Кіріспе

Жапон саясаткері (1897–2001)

Шидзуэ Като (加藤 シヅエ), сонымен қатар Шидзуэ Ишимото ретінде де жарияланған, 20-шы ғасырдың жапон феминисі және Жапония Диетасына сайланған алғашқы әйелдердің бірі. Ол тууды реттеу қозғалысының негізін қалаушысы ретінде ең белгілі.

Ерте өмір

Шидзю Като 1897 жылы 2 наурызда Жапонияда бай, бұрынғы самурай отбасында дүниеге келген. Оның әкесі, 廣田理太郎, Токио императорлық университетінде білім алған, табысты инженер болды. Оның анасы, Цуруми Тошико, белгілі және жоғары білімді отбасынан шыққан. Хирота жұмыс істеу үшін Батысқа жиі саяхаттайтын, осы себепті Като және оның отбасы Батыс мәдениетімен жақсы таныс болды. 17 жасында Като әлеуметтік реформаларға қызығушылық танытқан христиан гуманисті, Барон Кеикичи Ишимотоға (石本恵吉) үйленді. АҚШ-та Барон Ишимото христиан гуманизмінен радикалды коммунистік идеологияға қарай бұрыла бастады. 1946 жылы Шидзуэ Като Жапон диетасына (парламентіне) сайланды. Оның сайлауалды бағдарламасы отбасылық жоспарлау және әйелдердің экономикалық жағдайын жақсартуға негізделген. Като әйелдердің саяси рөлінің артуына бастапқыда үміттенсе де, көп ұзамай ерлер басым диетада шеттетілді. Осыған қарамастан, ол саяси реформаларын іске асырудың басқа жолдарын іздеді. 1946 жылы ол Токиодағы алғашқы "тек әйелдерге арналған" митингін ұйымдастыруға белсенді түрде қатысты. Бұл митинг әйелдерге арналған экономикалық ресурстарды көбейту талабымен өтті.

Құрметтер

Като саясаттан кеткеннен кейін де саяси белсенділігін тоқтатпады. Ол феминистік тақырыптар бойынша лекция оқуын және Жапонияның Отбасы жоспарлау федерациясының төрағасы қызметін атқаруын жалғастырды. 1988 жылы Като Біріккен Ұлттар Ұйымының Халық саны саласындағы сыйлығымен марапатталды. 1996 жылы доктор Аттия Инайатулла оның еңбегін еске алу үшін Като Шидзуэ сыйлығын тағайындады. Като Шидзуэ сыйлығы дамып келе жатқан елдерде және/немесе Жапонияда әйелдердің сексуалдық және репродуктивтік денсаулығын/құқықтарын жақсарту және әйелдерді (әлеуметтік, экономикалық, саяси және құқықтық мүмкіндік беру) күшейту қозғалысында белсенді әйелдер топтарына, әйелдер ұйымдарына және/немесе жекелеген әйелдерге беріледі.

Өлім және мұра

Като 2001 жылдың 22 желтоқсанында 104 жасында дүниеден өтті. Халықаралық жоспарлы отбасылық федерацияның веб-сайтындағы некрологта оның еңбегі "жапон қоғамы үшін нәтижелі болып қала берді, аборттар саны, нәрестелердің және аналардың өлім-жітімі төмендеді, ал контрацепцияны қолдану 80 пайызға жетті" деп жазылған. Жапонияның отбасылық жоспарлау үлгісінің сәттілігі соншалық, ол басқа елдердің назарын өзге елдерде қолданылуға лайықты үлгі ретінде тартып алды.

Шығармалары

"Екі жолға бет бұру: Менің өмірімнің тарихы", Фаррар мен Райнхард баспасы (Нью-Йорк, Нью-Йорк), 1935 ж. Балаларға арналған өңделген нұсқасы "Шығыс жолы, Батыс жолы: қазіргі заманғы жапон қыздың балалық шағы", Фудзи Накамизо салған суреттерімен, 1936 жылы Фаррар мен Райнхард (Нью-Йорк, Нью-Йорк) баспасында жарық көрді. "Түзу жол", 1956 ж. Като Шидзуэ Хиякусай, шамамен 1997 ж.