Кіріспе

Американдық концерт аккордеоншысы, аранжировщик және композитор, аккордеоншы Джон Серри аға (туған Джон Серрапика; 29 қаңтар 1915 – 14 қыркүйек 2003) – американдық концерт аккордеоншысы, аранжировщик, композитор, органшы және педагог. Ол CBS радио және телеарналарында өнер көрсетті және радионың алтын ғасырында «Америка дауысының» мәдени дипломатиялық жобаларына үлес қосты. Сонымен қатар, 1930-1960 жылдар аралығында шамамен қырық жыл бойы бірнеше оркестр мен джаз тобының құрамында аккордеонда концерттер берді.

1940-шы жылдар: радионың алтын дәуірі

Серри 1940 жылдары Джулия Трафикантеге үйленді және төрт баласы бар отбасын тәрбиелеу үшін Лонг-Айлендтегі Нью-Йорк штатының Насау округіне көшіп барды, соның ішінде Джон Серри кіші де болды. Алғашқы Серапика фамилиясын Джон Серри деп қысқартты. Бір уақытта жеке оқуларын бастады: Джоша Заде фортепианода (1945–1946); Артур Гуттов, Radio City Music Hall-дың органисті (1946); және Роберт Страсбург оркестрлеу және озық гармония бойынша (1948–1950). Ол Гершвин, Дебюсси және Равель шығармаларына маманданған. 1930 және 1940 жылдары көптеген аккордеоншылар американдық радиода өнер көрсетті, ол сол кездегі жаңа бұқаралық ойын-сауық құралы болды. 1930 жылдардағы концерттік тәжірибесіне сүйене отырып, Серри CBS радио желісінде радионың алтын ғасырына енді және Нью-Йорктегі бірнеше концерттік өнерпаздарға көмектесті, соның ішінде француздық Марианна Освальдқа (әрі Марианна Лорейн) "Бір әйел театры" ағылшын тіліндегі дебютінде, Карл Сандбургтың "Мырза Линкольн және оның қолғаптары", Арчибальд МакЛейштің "Ешқашан" және Жан Кокто мен Жак Преверттің өлеңдерін Ратушада (1942) орындады. Концертті Free World Association ұйымдастырды және Элеонора Рузвельттің демеушілігімен ұсынылды. Бұл қойылым The Players Magazine National Journal of Educational Dramatics журналында "жаңа тәжірибе және өзінің бірегейлігімен қызықты" деп мақталды. The New York Times газетінде бұл шеберлікпен ұсынылғаны жазылған. Ол АҚШ Мемлекеттік департаментінің Америкааралық істер жөніндегі кеңсесіне (OCIAA) арналған Viva América бағдарламасында мәдени дипломатиялық бастамаларын қолдады. 1946 жылы Карнеги залында өткен Американың түнгі концерті гала-концертінде ол Антонини, Нестор Места Чайрес және Нью-Йорк филармониясының мүшелерімен бірге жұмыс істеді. Осы кезеңде бірнеше халықаралық концерттік музыканттар Viva America-да пайда болды немесе Антонинидің Viva America оркестрімен музыка жазды, соның ішінде: Териг Туччи (1942), Хуан Арвизу (1940 жылдар), Нестор Места Чайрес (1940 жылдар), Ева Гарза (1940 жылдар), Los Panchos Trio (1946) және Мануолита Арриола (1946). Эдмунд Честердің қадағалауымен бұл қойылымдар CBS' Network of the Americas ("La Cadena de las Americas") арқылы Латын Америкасының жиырмадан астам еліне таратылды және АҚШ Соғыс ақпарат басқармасы мен АҚШ Қарулы Күштері радио қызметі қайта таратты. Валерий Желобинскийдің "Жолдас ән" (немесе "Ана") (Victor 26–5036, 1946), Hy Zaret-тің "Бесік басында" (Victor 26–5035, 1946) және "Катюша" (Victor 26–5035, 1946). 1946 жылы ол сондай-ақ WABC CBS желісінде Гордон Макрейдің Skyline Roof бағдарламасында және Дэнни О'Нил шоуында "жылдың үздік аккордеоншысы" ретінде қонақ ретінде пайда болды. 1948 жылы ол Миша Боррдың оркестрімен Уолдорф Астория қонақ үйінің Веджвуд бөлмесінде концертте болды. Альбомға "Little Brown Jug", "Golden Wedding", "Swing Low Sweet Chariot", "That's a Plenty" және "The Jazz Me Blues" әндері кірді. Сыншы Генри Докторски оны "жаңалық" деп сипаттап, Зез Конфридің "Dizzy Fingers" композициясына теңеді. 1946 жылы ол Манхэттен орталығында Анжело Делария және Джозеф Бивианомен бірге "Аккордеон әлемі" концертіне қатысты. Кейін 1949 жылы аккордеоншы Джо Бивиано RCA Victor Accordion Orchestra-мен Серридің "Manhattan Hop" композициясын RCA Victor үшін жазды. Ол сонымен қатар 1941 жылы белгілі Чарльз Маганте аккордеон тобының мүшесі ретінде Виктор рекордс үшін бірнеше танымал әндерді жазды: "Clarinete Polka", '"Halli Hallo Halli", "Le Secret" және "Swing Me A Polka". Магнате де, Бивиано да бірнеше жыл бұрын, 1938 жылы, Америка аккордеоншылар қауымдастығының негізін қалаушылар болды. 1930 жылдардың соңында "аккордеонға деген құмарлық" бүкіл елге тарады. Көптеген аккордеон студиялары көп ұзамай Шығыс жағалаудағы этностық халық орталықтарында, сондай-ақ ауылдық Оңтүстік және Батыс аймақтарында пайда болды, 1938 жылы 35000-нан астам студент тіркелді. Педагог ретінде Серри Ямайкада, Нью-Йорк қаласындағы Куинс және Нью-Йорктің Лонг-Айленд қалаларында музыка студиясын құрып, басқарды. 1945 жылдан 1980 жылдардың соңына дейін аккордеон, фортепиано және орган бойынша сабақ берді. Оның шәкірттері арасында американдық аккордеоншылар қауымдастығының президенті Энтони Этторе, аккордеоншы және Денвер университетінің Ламонт музыка мектебінің оқытушысы Роберт Давин, сондай-ақ оның ұлы Джон Серри кіші болды. 1950 жылдары оның шәкірттерінің бірі Рой Аппей американдық аккордеоншылар қауымдастығы өткізген орындаушылық байқауда бірінші жүлдегер атанды. Сонымен қатар, Серри 2000 жылдың тамызында Нью-Йорктегі Америка аккордеоншылар қауымдастығының демеушілігімен жыл сайынғы аккордеон шеберлік сыныптары мен семинарларына қатысуға шақырылды. Ол 1945 және 1955 жылдар аралығында бастауыш, орта және жоғары сынып студенттері үшін бірнеше оқулықтар жариялады. Ол сонымен қатар классикалық музыканы орындағанда Страделла бас жүйесінің шектеулерін ескерді. Бұл шектеулерді жоюға тырысып, ол осы онжылдықта аккордеон үшін еркін бас жүйесінің жұмыс үлгісін жобалады және жасады. Ол солистің сол қолы үшін қос пернетақталарды және октавалармен сәйкестендірілген екі жиынтық қамысты қамтыды. Бұл солистке үш жарым октавадан астам диапазондағы дыбыстарға қол жеткізуге мүмкіндік берді. 1951 жылы ол сондай-ақ өзінің "La Culebra" және "African Bolero" композицияларын жалғыз флейтаға арнады. Ол ноталарды өзінің жақын досы Юлиус Бейкерге арнады, ол кейіннен оларды демо жазбасында орындады. Осы жылы оның суреті International Musician журналында аккордеон туралы мақалада жарияланды, бұл журнал Халықаралық Музыканттар Федерациясының ресми басылымы болды, сондай-ақ Луис Дель Монте, Пьетро Фросини, Энтони Галла Рини, Чарльз Маганте, Чарльз Нунзио және Арт Ван Дамме сияқты танымал аккордеоншылардың суреттері де жарияланды. 1953 жылға қарай ол Bell аккордеон компаниясымен бірге Тони Лавелли және Винс Жерачи сияқты бірнеше жетекші аккордеон артистерінің суретіне түсті. Осы кезеңде ол сондай-ақ CBS-де Андре Костеланецтің музыкалық жетекшілігімен өнер көрсетті. Серри секстетіндегі алғашқы аккордеоншы ретінде ол 1954 жылы Бен Селвиннің RCA Victor үшін A&R менеджері болған кезінде RCA Thesaurus электролық транскрипциялар каталогы үшін өзінің әндерінің бірнеше танымал мелодиялары мен классикалық тақырыптарының өзінің аранжировкаларын жазды. Осы кезеңде радиодағы өнер көрсетулері де жалғасты, соның ішінде Magnante Accordion Quartet мүшесі ретінде The Lucky Strike Hour, Waltz Time және The American Melody Hour (1940 жылдар) бағдарламаларында өнер көрсетті. Ол кейде квартеттің негізін қалаушысы Чарльз Магантеге ауыстырды. 1953 жылға қарай ол сондай-ақ Лоуренс Велк өңдеген және АҚШ Музыка мектебінің фортепиано аккордеонына арналған оқу курсында қолданылған музыканы аранжировкалады, ол кейіннен Нью-Йорк штатының білім беру кеңесімен бекітілген ең көне үй оқу музыка мектебі деп сипатталды, онда бүкіл әлем бойынша бір миллионнан астам студент білім алды. Мектеп оның суретін де оқу курсына тіркелуге шақыру үшін пайдаланды. Осы жылы ол Пенсильвания штатының Ридинг қаласындағы Раджа театрында өткен аккордеон концертінде жетекші солист ретінде өнер көрсетті. 1956 жылы Серри Білли Воунның Dot Records музыкалық директоры болған кезінде Al Caiola және Bernie Leighton қатысқан Squeeze Play альбомы үшін (#DLP3024) бірнеше композицияларды жазды, аранжировкалады және орындады. Бұл өнім 1956 жылы Billboard журналында жаңа танымал альбом ретінде сынға алынды және әдемі, тыныш көңіл-күйді орнатуы үшін мақтау алды. Альбом сондай-ақ осы жылы Cash Box журналында сынға алынды. Онда оның түпнұсқа композициясы "Garden In Monaco", ежелгі итальяндық серенаданың тақырыбынан бейімделген. Серри музыкалық көңіл-күйлердің кең ауқымын әдемілікпен орнатуы үшін мақтау алды.

1960 жылдар: Литургиялық орган музыкасы

1960 жылы Серри Coral Records компаниясының алғашқы стерео жазбаларының бірінде аккордеон орындаушысы ретінде танымал болды. Он алты гармонисттен тұратын ансамбль бірнеше аспаптың оркестрлік дыбыстарын қайта жаңғырту үшін өзгертілген фортепиано аккордеондарын пайдаланды, Римский-Корсаков, Карл Мария фон Вебер, Николо Паганини және Петр Ильич Чайковскийдің классикалық туындыларын орындады. Жазба Billboard журналында жоғары музыкалық деңгейі үшін мақталып жазылды. Бірнеше жыл өткен соң, Серри 1966 жылы бас аккордеонға арналған Концертін аяқтады және 2002 жылы оны фортепианоға аударды. Алайда, 1960-шы жылдардың басында АҚШ-та аккордеонға деген қызығушылық төмендеп, рок музыкасының танымалдылығы арта түсті. Популярлы музыкадағы төңкеріс көптеген жастарды аккордеонды ата-аналарының буынынан қалған "ескірген мүлік" деп қарауға итерді, оны электр гитарасы, электр пианино және электронды органмен алмастыру қажеттігін сезінді. Осының салдарынан көптеген аккордеон студиялары өз қызметін кеңейтті немесе толығымен жабылды. 1960 және 1970 жылдары көптеген раввиндер түрленуді талап етпей, әртүрлі діндердегі жұптарды біріктіруге тырысқандықтан, ол еврей және католик діни дәстүрлерінің бірнеше дін қызметкерлерімен ынтымақтастықта жұмыс істеді, соның ішінде Раввин Натанэль Шварц.

Осы кезеңде ол 1951 жылғы Processional March шығармасын фортепианодан 1968 жылы орган үшін аударды. Соңынан ол Лонг-Айлендтегі Нотр-Дам шіркеуінің хоры үшін бірнеше қосымша литургиялық шығармалар жазды: "Құтқарушы туды" (1991, орган және жеке дауыс), "Иеміздің дұғасы" (1992, орган және хор) және "Құдайдың қозысы" (1994, хор, флейта және духовой аспаптарға арналған). Серри 2003 жылы 88 жасында Нью-Йорк штатының Лонг-Айленд аймағында қысқа аурудан кейін дүние салды.

Өнертабыс

1966 жылы Серриге АҚШ Патент бюросы жұмылдырылатын тіс пастасының түтіктерін қорғайтын қалқан дизайны үшін патент берді (АҚШ патенті #US3269604). Оған сол дизайнға Канада патент бюросы да 1966 жылы патент берді (сериялық нөмірі 998,449, 14 мамыр 1966 ж.).

Жарияланымдар

Санта-Барбарадағы Калифорния университетінің Америка тарихи жазбаларының дискографиясы каталогында Нью-Йорк қаласындағы Шеп Филдс Рипплинг Ритм Джаз Оркестрасымен Серридің 1937-1938 жылдардағы бірнеше түпнұсқа жазбалары сақталған, оларды аудио ағыны арқылы онлайн тыңдауға болады.

Кәсіби қатынастар

Серри BMI, SESAC, Американдық Музыканттар Федерациясының (Жергілікті №802) (1933–2003) және Американдық Органшылар Гильдиясының белсенді мүшесі болды. 1938 жылы ол Америка аккордеоншылар қауымдастығының алғашқы мүшесі болды. Ол кәсіби музыкалық білімін келесі мамандармен бірге жетілдірді: Джозеф Росси (аккордеон, 1926–1929); Альберт Рицци (фортепиано және гармония, 1929–1932); Джин фон Холберг (контрпункт және гармония, 1933–1934) (Америкалық аккордеоншылар қауымдастығының негізін қалаушысы); Яша Заде (фортепиано, 1945–1946); Артур Гуттов (орган, 1946) және Роберт Страсбург (фортепиано, кеңейтілген гармония және оркестрлеу, 1948–1950).