Генри Денман Томпсон: «Ескі Ошақ» авторы және АҚШ сахнасының жұлдызы

Кіріспе

Американдық драматург және актер Генри Денман Томпсон (15 қазан 1833 – 14 сәуір 1911) – американдық драматург және театр актері болған.

Өмірбаян

Руфус Томпсон, ағаш шебер, және оның әйелі Энн Хатауэй Бакстер 1831 жылы Нью-Гэмпшир штатының Батыс Суонзи қаласынан Пенсильвания штатының Эри қаласына жақын орналасқан Жирард қаласына көшіп келді, сол жерде ұлдары Генри Денман Томпсон дүниеге келді. 1847 жылы олар Батыс Суонзиге қайтып оралды, онда ол білім алды және он тоғыз жасында Массачусетс штатының Лоуэлл қаласында есепші болып жұмыс істей бастады. Сол жерде ол театрға қызығушылық танытып, оны өмірлік мақсатына айналдыруға шешім қабылдады. Ол алғаш рет 1850 жылы Бостон қаласындағы Говард Афинеумда кәсіби сахнаға шықты, онда Макбет пьесасында эпизодтық рөл орындады. Оның алғашқы сөйлейтін рөлі 1852 жылы Лоуэллде болды, ол әскери драмадағы «Француз тышпысы» пьесасында Орасман рөлін сомдады. Бірақ Томпсонның терең оқуға және репетицияларға құштарлығы болмады, сондай-ақ, оның мінезі де драмалық рөлдерге сай келмеді. Оның үлкен, жылы көздері мен жуан қызыл шашы тікке туралып тұрғандықтан, көрермендер күліп, кез келген көріністің мәнділігін жоятын еді. Сондықтан ол трагедиядан бас тартып, 1862 жылы Англияға барып, Лондон қаласындағы Сити театрында комедиялық актер ретінде өнер көрсетті. Бұл Томпсон және оның пьесасы туралы толыққанды, заманауи есеп. «1887 жылы «Ескі үй» Нью-Йорктегі ең сұранысқа ие билет болды», - деп жазады Говард Мэнсфилд «Turn & Jump» кітабында. «Пьеса 25 жылдан астам уақыт бойы ел бойынша гастрольдік сапармен жүріп, «американдық сахнаның ең үлкен жетістігіне» айналды». Электр шамдары үйлерді жарықтандырмас бұрын, ал ұшақтар елдік жәрмеңкедегі көрікті орын болған кезге дейін Денман Томпсон Джош Уиткомб рөлін толып тұрған залдарда ойнады. Томпсон халық есінде жаңа кейіпкерді бейнеледі. Джош аға Рип Ван Винкл, Дейви Крокет және басқа да 19 ғасырдың көрнекті тұлғаларының қатарына қосылды. Джош ағаның ең бағалы қасиеті – өз орнында қалуының даналығы болды. Ол нағыз ауылдық адам еді. «Қымбатты Джошуа – адалдық пен ауылдық қарапайымдылықтың өзі», – дейді оның пьесадағы досы. Томпсон миллиондаған доллар табыс тапты. Джош аға Эдисонның алғашқы фильмдерінде пайда болды, ал оның әңгімелері фонограф цилиндрлеріне жазылды. Ол «Айвори» сабынының жарнамасын жасады. Тіпті «Джош Уиткомб» атты сигара маркасы да болды. («Пьесадай жақсы»). Денман Томпсон 77 жасында Батыс Суонзидегі үйінде қайтыс болды; одан екі қызы мен бір ұлы қалды. Ол Нью-Гэмпшир штатының Суонзи қаласындағы 32-ші тас жолдың жанындағы Нью-Гэмпшир тарихи белгісінде (22-ші нөмір) бейнеленген.

Rufus Thompson, a carpenter, and his wife Anne Hathaway Baxter moved in 1831 from West Swanzey, New Hampshire to Girard, Pennsylvania, near Erie, where their son Henry Denman Thompson was born. In 1847, they returned to West Swanzey, where he was educated and at nineteen began work as a bookkeeper in Lowell, Massachusetts. While there, he developed an interest in theatre and decided to make it his career. He first went on the professional stage in 1850 at the Howard Athenæum in Boston, where he played a supernumerary in Macbeth. His first speaking role was in 1852 at Lowell, playing Orasman in the military drama, The French Spy. But Thompson had a disregard for serious study or rehearsals, and a manner unsuited for serious drama. With his large, good natured eyes and thick red hair brushed straight up, audiences might laugh, ruining the gravitas of any scene. So he abandoned tragedy, and by 1862 was in England, performing at the City of London Theatre as a low comedian. This is the only thorough, contemporary account of Thompson and his play. “In 1887 The Old Homestead was the hottest ticket in New York,” writes Howard Mansfield in Turn & Jump. “The play ran for more than 25 years touring the country, becoming the "greatest popular success of the American stage." From a time before homes were lit by electricity until the time when airplanes were a country fair attraction, Denman Thompson was playing Uncle Josh Whitcomb to packed theaters. Thompson had added a new character to the folklore. Uncle Josh joined Rip Van Winkle, Davey Crockett, and other outsized 19th Century heroes. Uncle Josh was outsized for his wisdom of staying put. He was the maximum country mouse. ‘Dear Old Joshua is the very embodiment of honesty and rural simplicity,’ says his friend in the play. “Thompson made millions of dollars. Uncle Josh appeared in the earliest Edison movies, and his stories were recorded on phonograph cylinders. He advertised Ivory soap. There was even a ‘Josh Whitcomb’ brand cigar. (‘As good as the play.’)”

Denman Thompson died when aged 77 at his home in West Swanzey; he was survived by two daughters and a son. He is featured on a New Hampshire historical marker (number 22) near New Hampshire Route 32 in Swanzey.