Кіріспе

Испан тілінің үшінші халықаралық конгресі (Tercer Congreso Internacional de la Lengua Española) – 2004 жылғы 17-19 қарашада Аргентинаның Росарио қаласында өткен мәдени шара. Конгресс үш негізгі тақырыпқа арналды: тілдік үлкендіктің идеологиялық және әлеуметтанулық аспектілері; әдеби шығармашылықтағы үлкендік пен тіл; испан тілінің халықаралық деңгейде таралуы. Бұл конгресс Оңтүстік Америкада алғаш рет өткізілді, ал бұрынғылары Мексиканың Закатекас қаласында және Испанияның Вальядолид қаласында өткен еді. Конгресс маңызды болғандықтан, Санта-Фе облысының губернаторы Хорхе Обейд ашылу күнін мемлекеттік демалыс күні деп жариялады. Конгресс іс-шараларының негізгі орны – осы оқиғаға арнап жаңадан жөнделген El Círculo театры болды. Конгресс мемлекет басшылары мен жазушылардың құттықтау сөздерімен басталды. Онда лекциялар сериясы мен параллель мәдени шаралар ұйымдастырылды. Аргентиналық жазушы Эрнесто Сабатоға құрмет көрсетілді. Тілдік күмән сөздігі (Diccionario Panhispánico de Dudas) таныстырылды, ал Сервантес институты испан тілін шет тілі ретінде білу деңгейін анықтау үшін жаңа сертификат ұсынды. "Дон Кихот" романының алғашқы басылымының жарыққа шығуының 400 жылдығын мерекелеуге орай, Испан тілі академияларының қауымдастығының қолдауымен Испан академиясы мен Сантильяна баспасы жаңа, арнайы басылым шығарды. 12 000 данасы бір айдың ішінде сатылып кетті.

Қонақтар мен оқытушылар

Испания атынан конгресске король Хуан Карлос I және королева София қатысты; Аргентина президенті Нестор Киршнер ұлттық үкіметтің өкілі ретінде қатысты. Колумбия мен Мексика президенттері, сондай-ақ испан тілінде сөйлейтін елдердің басқа да маңызды өкілдері де болды. Қонақ лекторлар ретінде жазушылар Карлос Фуэнтес, Нобель сыйлығының иегері Хосе Сарамаго, Эрнесто Карданал және Эрнесто Сабато шақырылды. Росарио қаласында туған романист, комикстер суретшісі және юморист Роберто Фонтанароса адамдар арасындағы қарым-қатынаста әзіл-қалжыңның маңыздылығы туралы пікірталасқа бастама берді.

Сын

Конгресс кейбір тілдік және этникалық азшылықтарды өкілдік ететін белсенді топтардың қарсылығына ұшырады және жаһандануға қарсы көзқарасты қолдайтындардан бастап, Испания мен Шіркеудің Американы отарлаудағы тарихи рөлін қайта қарастырушыларға дейін, сол жаққа байланысты көптеген қозғалыстардың тоғысқан нүктесіне айналды (соның салдарынан туындаған жергілікті тілдер мен мәдениеттердің төмендеуі). Конгресс басталғанда ірі демонстрация өтті. Осы наразылықтармен қатар, аймақтағы тілдік және мәдени әртүрлілікті талқылау үшін тағы бір жиын – "Congreso de las Lenguas" өтті. Оған Нобель бейбіт сыйлығының иегері Адольфо Перес Эскивель төрағалық етті.