Кіріспе

Невилл – Америка Құрама Штаттарының Нью-Гэмпшир штатының Манчестер қаласында Мерримак өзенінің шығыс жағалауында орналасқан археологиялық ескерткіш. Алғашқы адамдар Орта Архаик кезеңінде [қазіргі уақыттан шамамен 8000 жыл бұрын] келіп, шамамен 5900 жыл бұрын кеткен. Бірінші қоныс, «Невилл кешені» деп аталады, «Невилл» түйреуішті ұштардың қалдықтарын қамтиды. Бұл – «ұштары мұқият пішінделген және денелері симметриялы екі жақты ұштар» еді. Невилл ескерткіші теңіз деңгейінен 62 метр биіктікте және Амоскиг сарқырамасына жақын орналасқан. Өзенде мол балық болғандықтан, осы жерге алғашқы аңшы-жинаушыларды тарту үшін орналасуы маңызды болды. 1967 жылы еріктілер тобының көмегімен ескерткішті қазу жұмыстары басталды. Еріктілердің бірі Питер Маклейн есімді археолог болды, ол НХАС жоспарлағаннан гөрі Невилл ескерткішінің көп бөлігін қазып шығарды. Бастапқыда Маклейн мен оның ұлдары топырақтың алғашқы бірнеше футынан тек қана әдеттегі артефакттарды тапты. Бірақ олар қазба жұмыстарын жалғастырғанда, одан да көптеген жәдігерлерді таба алды. Маклейн артефакттардың біреуін көмір сынамасы арқылы мерзімдеуге шешім қабылдады және оның жасы 5385 жыл екенін анықтады. Бұл ежелгі мерзім сол кезде Жаңа Англиядағы ең көне артефакттардың біріне айналдырды. Тағы да басқа артефакттар табылған, олар бұрын да, кейін де пайда болған, бірақ олар басқа жерден осы жерге әкелінген деп саналады. Қазба жұмыстары аяқталғаннан кейін Маклейн табылған барлық артефакттар мен деректер туралы есеп дайындауды жоспарлаған. Алайда ол ауырып, есепті аяқтауға мүмкіндік таппады. Содан кейін ол барлық деректерді Гарвард университетіне жіберіп, Дена Динкоузден есепті аяқтауын сұрады, ол осылай істеді.

Тарих

Солтүстік Американың түпкі тұрғындары Невилл орнына 8000 жылдан бері келіп тұрады. Алғашқы тұрғындар шамамен 7000 жыл бұрын Орта Архаикалық кезеңде келді. Невилл орнының қазба жұмыстары туралы есепті жазған Дена Динкоуз, Невилл орнының алғашқы тұрғындарын «Невилл кешені» деп атады. Бұл орнына алғаш келген адамдар, оны балыққа және орманға бай өзеннің жанында орналасқандықтан таңдаған болуы мүмкін. Орнының негізгі мақсаты балық аулау болғанына қарамастан, қазба жұмысы кезінде балық сүйектері табылған жоқ. Бұл ортаның оларды сақтауға мүмкіндік бермеуіне байланысты. Дегенмен, топырақтағы сынаптың жоғары деңгейі, орнында көп балық ауланғанын көрсететін жанама дәлел болып табылады. Динкоуз, «мұндай жұмыстармен байланысты артефакттар жоқ болғандықтан», орнында аң аулау немесе өсімдіктерді өңдеудің өте аз болғанын жазды. Аң аулау мен өсімдіктерді өңдеудің азы болуына байланысты, орнының негізгі мақсаты балық аулау болған болуы мүмкін. Адамдар топтасып, көктем айларында орнында кемпинг жасап, оның мол балық ресурстарын пайдаланған. Қыс келгенде және орнындағы ресурстар азайғанда, олар жаңғақ немесе басқа қолжетімді ресурстарды іздеу үшін басқа жерлерге көшіп кеткен. Орнының алғашқы тұрғындары «Невилл» сабы бар жебе ұштарын қолданған, оларды Фаган «ұштары мұқият пішілген және денелері симметриялы, тесуге арналған екі жақты снарядтық нүктелер» деп сипаттаған. «Невилл» және Стэнли сабы бар жебе ұштарының ұқсастығына байланысты, «Невилл» нүктесі Стэнли түрінің нұсқасы болуы мүмкін деп саналады. «Невилл» нүктелері 7800 BP-ден 7000 BP-ге дейін жасалған, одан кейін жаңа жебе ұштары пайда болып, оларды ығыстыра бастады және оларды Мэннен Нью-Йорктегі Стейтен аралына дейін кез келген жерде табуға болады. Жаңа жебе ұштарынан басқа, Невилл орнының тұрғындарының құрал-жабдықтары да сәл өзгерді, бұл кемпингте жасалған нәрселердің көбірек әртүрлілігін көрсетеді. Орнындағы бейімделу деңгейінің артуы, тұрғындарының онда ұзақ уақытқа қалуының, тіпті Невилл орнын жыл бойы тұрақты кемпинг ретінде пайдалануының белгісі болуы мүмкін. Шамамен 5900 BP орны әлі белгісіз себептермен тасталып кеткен. 5900 BP-ден кейін орнында негізінен жинаушылар тұрған және олар оны ара-тұра ғана барып келген сияқты.

Маңыздылығы

Невилл орны өте маңызды еді; ол Орта Архаикалық кезеңнің мәдени жүйелері туралы мол ақпарат берді. Дена Динкауздың сөзіне сүйенсек, "бұл бүгінгі күнге дейін Жаңа Англияда белгілі ең қалың археологиялық қабаттар тізбегі болып табылады". Невилл орны Солтүстік-Шығыстағы жергілікті халықтың Атлантика жағалауындағы басқа қоғамдармен мәдени байланыста болғанын көрсетеді.