Кіріспе

Күдік тарихы, АҚШ-та Атеизм: Күдік тарихы деп белгілі, – 2004 жылы Джонатан Миллер BBC үшін жазған және ұсынған, атеизм тарихын баяндайтын теледокументалдық фильмдер сериясы. Алғаш рет BBC Four арнасында көрсетіліп, кейін BBC Two арнасында қайталанды. АҚШ-та бұл серия 2007 жылы PBS арнасында тұңғыш рет көрсетілді. Серияға Артур Миллер, Ричард Докинс, Стивен Вайнберг, Колин МакГинн, Денис Тернер, Паскаль Бойер және Дэниел Деннетпен жасалған сұхбаттардан алынған үзінділер енгізілген. Сондай-ақ, Бернард Хилл оқыған атеистер, агностиктер және деистердің еңбектерінен көптеген цитаталар да кірген. Серия үш 60 минуттық эпизодтан тұрады:

"Күдіктің көлеңкелері"
"Нольдер мен кресттер"
"Соңғы сағат"

Бағдарламаға кірмей қалған материалдардан алты қосымша бағдарлама жасалды, бұл "Атеизм таспалары" деп аталды.

Мазмұны

Басты бөлігі – Батыстағы атеизмнің тарихи шолуы, автордың жеке тәжірибесімен байланысты. Миллер, атаудан-ақ көрініп тұрғандай, қазіргі Батыста атеизмді мойындау жақында ғана басталғанын, ал Барон д’Хольбахқа (1723–1789) дейін ешкім діни сенімдерін түбегейлі жоққа шығармағанын айтады. Ол д’Хольбахтың неліктен жақсы танылмағанын және бағаланбағанын зерттейді. Бірінші бөлім, "Күмәннің көлеңкесі", Миллердің Британ мұражайының оқу залында серияның мақсатын түсіндіруімен және сұхбаттасқан адамдардың қысқаша монтажымен басталады. Миллер Нью-Йорк қаласынан саяхатын бастап, 2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі шабуылдардың "дінсіз болғанын көзге елестете алмайтынын" мәлімдейді. Миллер атеизм тарихын зерттеу үшін осы серияны жүргізіп жатқанын сипаттайды, бірақ өзін атеист деп атауға "екіленетінін" айтады, себебі "бұл туралы ойларыма тіпті келмейтін нәрсеге ат қоюдың қажеті жоқ сияқты". Содан кейін атеизмді түсіндіретін адамдардың қысқаша монтажы көрсетіледі: сэр Джеффри Ллойд, Поли Тойнби, Гор Видал, Стивен Вайнберг және Колин МакГинн. Миллер еврейлік тәрбиесі туралы, Сент-Джонс-Вудтағы Жаңа Лондон синагогының орындықтарында отырып әңгімелейді. Адамдар сенім туралы сөйлескенде не туралы айтатынын зерттеу үшін Миллер Колин МакГиннмен сөйлеседі, ол сенім сөзінің "алдымда үстел бар деп сенемін" сияқты қарапайым нәрселерден бастап "демократияға сенемін" сияқты кең ұғымдарды қамтитынын атап өтеді, сондай-ақ сенімдердің көбінесе жасырын немесе бейімділік ретінде болатынын, бірақ әрдайым сезілмейтінін айтады. МакГинн сенім туралы сұрақтар тек даулы мәселелер туғанда ғана маңызға ие болатынын түсіндіріп, дін мен саясатты мысалға келтіреді. Миллер саясаттың діннен айырмашылығы – ол қалай болу керек дегенге қатысты, ал дін негізінен қазіргі жағдайды зерттейтінін айтады. Содан кейін Миллер сенімді қалау арқылы өздігінен тудыруға бола ма (философтар доксастық еріктілік деп атаған мәселе) деп сұрайды.

Америкалық хабар тарату

АҚШ-та сериалдың көрсетілуі 2007 жылға дейін кешіктірілді. PBS-тің әдеттегі корпоративтік демеушілері бұл сериалға ынталы болған жоқ. Атауы өзгертілгеннен (соның ішінде "атеизм" сөзі алынып тасталғаннан) кейін, сериалды Тергеу орталығы, Американдық этикалық одақ, Американдық гуманистік қауымдастық, Гуманистік зерттеулер институты және Гарольд К. Хокшильд қоры қаржыландырды.

Саундтрек

Бағдарламада Эвелин Гленнидің соқпалы аспаптарға арналған партитурасы бар, ондағы басты тақырыптар Пол Смадбектің "Ритм әні" және Кейко Абэнің "Ми Чи" (Ритм әнінен, 1990 ж.). Басқа да тректер: "Shadow Behind the Iron Sun", "The Council", "First Contact", "Warrior's Chant" және "Wind Horse" ("Shadow Behind the Iron Sun" альбомынан, 1999 ж.).