Кіріспе

Израиль философы (1883–1975)

Хьюго Бергманн (иврит: שמואל הוגו ברגמן; 25 желтоқсан 1883 – 18 маусым 1975) – Прагада туған израиль философы.

Өмірбаян

Хьюго Самуэль Бергманн Австрия-Венгрия империясының Прага қаласында дүниеге келіп өсті. Ол Берта Фантаның үйінде жиналатын салондық үйірмеге қатысқан Прага интеллигенциясының мүшесі болды. Бергманн оның қызы Элсе Фантаға үйленді. Бергманн және оның әйелі 1920 жылы Палестинаға көшіп келді. Олар Иерусалимнің Рехавия ауданында тұрды. Бергманн 1920-1935 жылдар аралығында Еврей ұлттық кітапханасының директоры қызметін атқарды. Ол Германиядан Гершом Шолемді шақырып, Иудаика бөлімінің жетекшісі етіп тағайындады. Мартин Бубермен бірге Израиль мемлекетінде еврейлер мен арабтардың теңгерісті өмір сүруін қамтамасыз ету үшін екіұлттық шешімді жақтаған Brit Shalom ұйымын құрды. Бергманн Нью-Йорк университетінің психология профессоры Мартин С. Бергманннің әкесі, чех философы және тарихшысы Павел Бергманннің інісі және американдық режиссер, жазушы және продюсер Майкл Бергманннің атасы болды.

Академиялық мансап

Ол Иерусалимдегі Еврей университетінің профессоры болды, кейін университет деканы қызметін атқарды. Ол Франц Кафкамен, оқушы кезінде бірге оқыған досымен, кейіннен Иерусалимдегі Еврей университетінің кітапханасында жұмыс істеген философ Феликс Велтшпен және 1910 жылға дейін сионизммен таныстырған Макс Бродпен дос болды. Ол кванттық механиканың мәні мен себеп-салдар байланысы туралы жазды, онда табиғаттағы спонтандықты психологиялық тұрғысынан түсіндірді: табиғаттағы элементтерге немесе жеке тұлғаның құрамдас бөліктеріне жақындаған сайын қатаң себептік детерминизмнің күші әлсірейді және біз шешуші жеке факторларға көбірек еркіндік беруіміз керек: "Физиканың тиісті салаларында орташа есептік статистикалық заңдар уақыттық орналасуды анықтауда, сондай-ақ болжау және қайта құруда бұрынғы қатаң себеп-салдар заңының атқарған қызметтерін өздеріне алады, бірақ айырмашылығы – бұрын жеке жағдайды уақыт бойынша анықтап, болжауға немесе қайта құруға болатын, ал қазір тек орташа мәнмен ғана жұмыс істейміз". (1929)

Ол Рудольф Штайнердің Үштік әлеуметтік рет туралы бірнеше кітабын еврей тіліне аударды.