның қызы Доменикаға үйленді және Флоренция галереясының шедеврлерін гравюралауға шақырылып, сол жылы әйелімен бірге сол жерге көшті. Оның даңқы Флоренция суретшілерін Леонардо да Винчидің «Соңғы кешкі ас» картинасын гравюралау үшін оны Ұлы Герцогқа ұсынуға жеткізді; алайда, картинаның өзі нашарлағандықтан, Моргенге жасалған эскиз түпнұсқаға лайық емес еді, ал гравюра, өте жақсы жұмыс болғанымен, Леонардоның стилі мен шеберлігі туралы дұрыс түсінік бермейді. Бірақ Моргеннің аты тез арада Еуропаға таралды, және Франция институты 1803 жылы оның талантына деген құрметінің белгісі ретінде оны өзінің мүшесі етіп сайлады. 1812 жылы Наполеон оны Парижге шақырып, оған ең жоғары құрмет көрсетті. Ол Флоренцияда қайтыс болды. Ол Флоренциядағы Санта-Кроче шіркеуіне жерленген.

Шығармалары

1784 және 1786 жылдар аралығында Моргеннің Луи Дюкродан кейінгі сегіз гравюрадан тұратын сериясы жарық көрді. 1810 жылы Флоренцияда жарияланған суретшінің туындыларының тізімі 200 композициядан тұрды; кейіннен олардың саны едәуір артты. Жоғарыда аталғандардан басқа, ең белгілі гравюраларының ішінде Рафаэльдің «Трансфигурациясы», Мурильоның «Мария Магдалинасы», Леонардоның «Құтқарушының басы», Гвидо Ренидің «Аврорасы», Пуссеннің «Уақыттың музыкасымен би» және «Мысырға қашу», Доменичиноның «Диана мен оның нимфаларының садақ тартысы», Ван Дейктің «Франческо де Монкаданың портреті» және Данте, Петрарка, Леонардо, Ариосто, Тассо және басқа да танымал тұлғалардың бейне портреттері бар. Оларға сондай-ақ Антонио Канованың «Тесей мен Минотавр» және осы мүсіншінің Папа Климент XIII ескерткіші де кіреді. Оның гравюралары суретшінің өмірлік кезеңіндегі беделін толық сақтап қалмады. Күтіммен және нәзікпен орындалғанмен, олар біршама механикалық және күш пен жанға толы емес. Бассанолық Джованни Фоло алдымен Вольпатоның, содан кейін Моргеннің шәкірті болды. Джовакино Кантини де Моргеннің шәкірті болды.